Ciągnik z paszowozem: kompleksowy przewodnik

Współczesne rolnictwo, zwłaszcza w gospodarstwach z produkcją bydła, stawia na efektywność i optymalizację procesów. Kluczowym narzędziem w tym kontekście stał się paszowóz, urządzenie gwarantujące dokładne cięcie i rozrabianie składników karmy. Jego rola jest nie do przecenienia w kontekście zdrowia zwierząt i zwiększenia produktywności. Niniejszy artykuł przedstawia kompleksowe informacje na temat paszowozów, ich rodzajów, zastosowań oraz sposobów doboru odpowiedniego sprzętu dla różnych typów gospodarstw.

Zasada działania i typy paszowozów

Zasada działania paszowozu jest prosta. Noże i mieszadła gwarantują dokładne cięcie i rozrabianie składników karmy, co zapewnia jednorodną i smakowitą dawkę dla zwierząt. Jednorodna, wymieszana dawka paszy zmniejsza ilość niedojadów. Krowy całą dobę pobierają taką samą paszę, co korzystnie wpływa na zdrowotność żwacza oraz poziom produkcji mleka.

Rodzaje systemów tnących i mieszających

Wozy paszowe można podzielić na wiele rodzajów, w tym m.in. ze względu na rodzaj systemu tnącego i mieszającego. Na rynku dostępne są urządzenia, które umożliwiają rozdrobnienie paszy niskiej jakości lub nietypowej. Ponadto dostępne są także paszowozy umożliwiające przygotowywanie pokarmu dla innych zwierząt niż krowy - np. świń, kóz czy owiec.

Paszowozy pionowe jednoślimakowe

• Wiele modeli, np. Alima Evolution, Blattin AVM S, Strautmann, Kuhn Euromix I, Martin Mixmini, Metaltech WP, Siloking TrailedLine Classic Compact, Sitrex EM Smart, Trioliet SM.
• Charakteryzują się kompaktowymi wymiarami i zwrotnością, co sprawia, że idealnie sprawdzają się w oborach z ograniczoną ilością miejsca.
• Standardowe wyposażenie często obejmuje noże tnące, przekładnię planetarną lub dwubiegową, wał napędowy, stopę podporową, drzwi wysypowe, drabinkę inspekcyjną oraz wagę z sensorami.
• Niektóre modele posiadają specjalne rozwiązania, takie jak pierścień zapobiegający wysypywaniu się paszy, wzmocnione noże z węglikiem chromu czy magnes na ślimaku.

Paszowozy poziome

• Przykłady to wozy Rino Puma oraz Keenan.
• Wyposażone są w dwa poziome ślimaki, uzbrojone w dużą liczbę noży.
• Taki układ ma przyczyniać się do lepszego rozłożenia masy w wozie, by ułatwić mieszanie ciągnikiem o mniejszej mocy.

Pojemność paszowozów

Poszczególne maszyny różnią się także pojemnością. Parametr ten należy dopasować do ilości krów:

• Paszowóz o pojemności 7 m³ sprawdzi się do maksymalnie 30 krów.
• Paszowóz o pojemności 10 m³ - do 60 sztuk.
• Największe modele posiadają pojemność wynoszącą 46 m³, a nawet i więcej.

Dla mniejszych gospodarstw o stadzie około 20-40 sztuk bydła, producenci oferują wozy o pojemnościach od 3,5 do 12 m³.

Wybór odpowiedniego ciągnika do paszowozu i innych prac

Wybór odpowiedniej maszyny do usprawnienia prac rolniczych, w tym obsługi paszowozu, jest kluczowy. Często barierę stanowi cena zakupu, zwykle kilkadziesiąt lub nawet kilkaset tysięcy złotych, ale także budynki z ograniczoną ilością miejsca, ciasnymi przejazdami i wąskimi stołami paszowymi.

Wymagania dla ciągnika

Jeśli planowane jest sporadyczne użycie sprzętu i budżet jest ograniczony, warto szukać prostych maszyn, które będą wymagały minimalnych napraw. W gospodarstwach, gdzie ciągnik nie będzie w ogóle wykorzystywany w polu, a 100% pracy odbywać się będzie na utwardzonym terenie, można rozważyć opcje tańsze.

Przykładowe wymagania użytkownika to:

• Ładowacz czołowy (tur) o udźwigu 1600 kg do rozładowywania palet z tira.
• Możliwość podłączenia do odśnieżania placu i solarki.
• Obowiązkowo napęd 4x4.
• Możliwość podłączenia zamiatarki do mycia drogi po budowie.
• Zdolność do ciągnięcia zwykłej przyczepy.

Przykładowe ciągniki i doświadczenia rolników

Do napędzania paszowozu można wykorzystać tańsze, starsze ciągniki. Przykładem jest rolnik, który do napędzania paszowozu Alimamix Evolution o pojemności 12 m³ wykorzystuje stary traktor MTZ Belarus. Jest to tani ciągnik oborowy, którego nie odpinają od paszowozu. Taki Belarus nie wymięka też w ciężkich warunkach oborowych i jest prosty w naprawie, nie wymaga rejestracji, jeśli nie wyjeżdża poza siedlisko. Inny rolnik zakupił jednoślimakowy, pionowy paszowóz Strautmann o pojemności 12 m³ razem z napędzającym go ciągnikiem Deutz-Fahr o mocy 75 KM, który spisuje się bez zarzutów.

Przykłady paszowozów od różnych producentów

W artykule skupiono się na ofercie wozów dla mniejszych gospodarstw o stadzie ok. 20-40 sztuk bydła, uwzględniając przykładowe maszyny zarówno polskich, jak i zagranicznych producentów.

Alima

• Oferuje wozy jednoślimakowe Evolution z pionowym systemem mieszania.
• Propozycją dla stada ok. 40 sztuk bydła jest wóz Evolution Simple Line o pojemności od 4 do 7 m³.
• Model Evo 4 SL ma kompaktowe wymiary: długość 3,37 m, wysokość 2,06 m i szerokość 1,82 m.
• Standardowe wyposażenie w wersji 4 m³ obejmuje 5 noży, przekładnię planetarną, wał napędowy, stopę podporową, drzwi wysypowe oraz drabinkę inspekcyjną.

Blattin

• Jedną z propozycji wozów paszowych do mniejszego stada jest model AVM S.
• Wersja z jednym pionowym ślimakiem mieszającym ma 5 noży i 2 ręcznie regulowane przeciwnoże.
• Podłoga wozu wykonana jest z 18-mm blachy, zaś ściany z 6-mm.
• W standardzie wóz ma pierścień zapobiegający wysypaniu się paszy oraz wagę z trzema sensorami.
• W wersji z jednym ślimakiem dostępne są maszyny o pojemnościach od 4 do 12 m³.

BvL

• Niemiecki producent oferuje serię wozów V-Mix.
• W mniejszych gospodarstwach szczególnie sprawdzą się modele z jednym pionowym ślimakiem o pojemności od 3,5 do 8 m³.
• Najmniejszym modelem jest wóz paszowy V-Mix Agilo o poj. od 3,5 do 5 m³. Wersja ze zbiornikiem o poj. 5 m³ ma szerokość 1,95 m, długość 3,56 m, a wysokość 2,28 m.
• Model V-Mix Plus T odznacza się bardzo małą wysokością całkowitą (od 1,96 m), idealny do pracy w niskich budynkach. Niewielka wysokość załadowcza ułatwia załadunek i umożliwia pracę małym ciągnikiem z ładowaczem.

EUROMILK

• Wozy Rino z pionowym systemem mieszania dostępne są w różnych konfiguracjach.
• Przykładową maszyną dla mniejszego gospodarstwa jest model Rino FX Slim, sprzedawany w wersjach o pojemności 5, 6 lub 7 m³.
• Model FX 500 Slim ma 2,16 m wysokości, 1,82 szerokości i 4 m długości, sprawdzi się w oborach z wąskimi stołami paszowymi.
• Producent oferuje także poziome wozy Puma, wyposażone w dwa poziome ślimaki. Model Puma 7 wyposażony jest w 96 noży, co ułatwia mieszanie ciągnikiem o mniejszej mocy (40 KM).

Faresin

• Model TPF.1.9 wyposażony jest w zbiornik o poj. 9 m³.
• Maszyna ma 2,62 m wysokości, 2,2 m szerokości i 4,35 m długości. Do pracy potrzebuje ciągnika o mocy przynajmniej 60 KM.
• Masa pustego wozu wynosi 2600 kg, a maksymalna ładowność sięga 3150 kg.
• Standardowe wyposażenie to elektroniczny system ważenia, przekładnia dwubiegowa, pierścień przeciwwyrzutowy, drabinka inspekcyjna oraz taśma wysypowa.
• Wóz jest optymalny dla stada liczącego 45-65 sztuk.

Kuhn

• W wozie paszowym Euromix I 870 zastosowano pionowy system mieszający z jednym ślimakiem i zbiornikiem o poj. 8 m³.
• Ściana zbiornika jest gięta i ma kształt wielokąta.
• Przekładnia wozu Euromix jest podwójnie ułożyskowana i chroniona przed siłami bocznymi.
• Wóz ma dodatkowo pierścień wysypowy, magnes na ślimaku oraz wzmacniane noże z węglikiem chromu. Seryjnie montowane sterowanie pozwala zarządzać pracą całej maszyny z kabiny ciągnika.

Martin

• Dla stada 20-40 krów firma oferuje wozy Mixmini o poj. 6-8 m³.
• TMR przygotowuje pionowy ślimak, wyposażony w noże wykonane ze stali chromowo-wanadowej.
• Maszyna może z powodzeniem pracować z niewielkiej mocy ciągnikiem, np. Ursus C-360.
• W wersji ze zbiornikiem o poj. 6 m³ paszowóz ma 2,24 m szerokości, 2,5 wysokości i 4,3 m długości.
• Wyposażony jest w 6 noży, dwa przeciwnoże oraz przekładnię dwubiegową, wagę i pierścień wokół krawędzi zbiornika.

Meprozet

• Wóz T659 Optimal o poj. 5-8 m³ przeznaczony jest dla małych gospodarstw oraz tych, które mają niskie i wąskie obory.
• Dno zbiornika wykonane jest z 20-mm stali. Ślimak mieszająco-tnący wyposażony jest w 10 noży napawanych węglikiem, z możliwością doposażenia w dodatkowe 2 lub 3 noże.
• W wersji podstawowej zamontowane są dwa mechaniczne przeciwnoże.
• Najmniejsze możliwe wymiary wozu w wersji o poj. 5 m³ to 2,2 m szerokości, 4,05 m długości i 2,28 m wysokości. Do obsługi potrzebny jest ciągnik min. 50 KM.

Metaltech

• W ofercie wozów paszowych ma 4 serie: WP/WT/WP Compact oraz WX.
• Dla mniejszych gospodarstw ze stadem do 40 krów odpowiednim wyborem jest wóz WP 6 lub WP 8.
• W wersji WP 8 paszowóz wyposażony jest w jeden pionowy ślimak z 7 nożami i 2 przeciwnożami.
• Maszynę można doposażyć w różnego rodzaju ślimaki: szeroki (dokładne wymieszanie paszy), wąski (pocięcie całych bel i wymieszanie materiału), wzmocniony (z nakładkami ze stali hardox).
• Paszowóz ma 2,54 m szerokości, 2,42 wysokości i 4,68 m długości. Wyposażony jest w jedno okno wysypowe, które może być umieszczone w kilku konfiguracjach.

Siloking

• Modele TrailedLine Classic Compact z jednym ślimakiem sprawdzą się szczególnie w mniejszych gospodarstwach z ograniczoną ilością miejsca.
• Paszowóz Compact 7 ma 4,3 m długości, 2,06 m szerokości i 2,52 m wysokości.
• Wyposażony jest w ślimak mieszający z 5 nożami tnącymi, przekładnię redukcyjną, wagę, zderzak przeciwnajazdowy z oświetleniem i przymocowaną do ramy drabinkę.
• W maszynie dostępne są różne opcje wysypu paszy.

Sitrex

• EM Smart 5 to seria małych wozów paszowych włoskiego producenta, którego dystrybutorem w Polsce jest firma Agrihandler.
• W jej skład wchodzą modele o pojemnościach: 3, 4, 5 i 6 m³.
• Wozy wyposażone są w 1 pionowy ślimak z 4 lub 6 nożami.
• Dno zbiornika wykonane jest z 12-mm blachy, zaś ściany z 5-mm.
• W standardowym wyposażeniu paszowozy EM Smart mają m.in. wagę z 3 czujnikami, wały Cardana, boczne drzwi wyrzutowe prawe, drabinkę inspekcyjną oraz mechaniczne przeciwnoże.

Trioliet

• Proponuje mniejszym gospodarstwom wóz paszowy SM 700 ZK o poj. 7 m³.
• TMR miesza oraz tnie jeden pionowy ślimak z 4 nożami. Wstęgi ślimaka spawane są na zakładkę, zapewniając większą sztywność i dłuższą żywotność.
• Wóz ma 2,4 m wysokości i 2,29 m szerokości.
• Wozy Trioliet wykonane są ze stali 52. W standardzie mają wagę oraz duże okno rewizyjne z przodu zbiornika.

Wpływ paszowozu na zdrowie i produktywność bydła

Wpływ wozu paszowego na zmniejszenie ilości niedojadów oraz jednoczesne zwiększenie pobrania paszy zaobserwował również Sławomir Burzyński. Dopóki Jan Stokłosa nie miał wozu paszowego, krowy selekcjonowały podawane im pasze i to nie tylko treściwe od objętościowych. Jednorodna, wymieszana dawka jest smakowita, a zarazem zmniejsza ilość niedojadów. Krowy całą dobę pobierają taką samą paszę, co korzystnie wpływa na zdrowotność żwacza oraz poziom produkcji mleka.

Dzięki zastosowaniu paszowozu można precyzyjnie i często dokarmiać zwierzęta według indywidualnych dawek dopasowanych do aktualnej wydajności każdej krowy, np. za pomocą wózka paszowego DeLaval, poruszającego się po szynie przytwierdzonej do stropu obory.

Dodatek mineralno-witaminowy oraz drożdże w dawce TMR są wyliczane na dzienną produkcję, np. 28 litrów od przeciętnej krowy. Sztuki bardziej wydajne dokarmiane są z ręki pełnoporcjową paszą treściwą w postaci granulatu. Na pastwiska wychodzą tylko krowy zasuszone oraz jałówki wysoko cielne, gdyż ruch ma korzystny wpływ na łatwość wycieleń.

tags: #ciagnik #z #paszowozem #rysunek