Przełom lat 50. i 60. XX wieku w polskim rolnictwie przyniósł rosnące zapotrzebowanie na nowoczesne średnie i ciężkie ciągniki rolnicze. W odpowiedzi na te potrzeby narodził się pomysł nawiązania współpracy z czechosłowacką fabryką ciągników ZETOR.
Historia i Tło Rozwoju
Jesienią 1961 roku specjalna delegacja partyjno-rządowa udała się do Czechosłowacji na rozmowy o współpracy. W 1962 roku pomiędzy ZM Ursus oraz czechosłowackim producentem ciągników, firmą Zetor, podpisano umowę, na mocy której strona polska zrezygnowała z produkcji średnich ciągników własnej konstrukcji i przyjęła licencję na ciągnik Zetor 4011. Pierwszy ciągnik Ursus C-4011 wyjechał z hali fabrycznej 15 kwietnia 1965 roku.
W kwietniu 1967 roku Ursus C-4011 był już dobrze ugruntowany jako pierwszy ciągnik średniej mocy produkowany w Polsce w oparciu o licencję Zetora 4011. Produkcja tego modelu rozpoczęła się w 1965 roku i trwała do 1970 roku. Model ten był kamieniem milowym w rozwoju krajowej mechanizacji rolnictwa, stanowiąc bazę dla późniejszych konstrukcji, które na wiele lat zdominowały polskie gospodarstwa.
Po zakończeniu produkcji C-4011 jego następcą został Ursus C-355, a dopiero później zmodernizowany C-360. Ursus C-360 wszedł do produkcji seryjnej w 1976 roku i był wytwarzany aż do 1994 roku.

Kluczowe Dane Techniczne Ursus C-4011
Ursus C-4011 charakteryzował się prostotą konstrukcji i niezawodnością, co czyniło go popularnym wyborem w rolnictwie.
Silnik
W Ursusie C-4011 zastosowano czterocylindrowy silnik wysokoprężny typu S-4001 o pojemności 3120 cm³, rozwijający moc 42 KM przy 2000 obr./min i moment obrotowy około 180 Nm. Nowszy Ursus C-360 otrzymał jednostkę S-4003, konstrukcyjnie zbliżoną, ale o zwiększonej mocy 52 KM przy 2200 obr./min i momencie obrotowym ok. 188 Nm. W jednostce S-4003 zastosowano inne tłoki, poprawiony układ smarowania oraz lepsze chłodzenie.
| Parametr silnika | Wartość |
|---|---|
| Rodzaj paliwa | Olej napędowy (diesel) |
| Producent silnika | Ursus |
| Typ silnika | Ursus S-4001 |
| Rodzaj silnika | Diesel (silnik wysokoprężny) |
| Pojemność silnika | 3,12 l (3120 cm³) |
| Ilość suwów | 4 |
| Liczba cylindrów | 4 |
| Kompresja (stopień sprężania) | 17:1 |
| Średnica tłoka | 95 mm |
| Skok tłoka (suw) | 110 mm |
| Maksymalny moment obrotowy | 176 Nm przy 1800 obr./min |
| Filtr powietrza | mokry z cyklonem |
| Filtr paliwa | z wkładem filcowo-papierowym |
| Ilość komór w filtrze paliwa | 2 |
| Filtr oleju | szeregowy, pełnoprzepływowy, typ PP-8.4 |
| Pompa oleju | zębata |
| Regulacja obrotów (sterowanie) | mechaniczna |
| Rodzaj pompy wtryskowej | tłoczkowa z regulatorem mechanicznym |
| Wtryskiwacze | z rozpylaczem czopikowym |
| Ciśnienie wtrysku | 16 MPa |
| Chłodzenie | Silnik chłodzony cieczą |
| Obieg wymuszony | tak, chłodzenie z pompą wody |
| Chłodnica | tak, z wentylatorem |
| Termostat | tak |
| Rodzaj chłodnicy | rurkowo-płytkowa |
| Ilość płynu chłodzącego | 11 l |
| Sprzęgło | cierne, 1-tarczowe, suche, dwustopniowe |
Turbosprężarka
| Parametr turbosprężarki | Wartość |
|---|---|
| Turbosprężarka | Nie |
| Podwójna sprężarka (dual) | Nie dotyczy |
| Chłodnica powietrza doładowującego (intercooler) | Nie dotyczy |
| Chłodnica za sprężarką (aftercooler) | Nie dotyczy |
| Turbosprężarka z zaworem wastegate | Nie dotyczy |
| Zmienna geometria łopatek w turbinie | Nie dotyczy |
| Zawór regulacyjny ciśnienia (wastegate) | Nie dotyczy |
Układ Napędowy i Skrzynia Biegów
Ursus C-4011 był wyposażony w dziesięciobiegową skrzynię przekładniową (10 biegów do przodu i 2 wsteczne), pochodzącą z Zetora 4011. Była to konstrukcja niesynchronizowana, wymagająca pewnej wprawy w zmianie biegów. Z kolei Ursus C-360 otrzymał skrzynię o dziesięciu przełożeniach do przodu i dwóch do tyłu, również niesynchronizowaną, ale bardziej trwałą i łatwiejszą w serwisie. Oba modele miały napęd na tylną oś z możliwością blokady mechanizmu różnicowego. Napęd przedni nie był dostępny w wersjach fabrycznych.
| Parametr układu napędowego | Wartość |
|---|---|
| Napęd | 4x2, 2WD (w zależności od wersji) |
| Dodatkowe cechy napędu | napęd na jedną oś |
| Niezależne zawieszenie (ILS) | Brak |
| Przegubowe | - |
| Napęd gąsienicowy | Nie |
| Hydrostatyczny układ kierowniczy | Nie |
| Mechanizm różnicowy | napęd z mechanizmem blokowanym mechanicznie |
| Układ kierowniczy | drążkowy |
| Drążki reakcyjne z przodu | tak |
| Zwolnice planetarne z tyłu | nie |
| Zwolnice planetarne z przodu | nie |
| Parametr przekładni i skrzyni biegów | Wartość |
|---|---|
| Skrzynia synchroniczna | Niesynchronizowana |
| Przekładnia synchronizowana mechanicznie | Tak |
| Przekładnia PowerShift | Nie |
| Przekładnia z mechanizmem nawrotnym (PowerShuttle) | Nie |
| Liczba biegów do przodu | 10 |
| Liczba biegów do tyłu | 2 |
| Biegi pełzające | nie |
Hydraulika i Udźwig
W modelu C-4011 zastosowano układ hydrauliczny z pompą o wydajności około 20 l/min i maksymalnym ciśnieniu roboczym 10 MPa. Udźwig tylnego podnośnika wynosił około 1,2 tony. W C-360 zastosowano pompę o podobnej wydajności, lecz o poprawionej trwałości i lepszym chłodzeniu oleju, a udźwig tylnego podnośnika wzrósł do około 1,5 tony.
| Parametr hydrauliki | Wartość |
|---|---|
| TUZ (Tylny Układ Zawieszenia) | 1200 kg |
| Rodzaj podnośnika hydraulicznego | klasyczny |
| Wydajność pompy podnośnika | 20 l/min |
| Ciśnienie pompy podnośnika | 10 MPa |
| Układ hydrauliczny Load Sensing | Nie |
| Układ zamknięty | Tak |
| Układ centralny | Nie |
| Stały przepływ | Nie |
| Stałe ciśnienie | Nie |
| Układ sterujący | b.d. |
| Pompa | przekładnia zębata |
| Rozdzielacz dwusekcyjny | nie |
| Szybkozłącza | 2 |
| Funkcja / Przycisk Auto Lift | nie |
Układ Hamulcowy
| Parametr układu hamulcowego | Wartość |
|---|---|
| System ABS | Nie |
| System wspomagania hamulców | Tak, wspomaganie hamowania było dostępne w zespole hamulcowym mechanicznym |
| Zespół hamulcowy | Zespół mechaniczny |
| Mechanizm różnicowy | Nie |
| Rodzaj hamulców | hamulce bębnowe, suche, hydrauliczne, niezależne na oba koła, hamulec zewnętrzny (przyczepa) |
| Tarcze | - |
Wałek Przekaźnika Mocy (WOM)
| Parametr WOM | Wartość |
|---|---|
| Liczba obrotów | 540 obr./min |
| Sterowanie WOM | ręczne / mechaniczne |
Elektryka
| Parametr elektryki | Wartość |
|---|---|
| Napięcie zasilania rozrusznika | 12 V |
| Masa | dodatnia |
| Akumulator | 6 V |
| Ilość akumulatorów | 2 |
| Rodzaj ładowania | Prądnica |
| Producent systemu ładowania | Ursus |
| Rodzaj zapłonu | Elektryczny |
| Tylna lampa stopu | tak |
| Tylna lampa rolnicza | tak |
| Lampa typu kogut | nie |

Wymiary i Masa
| Parametr wymiarów i masy | Wartość |
|---|---|
| Ciężar | od 2100 kg do 2850 kg (w zależności od wersji) |
| Ciężar z kabiną | 2350 kg |
| Długość | 3250 mm |
| Wysokość | 2230 mm |
| Szerokość | 1800 mm |
| Prześwit | 436 mm |
| Rozstaw kół z przodu | od 1350 mm do 1750 mm |
| Rozstaw kół z tyłu | od 1420 mm do 1800 mm |
| Rozstaw osi | 2120 mm |
| Rozmiar kół z przodu | 6.00-18 |
| Rozmiar kół z tyłu | 13-28 |
| Dop. masa całkowita przyczepy bez hamulca | 1000 kg |
| Dop. masa całkowita przyczepy z hamulcem | 15500 kg |
| Największy dopuszczalny nacisk na oś | 37 kN |
| Dopuszczalna masa całkowita (DMC) | 2880 kg |
| Promień skrętu | 7,5 m |
Osiągi i Zużycie Paliwa
| Parametr osiągów | Wartość |
|---|---|
| Maksymalna moc | 42 KM (31 kW) |
| Obroty znamionowe | 2000 obr./min |
| Spalanie | 265 g/kWh (przy 2000 obr./min) |
| Pojemność zbiornika paliwa | 70 l |
| Maksymalna prędkość | 25,6 km/h |
Wyposażenie i Komfort Pracy
W C-4011 kabina była opcjonalna i w większości przypadków ciągnik pracował bez osłon. Operator miał do dyspozycji proste siedzenie sprężynowe i podstawowe wskaźniki. Wersja C-4011 nie była wyposażona w system ROPS. Z kolei w C-360 producent wprowadził większą liczbę wersji wyposażenia - dostępne były kabiny metalowe, siedzenia amortyzowane, oświetlenie robocze i lepsze wyciszenie.
| Wyposażenie | Wartość |
|---|---|
| Górny zaczep transportowy | tak |
| Zaczep dolny | tak, wahliwy |
| Klimatyzacja | nie |
Zastosowanie i Właściwości Eksploatacyjne
Ursus C-4011 był idealny dla mniejszych gospodarstw, sprawdzając się w orce, siewie, transporcie i pracach pomocniczych. Jego prostota i niewielka masa pozwalały na eksploatację nawet na glebach lekkich. Ursus C-360, dzięki wyższej mocy i zwiększonemu udźwigowi, mógł współpracować z cięższym sprzętem, co czyniło go ciągnikiem uniwersalnym. Używano go także w sektorze komunalnym i leśnictwie.
Oba modele, C-4011 i C-360, charakteryzowały się prostą budową i łatwością napraw. C-4011 wymagał częstszej regulacji zaworów i kontroli układu wtryskowego, natomiast C-360 miał bardziej niezawodny silnik i mocniejsze podzespoły układu przeniesienia napędu. Ursus C-4011 stanowił fundament nowoczesnych ciągników krajowych, a jego konstrukcja była punktem wyjścia dla rozwoju całej serii modeli, takich jak C-355, C-355M i C-360.
PRACA W LESIE | Było ciężko, ale lubiłem tą pracę | URSUS C-4011 z przyczepami
Opinie Użytkowników
Wśród użytkowników Ursusa C-4011 często podkreśla się, że posiada on niezbyt mocny silnik i dość mały zbiornik paliwa, jednak maksymalna prędkość jest zadowalająca. Dużą zaletą jest jednostka i układ paliwowy, a także duża pojemność skokowa, co świadczy o typowej jednostce napędowej. Model ten cechuje się średnią opłacalnością przy zachowaniu dobrego stosunku osiągów do kosztów. Silnik jest 4-suwowy, 4-cylindrowy, choć charakteryzuje się dość średnią kompresją i raczej przeciętnym momentem obrotowym silnika.