Maszyny rolnicze, a w szczególności ciągniki, przeszły rewolucyjną transformację na przestrzeni ostatniego stulecia. Sprzęt stał się znacząco większy, mocniejszy, wydajniejszy i przede wszystkim szybszy. Ta ewolucja doprowadziła do ustanawiania imponujących rekordów prędkości oraz do zmian w przepisach drogowych, dostosowując je do możliwości współczesnych maszyn.
Rekordy prędkości ciągników rolniczych
Valtra T234 - Rekord Guinnessa z 2015 roku
W 2015 roku Valtra, fiński producent ciągników rolniczych będący częścią grupy AGCO, we współpracy z firmą Nokian, ustanowił Rekord Guinnessa w prędkości ciągnika rolniczego. Próba bicia rekordu miała miejsce w Finlandii, na terenie lotniska w Vuojärvi. Do tego celu wykorzystano nowy ciągnik Valtra serii T, model T234, który był standardowy, opuszczając mury fabryki. Jedynymi modyfikacjami były zmiany w oprogramowaniu silnika, usunięcie fabrycznego ograniczenia przekładni oraz demontaż wału kardana w celu umożliwienia osiągnięcia maksymalnej prędkości. Za kierownicą zasiadł wielokrotny rajdowy mistrz świata, Juha Kankkunen.
Odcinek pomiarowy o długości 2330 metrów znajdował się na jednym z pasów lotniska, a czas przejazdu mierzono na 50-metrowym odcinku w obu kierunkach. Rekord prędkości najszybszego ciągnika rolniczego na świecie został pobity 19 lutego 2015 roku. Na ciągniku zamontowano specjalnie wyprodukowane opony zimowe firmy Nokian, model Hakkapeliitta TRI, zaprojektowane do warunków panujących podczas próby - zaśnieżonej i oblodzonej nawierzchni.
JCB Fastrac Two - Rekord prędkości z 2019 roku
Brytyjski producent JCB od początku projektował swoje ciągniki rolnicze z myślą o szybkim przemieszczaniu się po drogach. Pierwsze modele Fastrac, wprowadzone na rynek w 1991 roku, mogły osiągać prędkości 40 km/h, 65 km/h oraz 80 km/h. W 2019 roku inżynierowie JCB skonstruowali ciągnik JCB Fastrac One, który osiągnął prędkość 166,72 km/h. Jeszcze w tym samym roku zaprezentowano model JCB Fastrac Two.
Podstawą dla najszybszego ciągnika rolniczego świata był seryjny JCB Fastrac, który przeszedł liczne modyfikacje. Ponad 8500-kilogramowy Fastrac został odchudzony do 5000 kg dzięki zastosowaniu aluminium oraz włókien węglowych i szklanych. Zamontowano zatwierdzoną przez FIA klatkę bezpieczeństwa oraz fotel z sześciopunktowymi pasami. Silnik o pojemności 7,2 litra generował moc 1030 KM i maksymalny moment obrotowy wynoszący 2500 Nm. Tak przygotowany ciągnik osiągnął prędkość maksymalną 247,47 km/h, co dało średnią prędkość 217,57 km/h, wpisując to osiągnięcie do księgi rekordów Guinnessa.
Ursus 1614 M. Mierzwickiego - Wyróżnienie w zawodach
Na specjalne wyróżnienie zasługuje również ciągnik produkowany w Zakładach Mechanicznych Ursus w Warszawie, który został przystosowany do zawodów. Kujawsko-Pałuckie Wyścigi Traktorów, odbywające się w miejscowości Wielowieś koło Pakości, przyciągają wielu miłośników klasycznych ciągników. Pan Mariusz Mierzwicki zbudował na potrzeby tych zawodów zmodyfikowany ciągnik Ursus 1212, przekształcony w model 1614.
Ciągnik przeszedł gruntowny remont i otrzymał wiele nowych części poprawiających osiągi. Silnik wyposażono w turbosprężarkę, duży intercooler oraz nowe sprzęgło od Ursusa 1614. Zastosowano nową pompę paliwową z jednostki napędowej Martin, montowanej w kombajnach Bizon BS, co pozwoliło osiągnąć moc około 175 KM. Oryginalna skrzynia biegów została zmodyfikowana w celu zwiększenia prędkości maksymalnej. Ciągnik pomalowano na żółty kolor, dodano sportowe napisy oraz podobiznę niedźwiedzia na masce. Prędkość maksymalna osiągnięta przez Pana Mariusza wyniosła 49,5 km/h, co jest imponującym wynikiem w stosunku do fabrycznej prędkości ok. 30 km/h.
Zmiany w przepisach drogowych dotyczące ciągników rolniczych
Zwykle kierowcy muszą liczyć się z ograniczeniem dozwolonej prędkości, szczególnie w obszarze zabudowanym. Coraz częściej pojawiają się propozycje wprowadzenia stref „tempo 30”. Jednak okazuje się, że istnieje grupa pojazdów, dla których limit szybkości zostanie zwiększony. Wielu kierowców uważa, że obecne limity prędkości, ustalone wiele lat temu, nie odpowiadają możliwościom współczesnych pojazdów. Podobne stanowisko prezentuje Ministerstwo Infrastruktury, planując podniesienie limitu prędkości, choć nie obejmie to samochodów osobowych.
Podwyższenie limitu prędkości dla ciągników rolniczych
Nowe przepisy będą dotyczyć wyłącznie ciągników rolniczych. Aktualne regulacje w tym zakresie są przestarzałe. Nowoczesne maszyny rolnicze mogą bezpiecznie poruszać się z prędkością ponad 50 km/h, jednak obowiązujące przepisy wciąż traktują je jak pojazdy o znacznie niższych osiągach. Obecnie maksymalna dozwolona szybkość dla ciągnika rolniczego wynosi 30 km/h, a w przypadku ciągnięcia przyczepy z konwojentami, drużynami roboczymi lub osobami wykonującymi czynności ładunkowe - zaledwie 20 km/h.
Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało zwiększenie dopuszczalnej prędkości dla ciągników rolniczych. Decyzję tę uzasadnia fakt, że nowoczesne ciągniki rolnicze charakteryzują się coraz wyższymi standardami bezpieczeństwa, zarówno aktywnego, jak i pasywnego. Postulaty rolników zakładały podniesienie limitu prędkości do 50 km/h, co na razie nie zostało uwzględnione. Odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez rolników jest zwiększenie dopuszczalnej prędkości z 30 km/h do 40 km/h. Ustawa zacznie obowiązywać trzy miesiące po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Inne zmiany w Prawie o ruchu drogowym
W ramach nowelizacji Prawa o ruchu drogowym przewidziano również inne zmiany. Wprowadzono tzw. okres próbny dla nowych kierowców. Projekt ustawy, który został przyjęty przez rząd, liczy 16 stron, a interesujący rolników zapis dotyczy zmian w art. 20 Prawa o ruchu drogowym. Inne ważne zmiany to m.in.: obniżenie wieku dla ubiegania się o prawo jazdy (od 17 lat), podwyższenie kar za wykroczenia drogowe, uniemożliwienie kierowcom redukowania punktów karnych za poważne wykroczenia w drodze szkolenia, wprowadzenie ustawowego obowiązku noszenia kasku podczas jazdy rowerem i hulajnogą elektryczną dla osób do 16 lat.
Wiele ciągników już obecnie może poruszać się z prędkością bliską 40 km/h, a nowe przepisy urealniają to, co dzieje się na drogach. Ułatwi to pracę rolnikom, którzy potrzebują szybciej jeździć, szczególnie w czasie sezonu, kiedy czas jest na wagę złota. Ministerstwo Infrastruktury znowelizowało Prawo o ruchu drogowym w tym zakresie w odpowiedzi na postulaty środowiska rolniczego, uznając, że współczesne ciągniki rolnicze są znacznie nowocześniejsze, bezpieczniejsze i lepiej wyposażone niż pojazdy sprzed kilkudziesięciu lat.