Firma CLAAS wprowadziła na rynek całkowicie nową serię ciągników w segmencie do 140 KM, rozszerzając swoją ofertę w zakresie mocy poniżej 140 KM. Nowy ATOS z 3- i 4-cylindrowym silnikiem, obejmujący łącznie 6 modeli od 76 do 109 KM, łączy serię pomiędzy modelami ARION 400, AXOS, ELIOS i NEXOS. Ciągnik ATOS charakteryzuje się przede wszystkim prostą i niezawodną techniką do codziennej pracy, a dzięki wielu podstawowym oraz rozszerzonym opcjom spełnia wymagania klientów, stając się bardzo interesującą maszyną. Nowe ciągniki wyróżniają się nowoczesną i funkcjonalną stylistyką CLAAS.
Geneza i Produkcja
Pod koniec 2014 roku Claas wprowadził nową serię Atos, zastępującą linię Axos. Model ten nie został jednak opracowany ani wyprodukowany wyłącznie przez Claas, lecz był pochodną modeli D-F 5 i Same Explorer, produkowaną przez SDF we Włoszech. Nie jest tajemnicą, że Atos jest wspólnym projektem z Grupą SDF. Z punktu widzenia rolnika, istotniejsze jest to, czy maszyna sprawdza się w gospodarstwie i czy warta jest swojej ceny.
Charakterystyka Silników Farmotion
Ciągniki ATOS 300 pracują z 4-cylindrowym silnikiem o pojemności 3,8 litra, spełniającym normę Stage IIIb/Tier 4i, natomiast modele ATOS 200 wyposażono w silnik 3-cylindrowy o pojemności 2,9 litra. Silniki FARMotion firmy Same, z których korzysta seria Atos, są dostępne zarówno w wersji 3-, jak i 4-cylindrowej. Wszystkie jednostki wyposażone są w system wtrysku Common-Rail, są turbodoładowane z chłodzeniem powietrza i opcjonalnie z wentylatorem Visco. Oczyszczanie spalin odbywa się przez katalizator utleniania Diesel (DOC) oraz przez recyrkulację schłodzonych spalin (EGR). Katalizator jest kompaktowy i zintegrowany pod maską.
Niewielka pojemność skokowa nie stanowi problemu dzięki zastosowaniu odpowiedniej turbosprężarki, która pozwala na sprostanie aktualnym normom czystości spalin. Turbosprężarka nie tylko zwiększa sprawność i czystość, ale także zapewnia bardzo dobrą elastyczność silnika. Wysoki moment obrotowy do 436 Nm zapewnia elastyczny sposób jazdy ciągnika, a w modelu Atos 350 maksymalny moment obrotowy wynoszący 435 Nm jest niemal w całości dostępny już przy 1200 obr./min. Według producenta (SDF), silniki Farmotion charakteryzują się wysoką sprawnością, niskim zużyciem paliwa, dużą mocą i elastycznością. Układ oczyszczania spalin ogranicza się do katalizatora DOC i układu recyrkulacji spalin EGR, dzięki czemu w układzie wydechowym nie ma dużego oporu dla spalin, co dodatkowo poprawia elastyczność silnika.
Innowacyjne Rozwiązania w Układzie Napędowym
Warianty Przekładni
CLAAS oferuje 3 warianty przekładni, dostosowane do potrzeb każdego klienta:
- Zwykła, mechaniczna przekładnia do podstawowych zastosowań (10+10 przełożeń).
- Przekładnia TWINSHIFT z dwoma grupami biegów pełzających, która zapewnia dodatkowo jeden półbieg (20 biegów w każdym kierunku).
- Przekładnia TRISHIFT z trzema grupami biegów pełzających (standardowo 5 biegów i trzy półbiegi oraz dwuzakresowy reduktor, czyli razem 30 przełożeń).
Obsługa skrzyni jest ergonomiczna, a biegi przełączają się bardzo płynnie, również pod obciążeniem. Informacje o aktualnie używanym biegu są wyświetlane na zestawie wskaźników komputera. Przydatny jest również umieszczony z przodu dźwigni biegów przycisk obsługujący sprzęgło, umożliwiający zmianę biegów bez używania pedału sprzęgła. Na uwagę zasługuje również elektrohydrauliczna przekładnia nawrotna Revershift, której „agresywność” działania można ustawiać w 5 stopniach.
Funkcje Ułatwiające Pracę
Jedną z szczególnych cech ciągnika ATOS jest nowa funkcja SMART STOP, dostępna dla wariantu przekładni z elektronicznym przełączaniem nawrotnym. Funkcja ta jest aktywowana poprzez naciśnięcie przycisku na desce rozdzielczej i zapewnia, że ATOS zatrzymuje się przy naciśniętym hamulcu bez uruchamiania pedału sprzęgła. Zatrzymanie i uruchamianie odbywa się wyłącznie poprzez użycie pedału hamulca, co znacząco odciąża kierowcę w pracach na gospodarstwie (np. z ładowaczem) lub w polu (np. przy zwijaniu balotów).
Do pracy z ładowaczem bardzo przydatna jest również opcjonalna funkcja Dynamic Steering, która zmniejsza o połowę liczbę obrotów kierownicy niezbędną do maksymalnego skrętu kół. Aktywuje się ją przyciskiem przy kierownicy, co znacznie zmniejsza zmęczenie operatora i poprawia wydajność w zadaniach wymagających częstego manewrowania.
ATOS oferowany jest z dwoma wariantami napędu: ze standardowym napędem na wszystkie koła lub z napędem na tylną oś. Załączanie napędu na cztery koła oraz blokad było elektryczne.
Układ Hydrauliczny i Wałek Odbioru Mocy (WOM)
Ciągnik ATOS można wyposażyć fabrycznie w pełni zintegrowany przedni zaczep o udźwigu 1,9 tony. Może również przyjechać wyposażony w konsolę przedniego ładowacza PROPILOT, sterowanego hydraulicznie poprzez system FLEXPILOT. Podobnie, tylny podnośnik może być sterowany mechanicznie i elektronicznie. Standardowa siła podnoszenia wynosiła 3600 kg. W modelu Atos 350 z dodatkowymi siłownikami udźwig może wzrosnąć do imponujących 5500 kg.
Standardowa pompa hydrauliczna oferuje wydatek 55 l/min. Dostępny jest wariant ECO, który umożliwia wydatek hydrauliki 60 l/min już przy obrotach silnika zredukowanych do 1600 obr/min, co znacząco zmniejsza zużycie paliwa. W 2019 roku do modeli 4-cylindrowych wprowadzono opcjonalną hydraulikę o wydajności 90 l/min. Obsługa tylnego TUZ może odbywać się za pomocą systemu EHR (za dopłatą), który umożliwia łatwe programowanie głębokości pracy, szybkości opuszczania i podnoszenia. Przyciski do sterowania podnośnikiem znajdują się na prawej konsoli, za fotelem kierowcy oraz na zewnątrz, na błotnikach.
Wałek odbioru mocy (WOM) w ciągnikach Atos oferuje różne konfiguracje obrotów. Przyciskami do załączania wałka WOM znajdują się również na zewnątrz na błotnikach. Parametry pracy WOM ustawia się za pomocą dźwigni z lewej strony fotela kierowcy; w pełnej wersji dostępne są prędkości 540/540E/1000/1000E, a także WOM zależny i automatyka WOM. Po ustawieniu odpowiedniej prędkości WOM, jego włączenie i wyłączenie odbywa się za pomocą ergonomicznych przełączników na prawej konsoli.
Kabina Operatora: Komfort i Widoczność
Nowy ATOS posiada kabinę o czterech słupkach, co zapewnia znakomitą widoczność na obszar pracy we wszystkich kierunkach. Wnętrze jest estetyczne, a wszystkie funkcje są przejrzyście rozmieszczone. Drzwi otwierają się szeroko, umożliwiając wygodne wejście i wyjście. Kabina oferuje dobrą przestronność i wyciszenie dźwięków zewnętrznych. Opcjonalnie dostępne jest dodatkowe siedzenie dla pasażera, choć w dwie osoby w kabinie może być nieco ciasno. Fotel kierowcy może być w wersji pneumatycznej, a dla osób o większych gabarytach dostępny jest szerszy fotel pneumatyczny. W dachu kabiny znajduje się okno dachowe, umożliwiające obserwację wysoko uniesionego ładowacza. Mimo dużej liczby funkcji, obsługa ciągnika jest intuicyjna i szybko przyswajalna nawet bez szczegółowej znajomości instrukcji.
Szczegółowe Dane Techniczne Modeli Claas Atos
Tabela Porównawcza Modeli
Poniższa tabela przedstawia kluczowe dane techniczne modeli Claas Atos (dane zebrano głównie z broszur; w niektórych przypadkach źródła mogą zawierać sprzeczne informacje, zwłaszcza w zakresie prędkości i rozmiaru opon. Zmiany w historii modelu są omówione w tekście).
| Model | Claas Atos 220 | Claas Atos 230 | Claas Atos 240 | Claas Atos 330 | Claas Atos 340 | Claas Atos 350 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Marka | Claas | Claas | Claas | Claas | Claas | Claas |
| Model sprzedawany w Finlandii | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak | Tak |
| Lata produkcji | 2014- | 2014- | 2014-19 | 2014- | 2014- | 2014-19 |
| Pierwszy rok sprzedaży | 2014 | 2014 | 2014 | 2014 | 2014 | 2014 |
| Ostatni rok sprzedaży | -- | -- | 2019 | -- | -- | 2019 |
| Typ silnika | Farmotion | Farmotion | Farmotion | Farmotion | Farmotion | Farmotion |
| Liczba cylindrów/Turbo/intercooler | 3TI | 3TI | 3TI | 4TI | 4TI | 4TI |
| Pojemność skokowa cm³ | 2887 cm³ | 2887 cm³ | 2887 cm³ | 3849 cm³ | 3849 cm³ | 3849 cm³ |
| Pojemność skokowa cylindra x długość skoku mm | 103×115,5 mm | 103×115,5 mm | 103×115,5 mm | 103×115,5 mm | 103×115,5 mm | 103×115,5 mm |
| Moc znamionowa KM/obr. ISO | 75-76/2200 | 84/2200 | 92/2200 | 84/2200 | 97/2200 | 103/2200 |
| Moc znamionowa KM ISO | - | - | 84 | - | 97 | 103 |
| Prędkość znamionowa obr. ISO | 2200 | 2200 | 2200 | 2200 | 2200 | 2200 |
| Maksymalna moc KM/obr. ISO | 75-76/2000 | 88/2000 | 97/2000 | 88/2000 | 102/2000 | 109/2000 |
| Maksymalna moc KM ISO | - | 88 | 97 | 88 | 102 | 109 |
| Maks. prędkość obr. ISO | 2000 | 2000 | 2000 | 2000 | 2000 | 2000 |
| Moment obrotowy Nm/obr. ISO | 341-342/1500 | 354/1600 | 371/1600 | 354/1600 | 405-408/1600 | 435/1600 |
| Liczba biegów | 10+10/20+20 | 10+10/20+20 | 10+10/20+20 | 10+10/20+20 | 10+10/20+20 | 10+10/20+20/30+30 |
| Synchronizowane | 10+10/20+20 | 10+10/20+20 | 10+10/20+20 | 10+10/20+20 | 10+10/20+20 | 10+10/20+20/30+30 |
| Przełącznik biegów | -/hydr. | -/hydr. | -/hydr. | -/hydr. | -/hydr. | -/hydr. |
| Przełącznik kierunku jazdy | mech./hydr. | mech./hydr. | mech./hydr. | mech./hydr. | mech./hydr. | mech./hydr./3-step |
| Prędkości znamionowe | 1,8-40 | 1,8-40 | 1,8-40 | 2,0-40 | 2,0-40 | 2,0-40 |
| Prędkość maksymalna km/h | 40 km/h | 40 km/h | 40 km/h | 40 km/h | 40 km/h | 40 km/h |
| Wydajność hydrauliki l/min | 55 (60) l/min | 55 (60) l/min | 55 l/min | 55 (90) l/min | 55 (90) l/min | 55 l/min |
| Ciśnienie hydrauliki bar | 180 bar | 180 bar | 180 bar | 180 bar | 180 bar | 180 bar |
| Hydraulika tylnej osi | mech. (elec.) | mech. (elec.) | mech. (elec.) | mech. (elec.) | mech. (elec.) | mech. (elec.) |
| Siła podnoszenia kg | 3600 (4600) kg | 3600 (4600) kg | 3600 (4600) kg | 3600 (4900) kg | 3600 (4900) kg | 3600 (5500) kg |
| Moc wyjściowa WOM | 540 (540/750/ 1000/1250) | 540 (540/750/ 1000/1250) | 540 (540/750/ 1000/1250) | 540 (540/750/ 1000/1250) | 540 (540/750/ 1000/1250) | 540 (540/750/ 1000/1250) |
| Hamulce | wet disc | wet disc | wet disc | wet disc | wet disc | wet disc |
| Układ kierowniczy | hydrost. | hydrost. | hydrost. | hydrost. | hydrost. | hydrost. |
| Średnica zawracania m (napęd na cztery koła) | 7.6 | 7.6 | 7.6 | 8.4 | 8.4 | 8.4 |
| Opony przednie do napędu 4x4 | 360/70R24 | 360/70R24 | 360/70R24 | 320/85R24 | 320/85R24 | 380/85R24 |
| Opony terenowe do napędu na cztery koła | 420/70R30 | 420/70R30 | 420/70R30 | 420/85R34 | 420/85R34 | 420/85R34 |
| Masa kg (napęd na cztery koła) | 3300 kg | 3300 kg | 3300 kg | 4000 kg | 4000 kg | 4500 kg |
| Wysokość cm | 258 cm | 258 cm | 258 cm | 271 cm | 271 cm | 271 cm |
| Długość cm (napęd tylny/na cztery koła) | 400 cm | 400 cm | 400 cm | 423 cm | 423 cm | 423 cm |
| Rozstaw osi cm (napęd tylny/napęd na cztery koła) | 230 cm | 230 cm | 230 cm | 240 cm | 240 cm | 240 cm |
| Zbiornik paliwa l | 130 l | 130 l | 130 l | 150 l | 150 l | 150 l |
| Zamknięta kabina | x | x | x | x | x | x |
| Blokada wału przekaźnikowego | friction lock | friction lock | friction lock | friction lock | friction lock | friction lock |
| Bieg pełzający | opt. | opt. | opt. | opt. | opt. | opt. |
Claas Atos 350: Test Praktyczny i Ocena
Pierwsze Wrażenia i Dane Techniczne Atos 350
Model Atos 350 to najmocniejsza wersja Claasa Atosa, dysponująca mocą 109 KM. Choć wygląda niepozornie, moc tę naprawdę czuć podczas pracy. Seria Atos wypełniła lukę pomiędzy serią lekkich ciągników Elios a znacznie cięższą i bardziej zaawansowaną technicznie serią Arion. Nasz test redakcyjny najmocniejszego w rodzinie Atosa 350 o mocy maksymalnej 109 KM, w najbogatszej wersji wyposażeniowej, miał na celu sprawdzenie praktycznego zastosowania ciągnika.
Na pierwszy rzut oka maszyna nie wygląda na bardzo masywną, sprawia raczej wrażenie lekkiej i dość zwinnej. Jednak dane techniczne przypominają, że jest to dość ciężki ciągnik - jego masa własna wynosi 4500 kg. Podobną masę miały 20 lat temu ciągniki o zbliżonej mocy, ale z silnikami 6-cylindrowymi. Atos 350 nie ma aż tylu cylindrów, a jego silnik ma pojemność skokową tylko 3,8 l. Mimo to, dzięki nowoczesnym rozwiązaniom, Atos 350 z pewnością może być porównywany do dawniejszych, cenionych przez rolników konstrukcji.
Silnik i Elastyczność
Silnik FarMotion debiutujący w tym modelu został zaprojektowany od podstaw pod presją nowych norm czystości spalin. Pracując tym ciągnikiem, właściwie nie czuje się tzw. turbodziury - odczucia są niemal jak podczas pracy ciągnikiem 6-cylindrowym. Reakcja na dodanie gazu jest zdecydowana już od niskich obrotów, co jest zasługą wysokiego, wynoszącego 435 Nm, maksymalnego momentu obrotowego, który niemal w całości dostępny jest już przy 1200 obr./min. Dla porównania, jest to więcej niż oferuje popularny na rynku wtórnym Massey Ferguson 3090 o mocy 107 KM, napędzany 6-cylindrowym, wolnossącym silnikiem o pojemności aż 5,8 l.
Silnik w Atosie 350 ma nie tylko bardzo dobrą elastyczność, lecz także odznacza się dobrą kulturą pracy. Jednostka napędowa FarMotion wyróżnia się również oszczędnością, co było szczególnie widoczne podczas lekkich prac bez obciążenia, takich jak transport między polami. Subiektywne wrażenie było takie, że ciągnik jeździ, a w zbiorniku nic nie ubywa. Z pewnością jest to zasługa nowoczesnych rozwiązań, w tym elektronicznie sterowanego wysokociśnieniowego układu common rail oraz turbiny o stałej geometrii, co w przyszłości umożliwi niedrogą i skuteczną regenerację.
Przekładnia i Rewers
W testowym egzemplarzu Atosa 350 zastosowano najdroższą przekładnię Trishift (dostępną tylko w tym modelu) oraz dodatkowe 2 zakresy biegów pełzających, co w sumie dało 60 przełożeń do przodu i do tyłu. Wrażenie elastyczności silnika jest tym większe, im więcej jest biegów w skrzyni przekładniowej. W naszym przypadku nie mogliśmy narzekać, ponieważ otrzymaliśmy bardzo bogatą konfigurację. Testowy egzemplarz wyposażony był również w funkcję Smart Stop, która doskonale sprawdzi się w wielu zadaniach, m.in. podczas pracy z ładowaczem czołowym lub prasą belującą.
Hydraulika i TUZ
Testowy Atos miał maksymalne wyposażenie, oferując trzy pary wyjść hydraulicznych sterowanych mechanicznie dźwignią i jedną parę obsługiwaną elektrycznym przełącznikiem (ta ostatnia para może być wykorzystywana tylko do urządzeń o zapotrzebowaniu na olej nie większym niż 25 l/min). Standardowa pompa hydrauliczna dostarcza 55 l/min przy nominalnych obrotach silnika, ale za dopłatą można zamontować pompę ECO o zmiennej wydajności, która zapewni 60 l/min już przy 1600 obr./min. W standardowym Atosie 350 udźwig podnośnika wynosi 3600 kg, ale z dodatkowymi siłownikami wzrasta do 5500 kg, co jest naprawdę imponującym wynikiem. Mimo sporej masy własnej, dźwiganie takich ciężarów jest jednak ograniczone przez rozstaw osi, wynoszący tylko 2400 mm. Warto zainwestować w przedni TUZ o udźwigu 1900 kg, dzięki czemu ciągnik będzie mógł stabilnie współpracować z dość dużymi maszynami. Sama obsługa tylnego TUZ odbywała się za pomocą systemu EHR, za który niestety trzeba dopłacić, ale daje on możliwość łatwego programowania głębokości pracy, szybkości opuszczania i podnoszenia.
Eksploatacja i Wycena
Plusem z punktu widzenia utrzymania niskich kosztów eksploatacji są dość rzadkie (co 600 mth) przeglądy okresowe z wymianą oleju. Problemów nie należy spodziewać się również ze strony układu oczyszczania spalin, ponieważ nie ma w nim filtra cząstek stałych, który mógłby w przyszłości stracić drożność. Dostęp do elementów codziennej obsługi jest raczej dobry, w tym m.in. do chłodnic, które częściowo można wysunąć na bok i łatwo przeczyścić. Producent pamiętał również o dodatkowym schowku zewnętrznym na drobne narzędzia i niezbędne drobiazgi.
Claas Atos 350 to ciekawa propozycja dla osób szukających poręcznego, ale mocnego ciągnika o dość dużych możliwościach. Przy wykorzystaniu przedniego TUZ-a doskonale sprawdzi się podczas prac uprawowych - jest naprawdę zaskakująco mocny i elastyczny. Z kolei bez dociążenia zaskoczy niskim zużyciem paliwa i doskonale sprawdzi się w lekkich pracach z rozsiewaczem nawozów czy współpracując z ładowaczem czołowym.
Wadą testowanego egzemplarza jest z pewnością wysoka cena przekraczająca 210 tys. zł (brutto), jednak był to egzemplarz wyposażony praktycznie we wszystkie dostępne opcje. Cenę można znacznie obniżyć, rezygnując z niektórych dodatków, być może zbędnych dla niektórych rolników. Cena najprostszych wersji jest bardziej przystępna - najmniejszego w rodzinie Atosa serii 300 można kupić już za około 150 tys. zł.