Kosiarka Dzik 2 to legendarna polska maszyna rolnicza, która wraz z Ursusem C308 wypełniła na rynku niszę najmniejszych ciągników. Projekt Dzik 1 opracowano w 1957 roku we Wrocławskim Biurze Konstrukcyjnym Przemysłu Maszynowego Leśnictwa, w oparciu o dwusuwowy silnik spalinowy S-82 z Wytwórni Sprzętu Mechanicznego „Polmo” w Bielsku-Białej. Autorami projektu byli inż. Tomasz Pacyński i inż. Stanisław Goriaczko.
Historia i rozwój modeli "Dzik"
- W ciągu roku seryjnej produkcji wypuszczono na rynek ponad 300 sztuk ciągników "Dzik 1", wyposażonych w silnik S-82 konstrukcji Fryderyka Bluemkego o mocy około 8 KM.
- Pojazd zasilany był mieszanką benzyny samochodowej i oleju silnikowego w stosunku 1:20.
- Wkrótce opracowano wersję całkowicie zmodernizowaną, oznaczoną marką "Dzik-2", wyposażoną w silnik S-261C (8,5 KM), która weszła do produkcji w 1960 roku. Była to konstrukcja o prostszej i bardziej ekonomicznej budowie.
- Na przełomie lat 60. i 70. wprowadzono na rynek wersję "Dzik-21", wyposażoną w silnik typu 160.03 o mocy 11 KM.
- Około 1980 roku wyprodukowano ostatnią serię ciągników "Dzik-21", tym razem przez Wytwórnię Urządzeń Komunalnych "WUKO" w Stąporkowie.
Charakterystyka techniczna ciągników "Dzik"
Silnik
Jednocylindrowe silniki ciągnika "Dzik" miały pojemność 350 cm³, chłodzone były powietrzem i generowały moc około 8 KM (Dzik 1 i Dzik 2) lub 11 KM (Dzik 21). Silnik S-82 to lekki gaźnikowy, dwusuwowy silnik benzynowy chłodzony powietrzem, mający szerokie zastosowanie zarówno w przemyśle, jak i rolnictwie, m.in. w prądnicach oraz małych maszynach rolniczych, np. opryskiwaczach, opylaczach.
Produkowane przez Wytwórnię Sprzętu Mechanicznego w Bielsku Białej, silniki gaźnikowe dwusuwowe WSM typu S-261 i ich pochodne miały bardzo wszechstronne zastosowanie. Konstrukcja silnika WSM typ 160 została opracowana przez WSM w Bielsku Białej na podstawie doświadczeń zebranych podczas wieloletniej produkcji i eksploatacji silników gaźnikowych typu S-261. Charakteryzował się on zapłonem od iskrownika wbudowanego w obudowę dmuchawy.
Paliwo i smarowanie
Pojazdy zasilane były paliwem w postaci mieszanki benzyny samochodowej i oleju silnikowego CPN, S17, Lux 13 lub Extra 15.
Przeniesienie napędu
Ciągniki Dzik wyposażone były w stożkowy mechanizm umieszczony na wałku atakującym, pracujący w kąpieli olejowej.
Opony
Stosowano opony o profilu rolniczym 6,00-16" lub 700 x 16".
Sterowanie i mobilność
Ciągnik kierowany był za pomocą kierownicy teleskopowej typu motocyklowego, która miała możliwość wysuwania i ustawiania w trzech kierunkach. Kierowca siedzący na specjalnym siodełku (zamontowanym do przyczepki lub maszyny) mógł skręcać pojazdem, skręcając całą osią, na której zainstalowany był silnik ciągnika. Ciągnik miał możliwość blokowania obu kół lub jednego (prawego albo lewego).
Maksymalna prędkość pojazdu wynosiła około 14 km/h, a jego masa - 502 kg ("Dzik 1" - 400 kg).
Wykorzystanie silników
Silniki zdemontowane z "Dzików" często wykorzystywano w gospodarstwach rolnych do napędu innych maszyn, co sprawiło, że niewiele z tych pojazdów zachowało się do czasów współczesnych w stanie nadającym się do użytku.
Problemy z gaźnikiem Jikov 30 POH i alternatywy
Wielu użytkowników Dzików boryka się z problemami z oryginalnym gaźnikiem Jikov 30 POH. Częste objawy to idealne zapalanie "od kopa" i równa praca na wolnych obrotach, ale dławienie się i gaśnięcie na średnich obrotach. Dopiero pełne otwarcie przepustnicy pozwala na osiągnięcie bardzo wysokich obrotów, gdzie silnik ponownie pracuje równo.
Próby naprawy i regulacji gaźnika Jikov
Standardowe procedury rozwiązywania problemów obejmują:
- Wymianę świecy zapłonowej.
- Czyszczenie styków na przerywaczu i ustawienie przerw.
- Sprawdzenie zapłonu.
- Całkowite rozebranie i czyszczenie gaźnika (gotowanie, moczenie w nitro, przedmuchiwanie dysz kompresorem).
- Dokładne uszczelnienie gaźnika i smarowanie ruchomych osiek naftą.
- Użycie świeżej mieszanki paliwowej z nowym filtrem paliwa.
- Regulacja poziomu paliwa w komorze pływakowej poprzez podginanie blaszki.
- Dodanie dodatkowego kondensatora.
Często jednak te działania nie przynoszą poprawy. Pojawiają się także podejrzenia o zużyte uszczelniacze na wale korbowym, co mogłoby prowadzić do zasysania "lewego" powietrza do skrzyni korbowej.
Warto zwrócić uwagę na stan gaźnika Jikov: jeśli oś przepustnicy ma luz, może to wskazywać na potrzebę regeneracji. Niektórzy użytkownicy zauważają, że w starszych modelach silnika S-261 (np. w Ursusie) brakuje elementu pod spodem gaźnika (pręcika do przyśpieszacza w obudowie wentylatora), który jest obecny w nowszych wersjach, co może być przyczyną problemów.
Gaźnik PEGAZ GM26U jako rozwiązanie
Wielu doświadczonych użytkowników Dzików rekomenduje wymianę gaźnika Jikov na PEGAZ GM26U, pochodzący z Junaka. Jest to uważane za jedno z najlepszych rozwiązań dla tej maszyny. Gaźnik PEGAZ charakteryzuje się:
- Równą pracą na każdych obrotach (małych, średnich, dużych).
- Stabilną pracą na biegu jałowym.
- Łatwym uruchamianiem ("od strzała").
Wymiana gaźnika w kosiarce KAAZ, Orec, Iseki, Viking, John Deere z silnikiem Kawasaki FC150V.
Montaż gaźnika PEGAZ
Do zamontowania gaźnika PEGAZ wymagane są pewne modyfikacje:
- Rozpiłowanie otworów montażowych, ponieważ oryginalnie rozstaw jest większy.
- Użycie dłuższych śrub, króciec zazwyczaj pozostaje ten sam.
Niektórzy użytkownicy stosują króciec między gaźnikiem a cylindrem, inni montują go bezpośrednio. Opinie na temat wpływu króćca są podzielone, ale większość uznaje, że w przypadku Dzików wpływ ten jest znikomy. Bliskość cylindra może być korzystna zimą, aby ogrzać gaźnik.
W kwestii linek: linkę gazu z motocykla lub dźwignię ssania można zastosować w zależności od preferencji. Linka od ręcznego hamulca z Malucha jest polecana jako trwała i skuteczna alternatywa dla oryginalnej linki gazu.
Co do spalania, gaźnik Junaka często utrzymuje podobne zużycie paliwa, określane czasem jako "pali jak smok", co jest typowe dla silników dwusuwowych tej konstrukcji.
Ceny i dostępność ciągników "Dzik"
Według "Informatora Agromy" z 1970 roku, ciągnik jednoosiowy Dzik 2 kosztował 23,3 tys. zł. Dla porównania, snopowiązałka Warta kosztowała 31,5 tys. zł, Ursus C4011 - 91,4 tys. zł, a Fiat 125p - 160 tys. zł. W przeliczeniu na produkty rolne, Dzik 2 był wart około 6,7 t pszenicy, 9,7 t żyta, 7,5 t jęczmienia, 10,6 t owsa, 29 t ziemniaków lub 39 t buraków cukrowych.
Warunki gwarancji na urządzenia Cedrus
Wspomniane w kontekście ogólnym warunki gwarancji dla urządzeń Cedrus Sp. z o.o. Sp. k. określają:
- Okres gwarancji: 24 miesiące dla zakupów konsumenckich, 12 miesięcy w pozostałych przypadkach, od daty sprzedaży.
- Zasięg: Gwarancja obejmuje towary/urządzenia zakupione na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
- Procedura reklamacji: Reklamujący powinien dostarczyć towar/urządzenie do Autoryzowanego Serwisu. Towar musi być kompletny i w stanie, w jakim znajdował się w momencie uszkodzenia.
- Termin rozpatrzenia: Autoryzowany Serwis ma 14 dni na rozpatrzenie zasadności reklamacji.
- Wymagane dokumenty: Realizacja uprawnień gwarancyjnych wymaga przedstawienia prawidłowo wypełnionej karty gwarancyjnej oraz dowodu zakupu.