Ursus C-360: Symbol Polskiej Wsi i Niezawodności

Ursus C-360 to ciągnik, który dla wielu osób stał się symbolem polskiej wsi i niezawodności. Kojarzony jest z czasami, gdy maszyny budowano z myślą o wieloletniej pracy, prostocie obsługi i trwałości. Dla rolników był nie tylko narzędziem, ale także partnerem codziennych obowiązków, potrafiącym poradzić sobie w najtrudniejszych warunkach. Dziś, mimo że od zakończenia jego produkcji minęło już wiele lat, Ursus C-360 wciąż pozostaje jednym z najpopularniejszych modeli używanych w polskim rolnictwie.

Historia i Ewolucja Modelu

Model Ursus C-360 był produkowany w Zakładach Mechanicznych Ursus od połowy lat siedemdziesiątych, stanowiąc przez długi czas podstawowe wyposażenie wielu polskich gospodarstw. W 1976 roku Ursus uruchomił produkcję modelu C-360 z silnikiem o mocy 52 KM. Ciągnik ten otrzymał również nową maskę w porównaniu do poprzednika - Ursusa C-4011, która nawiązywała do nowego na ówczesne czasy stylu ciągników marki Ursus. Ciągniki Ursus C-360 produkowano do 1994 roku, a łącznie z modelem C-4011 wyprodukowano ich ponad 650 tysięcy sztuk.

Zdjęcie historyczne ciągnika Ursus C-360 w pracy na polu

Usprawnienia w Porównaniu do Poprzedników

W porównaniu z poprzednikami, np. Ursusem C-355, wprowadzono kilka istotnych usprawnień. Zastosowano fotel kierowcy typu GRAMMER, wprowadzono możliwość szybkiej wymiany zaczepu wahliwego na zaczep do przyczep jednoosiowych, wzmocniono i poprawiono układ hamulcowy. Co ważne dla posiadaczy "trzydziestek", zunifikowano obciążenie przednie i tylne z modelu Ursus C-330.

Niewprowadzone Innowacje

Już od samego początku produkcji myślano o unowocześnieniu układu napędowego ciągnika C-360. Prowadzono prace nad hydromechaniczną skrzynią biegów oraz rozważano zastosowanie tzw. wzmacniacza momentu, czyli klasycznej przekładni planetarnej przełączanej za pomocą sprzęgieł wielopłytkowych i hamulców sterowanych hydraulicznie. Rozwiązanie to pozwalałoby na zmianę przełożenia bez przerwy w napędzie, co byłoby przydatne podczas orki w zmiennych warunkach terenowych. Niestety, wymienione rozwiązania nie zostały zastosowane w seryjnej produkcji ciągnika Ursus C-360.

Charakterystyka Techniczna i Budowa

Ursus C-360 wyróżniał się klasyczną, prostą konstrukcją i bardzo dobrą dostępnością podzespołów, dzięki czemu naprawy były szybkie i niewymagające specjalistycznego sprzętu. Maszyna była ceniona za wysoką trwałość oraz odporność na intensywną eksploatację w trudnych warunkach polowych. W wielu przypadkach pełnił funkcję ciągnika uniwersalnego, zdolnego zarówno do pracy z pługiem, broną, jak i do transportu towarów.

Silnik S-4003

Sercem Ursusa C-360 jest czterosuwowy silnik wysokoprężny S-4003, wyposażony w cztery cylindry ustawione w rzędzie. Takie rozwiązanie pozwoliło uzyskać odpowiednią równowagę między mocą a kulturą pracy jednostki napędowej. Czterocylindrowy silnik zapewniał płynne działanie, ograniczając wibracje, co przekładało się na bardziej komfortową pracę operatora i mniejszą podatność maszyny na zużycie mechaniczne.

  • Moc: 52 konie mechaniczne (38 kW) przy 2200 obr./min.
  • Pojemność: 3120 centymetrów sześciennych (3,12 l), co zapewniało duży moment obrotowy i siłę uciągu.
  • Moment obrotowy: Maksymalnie 190 Nm przy 1500-1600 obr./min.
  • Konstrukcja: Czterosuwowa z wtryskiem bezpośrednim, chłodzeniem cieczą i mechanicznym układem rozrządu, zaprojektowana z myślą o długiej eksploatacji w wymagających warunkach.
  • Wał korbowy: Podparty w pięciu punktach na łożyskach głównych o średnicy 70 mm.
  • Łożyska korbowodowe: Średnica 60 mm.
  • Kolejność zapłonu: 1-3-4-2.
  • Moment dokręcenia głowicy: 137-147 Nm.
Schemat budowy silnika wysokoprężnego Ursus S-4003

Wymiary i Masa

Ursus C-360 to maszyna o przemyślanych proporcjach, zapewniających stabilność i dobrą widoczność podczas pracy. Jest to ciągnik przeznaczony do wykonywania prac w średnich gospodarstwach rolnych.

  • Długość: Około 355-357 centymetrów.
  • Szerokość: Około 179-180 centymetrów.
  • Wysokość: Około 220-223 centymetrów.
  • Prześwit: 440 mm.
  • Rozstaw osi: 2130 mm.
  • Waga: Około 2100-2170 kilogramów w wersji podstawowej bez dodatkowego obciążenia, do 2850 kg w zależności od wersji. Wersja z kabiną waży 2420 kg.
  • Dopuszczalna masa całkowita (DMC): 2955 kg.
  • Promień skrętu: 7,7 m.

Masa ciągnika ma istotne znaczenie dla rolnika. Zbyt lekki traktor może tracić przyczepność w trudnym terenie, natomiast zbyt ciężki powoduje większe ugniatanie gleby. Standardowa masa modelu obejmuje podstawowe wyposażenie, jednak różnice pojawiają się wraz z modyfikacjami. Kabina typu komfort dodaje około 150-200 kg w stosunku do wersji bez kabiny lub z prostą ramą ochronną. Kolejnym elementem wpływającym na wagę są obciążniki żeliwne montowane na kołach tylnych (po około 45-50 kg każdy) oraz balast przedni o masie do 200 kg. Dla rolników pracujących w terenach o zróżnicowanej glebie dobór balastów jest kluczowy.

URSUS C-360 W AKCJI - 3 Traktory Na Polu - Rozrzucanie Obornika

Solidna, choć stosunkowo lekka rama w stosunku do mocy silnika, pozwoliła na wieloletnie użytkowanie C-360 w trudnych warunkach. Przy pracy z ładowaczem czołowym dodatkowe dociążenie tylnej osi jest niezbędne, aby zapobiec utracie stabilności. Ursus C-360 bywał wykorzystywany nie tylko w rolnictwie, ale także w leśnictwie czy pracach komunalnych. W tych zastosowaniach często modyfikowano masę, montując dodatkowe osłony, łańcuchy na koła lub sprzęt specjalistyczny.

Układ Napędowy i Przeniesienia Mocy

  • Napęd: Dwa koła 4x2.
  • Sprzęgło: Cierne, dwustopniowe, suche, tarczowe, z niezależnym sterowaniem WOM.
  • Skrzynia biegów: Przekładnia niesynchronizowana, z reduktorem, 10 biegów do przodu i 2 do tyłu, do tego mechaniczna blokada mechanizmu różnicowego.
  • Układ jezdny: Oś przednia nienapędzana, sztywna, zamocowana wahliwie na sworzniu ze śrubowo-kulowym mechanizmem kierowniczym.
  • Koła: Standardowo z przodu 6,00-16.6 PR, z tyłu 14,9/13-28.
  • Prędkość maksymalna: Do 25,4 km/h.
  • Rozstaw kół:
    • Przód: od 1250 mm do 1750 mm.
    • Tył: od 1350 mm do 1800 mm.

Układ Hamulcowy

Układ hamulcowy to hydrauliczny hamulec niezależny na oba koła tylne, bębnowy, suchy. System wspomagania hamulców jest dostępny w zespole mechanicznym. Brak jest systemu ABS.

Hydraulika

Układ hydrauliczny obejmuje TUZ (Trzypunktowy Układ Zawieszenia) z udźwigiem do 1200 kg. Pompa podnośnika ma wydajność 20 l/min i ciśnienie 12 MPa. Układ jest zamknięty i posiada dwa szybkozłącza.

Wałek Przekaźnika Mocy (WOM)

Ciągnik wyposażony jest w zależny i niezależny WOM o obrotach 540 na minutę, ze sterowaniem ręcznym/mechanicznym.

Układ Paliwowy, Smarowania i Elektryczny

Parametry tych systemów są kluczowe dla niezawodności C-360:

  • Układ zasilania paliwem:
    • Dwukomorowy filtr z wkładem filcowo-papierowym typu FVD10RP 1.8.
    • Tłoczkowa pompa wtryskowa z regulatorem mechanicznym P24-49.
    • Tłoczkowa pompa zasilająca V2HF01A.
    • Wtryskiwacze WJ - 1S78.7 z rozpylaczem D1 LMK 150/W2.
    • Ciśnienie wtrysku: 16 MPa.
    • Pojemność zbiornika paliwa: 70 l.
  • Układ smarowania silnika:
    • Zębata pompa olejowa z szeregowym, pełnoprzepływowym filtrem oleju z wkładem papierowym typu PP-8.4.
    • Rodzaj filtra powietrza: mokry z cyklonem.
  • Instalacja elektryczna:
    • Jednoprzewodowa prądnica typu P20d.
    • Dwie sztuki akumulatorów typu 3SR-165 (6 V - 165 Ah).
    • Rozrusznik elektryczny typu R11a.
    • Napięcie zasilania rozrusznika: 12 V.

Konserwacja i Obsługa

Regularna konserwacja jest kluczowa dla długowieczności Ursusa C-360. Poniżej przedstawiono zalecane czynności serwisowe:

Czynności co 8-10 Motogodzin (mth)

  • Sprawdzanie poziomu oleju w silniku (miska olejowa, pompa wtryskowa, regulator obrotów - 10 litrów, różnica między kreskami na wskaźniku to 1 litr).
  • Sprawdzanie poziomu oleju w filtrze powietrza (nominalna ilość 1,8 litra, poziom sięga pierścieniowego wytłoczenia).

Czynności co 100 Motogodzin (mth)

  • Wymiana oleju w filtrze powietrza (zalecany Superol CC SAE 20W/40).
  • Sprawdzanie poziomu oleju w skrzyni przekładniowej i przekładni głównej (25 litrów, poziom między kreskami wskaźnika).
  • Uzupełnianie oleju w mechanizmie kierowniczym (1 litr, poziom do korka wlewu).
  • Uzupełnianie oleju w zwolnicach (po 1 litrze na zwolnicę, poziom do korka kontrolnego). Do przekładni, układu kierowniczego i zwolnic stosuje się olej Hipol 6.
  • Smarowanie punktów smarowniczych smarem ŁT-43:
    • Łożysko pompy wodnej.
    • Wałek widełek pedału sprzęgła.
    • Łożysko wciskowe sprzęgła.
    • Cztery sworznie zwrotnic (po 2 na zwrotnicę).
    • Jeden sworzeń osi przedniej.
    • Cztery przeguby drążków kierowniczych.
    • Wałek pedałów hamulców.
    • Przekładnia wieszaka prawego.

Czynności co 200 Motogodzin (mth)

  • Wymiana oleju silnikowego.
  • Smarowanie rolek siedziska GRAMMERA.
  • Oczyszczenie filtra paliwa (mycie wkładu zgrubnego oczyszczania i osadnika pompy zasilającej).

Czynności co 400 Motogodzin (mth)

  • Smarowanie rolek i prowadnic drzwi w kabinie.
  • Smarowanie łożysk piast kół przednich (wypełnić wolną przestrzeń w 2/3 nowym smarem ŁT-43).

Dodatkowe Zalecenia

  • Systematyczne sprawdzanie poziomu cieczy chłodniczej.
  • Oczyszczanie filtra podnośnika hydraulicznego.
  • Smarowanie wszelkich widocznych łożysk i sworzni.
  • Sprawdzanie dokręcenia nakrętek kół przednich i tylnych.
  • Sprawdzanie poziomu elektrolitu w akumulatorach.
  • Oczyszczanie odolejacza, ze szczególnym uwzględnieniem filtra.
  • Usuwanie wody ze zbiornika powietrza.
  • Smarowanie przekładni zębatej cięgła prawego wieszaka TUZ-a oraz gwintowych połączeń TUZ-a.
  • Smarowanie klem akumulatora.
  • Sprawdzanie ciśnienia oleju oraz stanu technicznego wtryskiwaczy i ciśnienia wtrysku.
Zdjęcie schematu punktów smarowania Ursusa C-360

Zużycie Paliwa

Jednym z czynników, który przyczynił się do ogromnej popularności Ursusa C-360, była jego oszczędność paliwa. W praktyce ciągnik zużywał od czterech do sześciu litrów oleju napędowego na godzinę pracy, w zależności od rodzaju wykonywanych zadań i obciążenia. Dzięki temu był maszyną wyjątkowo ekonomiczną, co w latach jego świetności miało ogromne znaczenie dla gospodarstw rolnych. Przy mocy znamionowej jednostka ta zużywała paliwa w ilości 265 g/kWh. Doświadczeni rolnicy często balansują między koniecznością dociążenia a minimalizacją strat paliwa.

  • Ciężkie prace polowe: około 6 litrów na godzinę.
  • Transport polowy: około 4,8 litra na godzinę (zużycie spada do 6,4 litra na motogodzinę).
  • Transport drogowy: około 3,9 litra na godzinę (zużycie osiąga 5,2 litra na motogodzinę).

Podsumowanie Cech i Ocen

Ursus C-360 wyróżniał się dobrymi parametrami technicznymi i osiągami silnika. Choć niektóre opinie wskazywały na niezbyt mocny silnik i dość mały zbiornik paliwa, to ogólnie układ paliwowy i jednostka napędowa zasługiwały na wyróżnienie ze względu na większą niż przeciętna pojemność silnika oraz efektywność. Stosunek jakości i parametrów do ceny i kosztów eksploatacji był uznawany za dobry.

Tabela Danych Technicznych Ursusa C-360

Parametr Wartość
Ogólne
Marka (producent) Ursus
Model ciągnika Ursus C-360
Lata produkcji od 1976 do 1994 r.
Kabina z systemem ROPS Nie (dostępne wersje z kabiną i bez)
Górny zaczep transportowy Tak
Zaczep dolny Tak, wahliwy
Klimatyzacja Nie
Osiągi
Maksymalna moc 52 KM (38 kW)
Obroty znamionowe 2200 obr./min.
Spalanie (znamionowe) 265 g/kWh (max. ~10 l.) przy 2200 obr./min.
Pojemność zbiornika paliwa 70 l.
Maksymalna prędkość 25,4 km/h
Silnik (Ursus S-4003)
Rodzaj paliwa Olej napędowy (diesel)
Typ silnika Diesel (wysokoprężny)
Pojemność silnika 3,12 l. (3120 ccm)
Ilość suwów 4
Liczba cylindrów 4
Kompresja (stopień sprężania) 17:1
Średnica tłoka 95 mm
Skok tłoka (suw) 110 mm
Maksymalny moment obrotowy 190 Nm przy 1500-1600 obr./min.
Filtr powietrza Mokry z cyklonem
Filtr paliwa Z wkładem filcowo-papierowym (2 komory)
Filtr oleju Szeregowy, pełnoprzepływowy, typ PP-8.4
Pompa olejowa Zębata
Regulacja obrotów Mechaniczna
Pompa wtryskowa Tłoczkowa z regulatorem mechanicznym
Wtryskiwacze Z rozpylaczem czopikowym
Ciśnienie wtrysku 16 MPa
Chłodzenie Cieczą (z pompą wody, wentylatorem, termostatem)
Rodzaj chłodnicy Rurkowo-płytkowa
Ilość płynu chłodzącego 11 l.
Turbosprężarka Nie
Układ Napędowy i Przeniesienia Mocy
Napęd 4x2, 2WD (na jedną oś)
Sprzęgło Cierne, 2-tarczowe, suche, dwustopniowe, z niezależnym sterowaniem WOM
Skrzynia biegów Niesynchronizowana, z reduktorem
Liczba biegów do przodu 10
Liczba biegów do tyłu 2
Biegi pełzające Nie
Mechanizm różnicowy Napęd z mechanizmem blokowanym mechanicznie
Układ kierowniczy Drążkowy (śrubowo-kulowy)
Elektryka
Napięcie zasilania rozrusznika 12 V
Ilość akumulatorów 2 (6 V - 165 Ah każdy)
Rodzaj zapłonu Elektryczny
Wałek Przekaźnika Mocy (WOM)
Liczba obrotów 540 obr./min.
Sterowanie WOM Ręczne / mechaniczne
Układ Hamulcowy
System ABS Nie
Wspomaganie hamulców Tak
Rodzaj hamulców Bębnowe, suche, hydrauliczne, niezależne na oba koła
Hydraulika
TUZ (udźwig) 1200 kg
Rodzaj podnośnika hydraulicznego Klasyczny
Wydajność pompy podnośnika 20 l/min
Ciśnienie pompy podnośnika 12 MPa
Układ hydrauliczny Load Sensing Nie
Układ zamknięty Tak
Szybkozłącza 2

tags: #ciagnik #ursus #c #360 #olx #zachodniopomorskie