Przegrzewanie Silnika w Ciągnikach Rolniczych i Metody Zapobiegania

Intensywna eksploatacja ciągników rolniczych, zwłaszcza w gorącym okresie żniw, powoduje, że trzeba o nie szczególnie dbać. Przegrzewanie się silnika jest częstym problemem, który może prowadzić do poważnych awarii. Układ chłodzenia silników maszyn rolniczych jest stosunkowo prostą konstrukcją, nie znaczy to jednak, że jego elementy nie mogą ulec awarii lub działać z ograniczoną sprawnością.

Objawy i Początkowe Diagnozy Przegrzewania

Wielu użytkowników ciągników doświadcza podobnych problemów z przegrzewaniem silnika. Jeden z użytkowników zgłaszał problem, że podczas pracy silnik grzeje się tak, że aż płyn się gotuje. Objaw był trochę dziwny, bo np. traktorek potrafi pracować czasem kilkanaście minut, ale i czasem godzinę i wszystko było w porządku. Nagle temperatura skakała "jak głupia" dosłownie do końca skali, a płyn i para "waliły z węża odmy jak szalone". Po ostygnięciu i ponownym uruchomieniu, temperatura spadała do 80°C, by po jakimś czasie znowu się podnieść. Inny użytkownik zgłasza gotowanie się wody podczas orki, mimo że pompa była wymieniana rok temu, a silnik po remoncie dawno dotarty.

Wstępne Czynności Diagnostyczne

W przypadku zaobserwowania symptomów przegrzewania, należy podjąć kilka kroków diagnostycznych:

• Sprawdzenie czystości chłodnicy: Jeden z użytkowników zasugerował sprawdzenie siatki i chłodnicy. Często lekko zapchana pyłkami siatka może dawać drastyczne objawy. Należy wyjąć i wydmuchać siatkę oraz chłodnicę kompresorem.
• Ocena wskaźnika temperatury: Czujnik temperatury raczej nie przekłamuje, ponieważ moment gotowania się płynu zazwyczaj pokrywa się ze wskazaniem temperatury.
• Płukanie układu chłodzenia: Można spróbować płukanki specjalnym środkiem, a następnie przepłukania wodą demineralizowaną i ponownego zalania płynem do chłodnic. Wymontowanie chłodnicy może ujawnić sporo "syfu" w środku, nawet jeśli woda swobodnie przepływa.

Elementy Układu Chłodzenia i Ich Rola

Układ chłodzenia silnika składa się z obiegu małego i dużego. Do prawidłowej pracy silnik musi osiągnąć optymalną temperaturę. Aby szybko ją osiągnąć na początku, silnik pracuje na małym obiegu, który kończy się na termostacie. Zamyka on obieg płynu chłodzącego, co powoduje szybkie osiągnięcie optymalnej temperatury, wahającej się między 70°C a 85°C. Wtedy termostat się otwiera i następuje włączenie pełnego obiegu płynu chłodzącego.

Chłodnica

Chłodnica to bardzo ważny element każdego ciągnika, odpowiadający za wymianę cieplną w układzie chłodzenia silnika. Jej pojemność jest dopasowana do poszczególnych modeli ciągnika. Warto zawsze pamiętać o utrzymywaniu chłodnicy w czystości. Kurz i pył, resztki trawy osadzają się na radiatorze. Wymuszony przez wentylator ruch powietrza zasysa między lamelki wszelkie polne nieczystości. Żeby się ich pozbyć, wystarczy pamiętać o okresowym czyszczeniu za pomocą sprężonego powietrza. Zapchanie chłodnicy to najpewniejsza metoda na przegrzewanie się ciągnika, więc w naszym interesie jest dbanie o jej czystość i dobry stan.

Dawniej chłodnice wykonane były z miedzi, która charakteryzuje się doskonałym odprowadzaniem ciepła. Dziś chłodnice wytwarza się najczęściej z aluminium, a pojemności systemu chłodzenia są mniejsze.

Termostat

Termostat to delikatne urządzenie, które musi podlegać okresowej kontroli. Często zdarza się, że termostat jest wyciągany na okres letni, jednak unikanie tej praktyki jest zalecane ze względu na możliwe w takiej sytuacji przegrzewanie się ciągnika. Termostatu nie było w pewnym przypadku, co doprowadziło do rozczarowania. Obudowa termostatu jest zazwyczaj wykonana z aluminium i jest dość mało odporna na uderzenia, a także murszeje pod wpływem czasu. Sam termostat nie jest drogi i warto uwzględnić jego okresową wymianę, pamiętając, o tym, że w gnieździe termostatu jest umieszczona, zazwyczaj gumowa, uszczelka.

Jedną z sugestii jest sprawdzenie, czy termostat się zacina lub czy coś blokuje przepływ. Można go ugotować w garnku i sprawdzić, czy się otwiera. Inni użytkownicy doświadczali problemów, gdzie termostat "nie puszczał" wody lub układ był zapowietrzony, co prowadziło do braku przepływu wody do termostatu.

Płyn Chłodniczy

Przede wszystkim należy dbać o układ chłodzenia. Ciągniki nowej generacji są fabrycznie zalewane płynem, a nie wodą z kranu. Nawet starsze konstrukcje warto zalewać dobrym płynem, który jest najbardziej odpowiednim środkiem dla ciągników. Posiada doskonałe właściwości chłodzące, ale też zapobiega korozji wewnątrz silnika. Skorodowany wewnątrz blok silnika jest częstym problemem. Płyn nie jest drogi i występuje w handlu w postaci gotowej, jak i ekstraktu. Rozrabia się go z wodą, ale wtedy trzeba użyć tylko demineralizowanej. Wszelkie oszczędności w tej materii mogą się obrócić przeciwko nam i spowodować uciążliwe awarie w najmniej odpowiednim czasie. Nawet najlepszy płyn chłodniczy należy wymieniać raz na 2-3 lata. Przy dłuższej pracy wytrącają się z niego szkodliwe dla układu związki i traci on w znacznym stopniu swoje właściwości.

Przewody Chłodnicy

Konieczny jest przegląd wszystkich przewodów chłodnicy. Wykonane z gumy ulegają one zmurszeniu po pewnym czasie, a jakiekolwiek spękania klasyfikują je do natychmiastowej wymiany na nowe.

Wentylator i Tunel Chłodnicy

Inaczej niż w samochodach, gdzie możemy liczyć na pęd powietrza na chłodnicę, w ciągnikach jest on sztucznie wymuszony. Do tego celu służy tunel chłodnicy. Jest to specjalnie wyprofilowana blaszana osłona, której zadaniem jest skupienie pędu powietrza wytwarzanego przez wentylator. Demontaż tej osłony jest niedopuszczalny. Jej brak powoduje poważne zaburzenie gospodarki cieplnej ciągnika. Wirujące łopatki wentylatora mają za zadanie zasysać powietrze przez lamelki chłodnicy, wytwarzając pęd powietrza, które odbiera ciepło.

Diagnostyka Awarii Układu Chłodzenia

Poniżej przedstawiono kluczowe kroki diagnostyczne, które pomogą zidentyfikować przyczynę przegrzewania silnika:

1. Sprawdź poziom płynu chłodzącego: W przypadku, gdy w ciągniku jest zainstalowany zbiornik wyrównawczy, poziom powinien mieścić się pomiędzy oznaczeniem „minimum”, a „maksimum”. Jeśli takich oznaczeń nie ma, za prawidłowy poziom uznaje się mniej więcej ½ poziomu zbiornika wyrównawczego. W przypadku prostszych, starszych maszyn, np. popularnych Ursusów C 330 czy C 360, w chłodnicy należy utrzymać maksymalnie wysoki poziom płynu - patrząc pod korek wlewu. UWAGA: poziom płynu sprawdzamy na wyłączonym i ostygniętym silniku. Jeśli poziom cieczy jest zbyt niski, należy go bezzwłocznie uzupełnić. Najlepiej jeśli wykorzystamy do tego dokładnie taki sam płyn, jaki już znajduje się w układzie. Jeśli nie, możemy zastosować dowolny płyn lub wodę zdemineralizowaną.
2. Sprawdź czystość powierzchni zewnętrznych chłodnicy: Wskutek nagromadzenia zabrudzeń ogranicza się efektywność wymiany ciepła. Stan zanieczyszczenia można ocenić wzrokowo.
3. Wyklucz uszkodzenie termostatu: Najlepszym sposobem na sprawdzenie poprawności działania termostatu jest kontrola temperatury przewodów doprowadzających ciecz do chłodnicy i samej chłodnicy. Jeśli zawór termostatu jest otwarty, to przewody i chłodnica powinny mieć również wysoką temperaturę. W przypadku, gdy na wskaźniku zauważymy podwyższoną temperaturę, a przewody doprowadzające ciecz do chłodnicy są zimne, zawór termostatu jest zamknięty, co może świadczyć o jego uszkodzeniu.
4. Sprawdź działanie wentylatora: Wyższa temperatura pracy silnika może wynikać również z awarii wentylatora przy chłodnicy. W przypadku starszych ciągników najczęściej awaria jest spowodowana zerwanym lub zbyt luźnym naciągiem paska napędzającego wirnik. W przypadku, gdy w maszynie zastosowano wentylator z napędem elektrycznym lub sprzęgłem wiskotycznym, warto w pierwszej kolejności sprawdzić, czy usterce nie uległ czujnik temperatury bądź układ elektroniczny (powinien o tym poinformować komputer pokładowy odpowiednim kodem błędu).
5. A może pompa wody?: Jedną z przyczyn wyższej temperatury pracy jednostki napędowej może być awaria pompy wody. O jej uszkodzeniu może świadczyć m.in. niestabilność temperatury (w tej samej pracy ciągnik raz się przegrzewa, a raz ma optymalną temperaturę pracy). Podobnie jak podczas awarii wentylatora, przyczyną może być luźny bądź pęknięty pasek, który na ogół napędza pompę wody również w nowszych ciągnikach. Jeśli pasek napędzający pompę jest niezużyty i ma odpowiedni naciąg (na środku między kołami powinien uginać się maksymalnie na 1-1,5 cm), a obserwacje dalej wskazują na awarię pompy wody, należy wykręcić ten element i ocenić jego stan.

Problemy z Ursusem 2812 i Powiązane Awarie Silnika

Problemy z przegrzewaniem silnika, zwłaszcza w modelu Ursus 2812 (fergusona), mogą być powiązane z poważniejszymi usterkami. Jeden z użytkowników zgłaszał, że po orce z ok. 1600 obr/min było w porządku, ale przy 1900 obr/min ciągnik zaczął wyrzucać około 8 litrów letniej wody, a następnie silnik się gotował. Podejrzewając pękniętą tuleję, głowicę lub uszczelkę, silnik został rozebrany. Stwierdzono, że uszczelki były raczej całe (niewielkie uszkodzenie na jednej mogło delikatnie puszczać), głowice sprawdzone w profesjonalnym warsztacie były w super stanie, a tuleje były niezłe.

Poważne Usterki Silnika i Ich Objawy

W przypadku innego Ursusa 2812, początkowe objawy obejmowały trudności z odpalaniem, dymienie z tłumika, nagły spadek mocy oraz niestabilne obroty. Po chwili zaczęło się dymić spod miski olejowej i z wężyka odmy, a z korka wlewu oleju "buchała szpara białego dymu". Olej wyciekał również z bagnetu. Po ustawieniu zaworów ciągnik przybrał mocy, ale wałka nie dało się obrócić, a rozrusznik nie miał siły. Nadal dymiło się z wlewu oleju i odmy. Ostatecznie, usterka została znaleziona: przepalona uszczelka pod głowicą między tłokami, pęknięty wał korbowy oraz zużyte jego tuleje trzymające się za miskę olejową.

Inny problem z Ursusem 2812 dotyczył intensywnego wycieku i chlapania olejem z kolektora wydechowego, co prowadziło do zanieczyszczenia pół silnika. Olej nie czerniał i pienił się, pozostając żółty jak w silniku benzynowym. Płyn nie ubywał, nie było oleju w płynie. W tym przypadku zasugerowano sprawdzenie węża łączącego filtr powietrza z kolektorem ssącym oraz podejrzewano zapieczone pierścienie olejowe. Stwierdzono, że pierścienie kompresyjne (pierwszy) często ulegają przegrzaniu i pękają, podobnie drugi. Pierścienie olejowe zaś ścierają się, odkształcają lub zapiekają/zacierają się w tłoku, nie pracując prawidłowo. Problem nasilał się przy niskich obrotach silnika, a dym z wydechu miał kolor siwo-niebieski. Może to świadczyć o konieczności sprawdzenia kompresji cylindrów i stanu pierścieni tłokowych.

tags: #co #sie #zapali #ciagnik #2812 #wskaznik