Czeskie Kombajny Zbożowe: Historia i Charakterystyka Maszyn Rolniczych

Chociaż temat artykułu skupia się na czeskich kombajnach zbożowych, dostarczony materiał źródłowy dotyczy głównie historii i charakterystyki ciągników rolniczych Zetor, które są flagowym produktem czeskiego przemysłu maszynowego. Dodatkowo, w tekście znajdziemy obszerne informacje o ogólnym rozwoju kombajnów zbożowych na świecie oraz o produktach firm z innych krajów. Poniższa treść odzwierciedla te informacje, prezentując w pierwszej kolejności wkład Czech w rolnictwo poprzez markę Zetor, a następnie globalny kontekst maszyn żniwnych, z uwzględnieniem ich ewolucji i charakterystyki technicznej.

Zetor: Historia Czeskiego Producenta Ciągników Rolniczych

Początki Zbrojovki Brno i narodziny Zetora

Od 1918 roku w Brnie działał spory zakład o nazwie Zbrojovka Brno, zajmujący się głównie produkcją broni, znanej w całej Europie. Posiadając ogromne złoża węgla i rud żelaza, już w XIX wieku na dzisiejszym terytorium Czech rozwinięto na ogromną skalę przemysł hutniczy, metalurgiczny i maszynowy. Nic więc dziwnego, że na terytorium dzisiejszych Czech powstawały zakłady zbrojeniowe. Po zakończeniu I wojny światowej i powstaniu Czechosłowacji w 1918 roku, kraj odziedziczył ogromnie rozwinięty przemysł ciężki.

Zbrojovka Brno w międzywojniu poszerzyła swój profil produkcji o niemal wszystko, co wymagało wiedzy i precyzji w dziedzinie obróbki metali. Powstawały tu samochody, silniki lotnicze, skomplikowane obrabiarki, maszyny do pisania, podzespoły przenoszenia napędu i inne urządzenia czy narzędzia pomiarowe. Zakłady w czeskim Brnie stały się międzynarodowym potentatem w dziedzinie najwyższej jakości inżynierii materiałowej oraz czołowym producentem znakomitej broni. Stan ciągłego rozwoju trwał do momentu hitlerowskiej aneksji Czech i Moraw w 1938 roku, kiedy to produkcję Zbrojovki Brno ukierunkowano niemal wyłącznie na potrzeby militarne III Rzeszy.

Oficjalna historia Zetora zaczyna się w 1946 roku w Brnie. Po wojnie, latem 1945 roku, postanowiono, że w Brnie ulokowana zostanie produkcja ciągników rolniczych. Za projekt odpowiedzialny był zespół pod kierownictwem Františka Musila. Sama nazwa Zetor to skrót od transkrypcji wymowy litery „zet” symbolizującej Zbrojovkę Brno oraz końcówki określenia traktor.

Prototypowy ciągnik, zwany wówczas Z25, spełnił oczekiwania testujących go inżynierów i już w marcu następnego roku nastąpiła produkcja serii próbnej, a w sierpniu rozpoczął się montaż seryjny ciągników Z-25. Ciągnik Z25 musiał już istnieć w zaawansowanej fazie projektowo-wdrożeniowej przed lub w trakcie II wojny światowej. Model Z25, a późniejszy Zetor 25, był konstrukcją znakomitą, bardzo rozwojową i podatną na modernizacje.

Zetor 25 na polu

Ewolucja i międzynarodowa ekspansja

Zetor 25 stał się podstawowym ciągnikiem Czechosłowacji, wypierając z pól traktor Skoda 30 produkowany do 1951 roku. Już w pierwszych latach wytwarzania model Z-25 wysyłano za granicę, m.in. od 1947 roku ciągnik eksportowano także do Polski. Do 1961 roku wyprodukowano aż 150 570 tys. egzemplarzy typu Z-25, z czego około 90 tys. przeznaczono na eksport.

W 1949 roku wprowadzono pierwsze duże zmiany: w Zetorze pojawił się TUZ (Trzypunktowy Układ Zawieszenia) i blokada mechanizmu różnicowego. Na bazie Zetora 25 w 1955 roku do produkcji wszedł Zetor 35 wyposażony w mocniejszy silnik, układ hydrauliczny, resory w zawieszeniu, wygodny fotel kierowcy i skrzynię przekładniową z modelu 15. Jedną z ciekawszych opcji mocniejszego ciągnika był gąsienicowy model Super P.

Zetor 50 Super podczas prac serwisowych

W połowie lat 50. producent doszedł do wniosku, że gama produktowa Zetora musi zostać zunifikowana, a części powinny być wymienne między modelami. Była to jedna z pierwszych tego typu uniwersalizacji produkcji na świecie. Nowa seria ciągników UŘ I została wprowadzona do produkcji w 1960 roku. Na początku był to model 3011, z czasem doszły ciągniki o oznaczeniach 2011 i 4011. W tym samym okresie zastosowano w czechosłowackich ciągnikach tzw. kabinę zawieszoną na silentblokach.

Współpraca z Ursusem

Zetora 4011 dobrze znamy poprzez podpisaną w 1962 roku umowę między stroną czechosłowacką a Ursusem. Na mocy porozumienia obie firmy miały wspólnie projektować, rozwijać i produkować ciągniki aż do roku 1980. Ursusy C-4011 praktycznie niczym nie różniły się od czechosłowackiego pierwowzoru. Ursus C-4011 wyglądał dokładnie jak Zetor oraz dysponował osprzętem czechosłowackiej firmy. Jego montaż ruszył w 1965 roku i trwał do roku 1970. Współpraca z Polską to niejedyny zagraniczny epizod Zetora.

Ursus C-4011 wyglądający jak Zetor

W 1972 roku w Indiach rozpoczęto produkcję serii UŘ I pod marką HMT. Zanim doszło do wytwarzania Zetorów w Indiach, czechosłowacka marka stała się na tamtejszym rynku niemal symbolem traktora. Zresztą rynek hinduski nadal jest bardzo ważny dla Czechów. Na przełomie lat 60. i 70. Zetor dostarczał maszyny do Japonii, które sprzedawano w Azji pod marką Iseki. Ponadto w latach 70. spółka PZO Motokov wysyłała czechosłowackie ciągniki na cały świat. Nawet w latach 1993-96, Zetory istniały na rynkach Ameryki Łacińskiej w przebraniu Johna Deere'a.

Zetor w barwach John Deere

Seria UŘ I ewoluowała. Najpierw pojawiły się specjalne wersje przeznaczone do winnic czy wyposażone z tyłu w gąsienice. Produkcję pierwszej serii zakończono w 1967 roku. W 1972 roku nastąpiła kolejna modernizacja - „piątka” w nazwie ustąpiła „siódemce”. Kolejne zmiany odbywały się co kilka lat. Ciągniki zmodernizowane w latach 1980-86 typoszeregu 10 i kolejnych przybrały ciekawy design, o wiele bardziej nowocześniejszy niż Ursusy. Przy okazji znów wzrosła moc, zmniejszył się apetyt na paliwo, pojawiły się wersje turbodoładowane, przedni TUZ i WOM, nowoczesne kabiny z wentylacją i ogrzewaniem, a skrzynie biegów dysponowały większą liczbą przełożeń. Zetory omawianej serii okazały się długowieczne.

Kierunki rozwoju i wyzwania przyszłości

Obecne pokolenie jest świadkiem przełomowych zmian w maszynach rolniczych, napędzanych przez galopujące europejskie przepisy dotyczące czystości spalin, które wymuszają na producentach poważne zmiany konstrukcyjne jednostek napędowych. Ofiarami tej ekoekspansji padają legendarne silniki Zetora, które, jak ogłosił właściciel czeskiej marki, będą produkowane w Brnie tylko do stycznia 2025 roku.

To jednak niejedyne zmiany, jakie w najbliższym czasie czekają fabrykę w czeskim Brnie, bo Zetor rezygnuje także z produkcji własnych przekładni do ciągników. Jak informują przedstawiciele brneńskiej fabryki, produkcja części zamiennych do czeskich traktorów będzie utrzymywana jeszcze wiele lat w niezmienionym zakresie i poziomie, co jest niezwykle ważnym elementem działalności Zetora na światowym i europejskim rynku, a w szczególności w Polsce. Produkcja części zamiennych do silników i przekładni Zetorów zostaje bez zmian.

Linia produkcyjna Zetora z nowymi modelami

Jak mówi właściciel firmy Martin Blaškovič, Zetor się zmieni, bo musi, ale nie opuści Brna. To firma z czeskimi korzeniami i taką ma pozostać. Zetor szuka partnera zainteresowanego wspólnym działaniem w zakresie produkcji ciągników, jednak jakiekolwiek przyszłe partnerstwo musi zachować narodową markę. Dopracowane przekładnie mechaniczne z Brna przejdą do historii, zastąpi je konstrukcja firmy ZF.

Nowoczesna przekładnia ZF

W związku z zapowiadanym wygaszeniem produkcji własnych silników i przekładni wszystkie modele Zetora muszą przejść poważne zmiany. Po niewątpliwym sukcesie sprzedażowym modelu Major, Zetor postanowił kontynuować tę drogę. Dlatego zacieśnił już trwającą współpracę z niemieckim producentem silników Deutz A.G. (obecnie do Majora) oraz dostawcą przekładni, firmą ZF i włoskim Carraro. Zmiany w tych modelach będą zapewniały Zetorowi dostęp do wymagających rynków Unii Europejskiej i USA, w których zaostrza się polityka ekologiczna.

Poza zmianami modelowymi, które wprowadzą całkowicie nowe konstrukcje czeskich ciągników na rynek, Zetor planuje umocnić się w Indiach. Pomóc ma w tym działająca tam już od 2013 roku spółka Zetor India. Produkcja będzie się odbywała w Indiach, co pozwoli na przywrócenie Zetorowi na wschodnich rynkach pozycji utraconej na rzecz producentów z Turcji i Chin. Już w październiku bieżącego roku rozpoczęła się seryjna produkcja ciągników VST Zetor w mieście Hosur w południowych Indiach.

Ciągniki Zetor produkowane w Indiach

Dla Zetora w Indiach niezmiernie ważny jest segment ciągników o mocach od 40 do 55 KM, których rocznie sprzedaje się tam ponad pół miliona sztuk. Jest to rynek niezwykle istotny z ekonomicznego punktu widzenia, ponieważ marża na gotowym traktorze wynosi tam 14%, a w Europie nie przekracza 2-3%. Wyraźnie widać, że Zetor planuje działania dwutorowe - nowoczesne ciągniki z czeskiej fabryki w Brnie dla bogatej i wymagającej Europy i USA oraz te wyprodukowane w Indiach dla krajów mniej ekologicznie wymagających.

Historia i Rozwój Kombajnów Zbożowych na Świecie

Kombajny zbożowe, mimo braku bezpośrednich informacji o ich czeskiej produkcji w dostarczonym tekście, stanowią kluczowy element mechanizacji rolnictwa. Ich historia sięga XIX wieku, a pierwsze automatyczne wersje były ciągnięte przez woły, muły lub konie.

Pionierskie rozwiązania XIX wieku

Już w 1826 roku w Szkocji wynalazca, wielebny Patrick Bell, zaprojektował (jednak nie opatentował) maszynę do żniw, w której zastosowano zasadę nożyc do cięcia roślin - tę samą zasadę stosuje się do dziś. Maszyna Bell była ciągnięta przez konie, a kilka z tych urządzeń pracowało również w Stanach Zjednoczonych.

W tym samym kraju, w 1835 roku, Hiram Moore zbudował i opatentował pierwszy kombajn zbożowy, który był w stanie zbierać, młócić i przesiewać ziarna zbóż. Wczesne wersje takich kombajnów były ciągnięte przez zespoły koni, mułów lub wołów. Kombajn zbudowany przez Moore'a miał długość 5,2 m i szerokość koszenia 4,57 m. Jego udoskonalona wersja w 1939 roku zbierała już 20 hektarów na dzień, a ciągnięty był przez 20 koni i w pełni obsługiwany przez rolnika.

Równolegle w 1843 roku w Australii John Ridley zapoczątkował rozwój maszyny o nazwie „stripper”. Maszyna ta zbierała jednak same kłosy, pozostawiając łodygi w polu. Miały one tę zaletę, że wymagały mniejszej mocy do swojego działania. Udoskonalenia autorstwa Hugh Victora McKaya przyczyniły się do wyprodukowania w 1885 roku komercyjnego kombajnu zbożowego, Sunshine Header-Harvester.

Kombajn McKaya 'Sunshine Header-Harvester'

W Stanach Zjednoczonych pierwsze zaawansowane kombajny, które jednocześnie kosiły, młóciły zboże i oddzielały je do worka, produkowała firma California’s Stockton Works już w latach 1880. Model Houser tej firmy został wprowadzony w 1886 roku. Do roku 1900, już ponad 500 tego typu maszyn obsługiwało żniwa około dwóch trzecich kalifornijskiej pszenicy. Maszyny te wyznaczały granicę możliwości maszyn napędzanych przez zwierzęta. Zaprzęgnięcie i kontrolowanie grupy 40 koni było ogromnym wyzwaniem. Pod koniec XIX wieku kalifornijski farmer podczas żniw pszenicy dysponował 18 000 W (zespół 30 koni), kontrolując w ten sposób przepływ energii, przestał być kluczowym dawcą energii dla prac rolniczych.

Kombajn 'Houser' z zaprzęgiem koni

Era maszyn parowych i samojezdnych

Pierwsze kombajny, ciągnięte przez zespół mułów lub koni, wykorzystywały koło napędowe, aby zapewnić dużą moc. Później zaczęto wykorzystywać energię pary. George Stockton Berry zintegrował kombajn z silnikiem parowym, wykorzystując słomę z koszenia do ogrzewania kotła, co było wielką rewolucją.

Już w 1911 roku firma Holt Manufacturing Company z Kalifornii wyprodukowała samobieżny kombajn zbożowy. Następnie opatentowany Sunshine Auto Header w Australii w 1923 roku był jednym z pierwszych samojezdnych kombajnów z centralnym zasilaniem. W 1923 roku w Kansas bracia Baldwin i ich firma Gleaner Manufacturing Company opatentowali samobieżny kombajn, który obejmował kilka innych nowoczesnych ulepszeń w obsłudze ziarna. Zarówno Gleaner, jak i Sunshine korzystały z silników Fordsona; wcześniej Gleaners używali całego podwozia i układu napędowego Fordsona jako platformy.

W 1929 roku Alfredo Rotania z Argentyny opatentował samobieżny kombajn. W tych samych latach firma International Harvester rozpoczęła produkcję kombajnów ciągniętych przez konie. Skok technologiczny nie był więc gwałtowny, a zmiany przebiegały powoli. W tamtym czasie wciąż bardziej popularne były segregatory napędzane koniem i samodzielne młocarnie. W latach dwudziestych Case Corporation i John Deere produkowały kombajny, które zaczęły być ciągnięte z drugim silnikiem na pokładzie kombajnu, aby zasilać jego działanie. Światowy krach gospodarczy w latach 30. XX wieku zatrzymał zakupy sprzętu rolniczego i z tego powodu ludzie w dużej mierze zatrzymali się przy starszej metodzie zbioru. W latach 30. tylko kilka gospodarstw zainwestowało i wykorzystało ciągniki Caterpillar do przeniesienia napędu z koni na zautomatyzowane mechaniczne konstrukcje.

Samobieżny kombajn Alfredo Rotania

Dziś takie pojazdy jak kombajny czy ciągniki mogące obsługiwać różnorakie maszyny rolnicze są samodzielne i w powszechnym użytku.

Współcześni Producenci Kombajnów Zbożowych

Rostselmash: Rosyjski potentat

Na polski rynek kombajnów zbożowych aspiruje również rosyjska firma Rostselmash, oferując kombajny Acros i Vector. Historia firmy z Rostowa sięga 1929 roku, kiedy to rozpoczęto produkcję wozów i prostych narzędzi konnych. Po kilku latach, w 1932 roku, rozpoczęto wytwarzanie przyczepianych kombajnów zbożowych Staliniec-1 (S-1), które miały własne 40-konne silniki benzynowe i bocznie zamontowany zespół żniwny o szerokości 6,7 m. W 1940 roku wyprodukowano 50-tysięczny Staliniec-1, a siedem lat później pojawił się Staliniec-6, produkowany do 1956 roku. Ostatnim modelem przyczepianym był S-8 z silnikiem o mocy 52 KM i zespołem żniwnym o szerokości 6 m.

W 1958 roku w Rostowie rozpoczęto produkcję pierwszego samojezdnego kombajnu zbożowego SK-3, wyposażonego w silnik wysokoprężny o mocy 65 KM, młocarnię o szerokości 1200 mm i czteroklawiszowy wytrząsacz. Tych maszyn wyprodukowano 169 tys. sztuk. W 1962 roku SK-3 zastąpił SK-4 z mocniejszym silnikiem, a jedenaście lat później pojawił się kombajn SK-5 Niva, którego wyprodukowano aż 1,2 mln egzemplarzy.

Z linii montażowej rostowskiej fabryki od 1986 roku zjeżdżały również kombajny Don. Były to pierwsze kombajny marki Rostselmash z hydrostatycznym napędem jezdnym. Do tej pory w fabryce Rostselmash wyprodukowano ponad 2,8 mln kombajnów i sieczkarń samojezdnych. Obecnie roczna produkcja kombajnów i sieczkarń w rostowskiej fabryce wynosi około 6 tys. sztuk. Produkty rosyjskiej marki trafiają do 50 krajów, a w Rosji kombajny z Rostowa mają prawie 80% udziału w rynku nowych maszyn. W 2007 roku powstała Grupa Rostselmash, która przejęła kanadyjskiego producenta ciągników Versatile i firmę Klever. Od sierpnia 2017 roku wyłącznym dystrybutorem Grupy Rostselmash w Polsce jest firma Korbanek.

Korbanek & Rostselmash - jeden z największych producentów kombajnów na świecie

Modele ACROS i VECTOR

Kombajny ACROS są wyposażone w hedery serii Power Stream o szerokości roboczej 5, 6, 7 i 9 m. Praktyka potwierdza, że używanie tych przyrządów żniwnych obniża straty wywołane osypaniem i zapewnia równomierne doprowadzenie niezależnie od warunków pracy. Kombajny ACROS są napędzane 6-cylindrowymi silnikami JMZ i Cummins, a 20% zapasu mocy gwarantuje, że w każdej sytuacji ACROS będzie dobrze wykonywać swoją pracę. Kombajny te są wyposażone w kabinę Comfort Cab oraz system informacyjny Adviser, zapewniający operatorowi odpowiedni komfort pracy. Opcjonalnie maszyna może być wyposażona w najnowsze urządzenia GPS, takie jak: układ prowadzenia automatycznego, układ kartografowania urodzajności i wilgotności, układ wideo-kontroli strefy rozładunku i widoku wstecznego oraz drukarkę. Dla serii ACROS firma Rostselmash stworzyła oryginalny, wysoko efektywny układ młócenia. Powierzchnia klepiska wynosi 1,38 m², powierzchnia wytrząsacza słomy to 16,5 m², a powierzchnia sit oczyszczania to 4,74 m². Kombajn jest wyposażony również w autonomiczne urządzenie domłacające typu wirnikowego. Jednym z przedstawicieli pięcioklawiszowych maszyn jest Acros 595 Plus z silnikiem Cummins o mocy 333 KM, zbiornikiem ziarna o pojemności 9000 l i hederami o szerokości 5, 6, 7 lub 9 m.

Kombajn VECTOR 420 odziedziczył najlepsze tradycje maszyn zbożowych i posiada współczesne rozwiązania techniczne. Odpowiada najwyższym wymaganiom co do jakości ziarna, posiadając klasyczny schemat młócenia z wysokim poziomem przepustowości i ostrożną separacją. Kombajny Vector są wyposażone w wysokowydajne hedery Power Stream o szerokości roboczej 5, 6, 7 i 9 m. Duży bęben młócący dobrze radzi sobie z wilgotną, zanieczyszczoną lub skręconą masą zbożową dzięki swojej ogromnej inercyjności. Napęd bębna jest przygotowany na maksymalne obciążenia. Do pracy z roślinami delikatnymi opcjonalnie może być zainstalowany obniżający reduktor. Zainstalowany system informacyjny Adviser kontroluje proces omłotu i prace mechanizmów kombajnu, uwzględnia czas pracy, zebraną powierzchnię i przejechaną odległość. Powierzchnia bębna sitowego wynosi 1,10 m², powierzchnia wytrząsacza słomy to 5,00 m², a powierzchnia sit oczyszczania równa jest 3,59 m². Jedną z maszyn czteroklawiszowych jest Vector 425 z 228-konnym silnikiem Cummins i zbiornikiem ziarna o pojemności 6000 l.

Innowacje i rozwiązania techniczne

Najmniejszy model Rostselmash to Nova 330, którego produkcja rozpoczęła się pod koniec kwietnia 2018 roku. W kombajnie tym montowany jest czterocylindrowy silnik Cummins o mocy 175 KM. Bęben młócący ma szerokość 1185 mm i średnicę 600 mm, a powierzchnia opasania klepiska wynosi 0,93 m². Powierzchnia sit zajmuje 3,59 m². Nova 330 to kombajn z wytrząsaczem czteroklawiszowym, w którym można zamontować hedery o szerokości: 4, 5 lub 6 m. Zbiornik ziarna ma pojemność 4500 l.

Reprezentantem maszyny żniwnej Rostselmash z wytrząsaczem sześcioklawiszowym jest RSM 161 z sześciocylindrowym silnikiem Cummins o mocy 380 KM. Jego wytrząsacz o szerokości 1630 mm poprzedzony jest kilkoma bębnami. System o nazwie Tetra Processor składa się z: cepowego bębna głównego, odrzutnika słomy, zębowego separatora obrotowego i kolejnego odrzutnika. Klepiska pod wszystkimi bębnami regulowane są równocześnie za pomocą jednego przycisku. Rozwiązanie to stanowi jeden z 22 patentów, jakimi dysponuje kombajn RSM 161. Dostępne hedery obejmują szerokości: 7 i 9 m. Zbiornik ziarna ma pojemność 10 500 l.

Największym kombajnem produkowanym w Rostowie nad Donem i dostępnym na rynku jest rotorowy Torum 765. Jego sześciocylindrowy silnik marki Cummins rozwija moc 520 KM. Do tego kombajnu dostępne są hedery o szerokościach: 6, 7 i 9 m. Długość całkowita rotora wynosi 3200 mm, a średnica 762 mm. Jest on opasany klepiskiem obrotowym, które według producenta zwiększa intensywność omłotu, nie ma żadnych stref martwych i zapewnia samooczyszczanie układu w czasie zbioru wilgotnego materiału. Pojemność zbiornika ziarna może wynosić 10 500 lub 12 000 l, a powierzchnia sit zajmuje 5,2 m². Wszystkie silniki marki Cummins montowane w kombajnach Rostselmash spełniają normę emisji spalin Stage IV, m.in. dzięki systemowi SCR.

Rosjanie podkreślają, że o wyborze zadecydowała wyższa odporność systemu wtrysku paliwa na jego gorszą jakość w porównaniu do innych znanych producentów silników Diesla z normą Stage IV. Zamawiając hedery marki Rostselmash, można wybrać wersję z elektrohydraulicznie wysuwanym stołem - Active Stream. Ponadto producent z Rostowa proponuje zespoły żniwne o nazwach: Draper Stream (heder z poprzecznym przenośnikiem taśmowym) i Float Stream (z giętką kosą przydatną podczas zbioru soi).

CLAAS: Niemiecka precyzja i wydajność

Firma CLAAS świętuje w tym roku 75-lecie swoich kombajnów. W 1936 roku, w majątku Zschernitz koło Halle w Saksonii Anhalt, August Claas zaprezentował maszynę kosząco-młócąco-wiążącą, dołączaną do ciągnika, którą zbudował we własnym warsztacie w Westfalskim Harsewinkel. Ta maszyna, będąca połączeniem kosiarki, młocarni i wiązałki, dostarczała podczas jazdy wymłócone ziarno, które było odtransportowane w workach. W 1936 roku, pierwsza maszyna MDB uzyskiwała wydajność dzienną rzędu 30 ton pszenicy. Dzisiaj, po 75 latach, najnowszy CLAAS LEXION zbiera na godzinę do 100 ton pszenicy.

Korbanek & Rostselmash - jeden z największych producentów kombajnów na świecie

Kluczowe innowacje i modele

Zaczepiany model Super i jego młodszy brat Junior sprawiły, że kombajny zagościły w gospodarstwach na dużą skalę. Rozwój tzw. systemu kierowanego przepływu poprzecznego spowodował dalszy wzrost wydajności. System Huckepack - kombajn, ciągnik i nośnik narzędzi w jednej maszynie - oraz modele COLUMBUS, EUROPA, MERCUR koncentrowały się na małych i średnich gospodarstwach. Modele MATADOR Standard i Gigant kontynuowały erę dużych kombajnów. Konstruując kombajn COMPACT, CLAAS stworzył zupełnie nowy mały model dla rodzinnych gospodarstw rolnych.

Wymaganiom firm usługowych i dużych gospodarstw rolnych, którym zależało na coraz większej wydajności, CLAAS wyszedł naprzeciw w 1970 roku, tworząc kombajn DOMINATOR. Aby zwiększyć wydajność dużych kombajnów, CLAAS zastąpił wytrząsacze układem oddzielającym z 8 bębnami. Wraz z serią MEGA, CLAAS wprowadził na rynek system omłotu APS. Nowe rekordy wydajności osiągnął kombajn LEXION 480, w którym CLAAS połączył system omłotu APS z systemem oddzielania resztek „ROTO PLUS”. Kombajn MEDION był następcą serii DOMINATOR, z tradycyjnym systemem omłotu. W kwestii produktywności LEXION zawsze był klasą samą dla siebie. Także LEXION serii 500 wyznaczył nowe ramy dla efektywnego obniżenia kosztów żniw. W modelach LEXION 600 wydajność ta została jeszcze zwiększona, a nowy system ROTO PLUS wyposażono w innowacyjne rotory. System młócenia i oddzielania APS wykonuje już doskonałą pracę w kombajnach LEXION i TUCANO.

tags: #czeski #kombajn #zbozowy