Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wprowadza nowe formy wsparcia dla rolników, mające na celu modernizację gospodarstw rolnych. Programy te obejmują szeroki zakres inwestycji - od zakupu nowoczesnych maszyn do zbioru, poprzez rozwiązania z zakresu rolnictwa precyzyjnego, aż po dofinansowanie zakupu ciągników. Celem jest zwiększenie konkurencyjności, efektywności produkcji oraz poprawa dobrostanu zwierząt i ochrona środowiska.
Terminy naborów wniosków i ogólne zasady
ARiMR ogłosiła nabór wniosków na inwestycje zwiększające konkurencyjność gospodarstw rolnych. Rolnicy będą mogli składać wnioski od 20 listopada do 19 grudnia 2025 r. Nabór odbędzie się wyłącznie przez Platformę Usług Elektronicznych ARiMR (PUE ARiMR). Wnioski o przyznanie pomocy w ramach niektórych programów można także składać w terminie od 1 października 2025 r. do 28 listopada 2025 r.
Program stanowi część Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027. Celem interwencji jest modernizacja gospodarstw, wzrost ich rentowności i wprowadzenie nowoczesnych technologii. ARiMR kieruje wsparcie do rolników, którzy chcą zwiększyć efektywność produkcji oraz poprawić konkurencyjność. Wnioskodawca musi wykazać, że projekt doprowadzi do wzrostu wartości dodanej brutto (GVA) gospodarstwa o co najmniej 10% w ciągu pięciu lat. Operacja nie może być rozpoczęta przed złożeniem wniosku.
Programy wsparcia i kwalifikujące się inwestycje
Wsparcie ARiMR obejmuje kilka kluczowych obszarów, różniących się beneficjentami i zakresem inwestycji.
Dotacje ARiMR na maszyny (obszar D)
W obszarze D wsparcie otrzymają grupy co najmniej trzech rolników, które planują wspólny zakup sprzętu do zbioru. Każdy uczestnik grupy musi prowadzić gospodarstwo o powierzchni do 300 ha, o wielkości ekonomicznej 25-250 tys. euro i z przychodem co najmniej 75 tys. zł rocznie.
Kwalifikujące się inwestycje w obszarze D:
- zakup samojezdnych lub przyczepianych maszyn do zbioru plonów, np. kombajnów, sieczkarni, pras czy maszyn do zbioru warzyw,
- sprzęt towarzyszący niezbędny do realizacji inwestycji,
- oprogramowanie wspomagające zarządzanie procesem zbioru.
Nie kwalifikują się natomiast ciągniki, ładowarki czy przyczepy, ponieważ nie służą bezpośrednio do zbioru. Maszyny zakupione w ramach interwencji I.10.1.1 obszar D powinny służyć do mechanicznego zbioru płodów rolnych, a nie innym celom, w tym transportowi. Ciągnik oraz ładowarka teleskopowa są maszynami uniwersalnymi, pełniącymi funkcję transportową lub nośnika narzędzi i znajdującą zastosowanie w różnych pracach, nie tylko tych związanych ze zbiorem płodów rolnych. Dofinansowaniem objęte są również elementy maszyn - ale tylko tych do zbioru.
Grupa rolników musi podpisać umowę współpracy na minimum 7 lat, w której określi zasady wspólnego użytkowania maszyn oraz podział obowiązków.
Rolnictwo precyzyjne w budynkach (obszar A)
Obszar A skierowany jest do rolników indywidualnych inwestujących w produkcję zwierzęcą. Tego typu projekty mają poprawić wydajność i dobrostan zwierząt oraz ograniczyć wpływ produkcji na środowisko. Co więcej, wprowadzają technologie, które obniżają zużycie energii i kosztów eksploatacji.
Kwalifikujące się inwestycje w obszarze A:
- zakup nowoczesnych urządzeń sterujących mikroklimatem,
- systemy automatycznego karmienia i pojenia zwierząt,
- instalacje energooszczędne i niskoemisyjne,
- rozwiązania cyfrowe do zarządzania budynkami inwentarskimi,
- odnawialne źródła energii, jeśli są częścią inwestycji.
Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (obszar B)
W ramach obszaru B pomoc przyznaje się na operacje dotyczące produkcji ekologicznej, obejmujące szeroki wachlarz inwestycji, m.in. zakup lub leasing, zakończony przeniesieniem prawa własności, nowych maszyn, urządzeń, wyposażenia do ekologicznej produkcji rolnej. Limit pomocy na inwestycje inne niż budowa lub modernizacja budynków lub budowli służących do produkcji ekologicznej, zapewnienie wybiegów lub pastwisk dla zwierząt, budowa lub modernizacja budynków do przechowywania owoców lub warzyw - wynosi 300 tys. zł.
Wsparcie dla małych gospodarstw (Rozwój Małych Gospodarstw)
Program "Rozwój Małych Gospodarstw" był w poprzednich latach jedną z popularniejszych dróg do zakupu ciągnika i maszyn rolniczych. W ramach działania można było otrzymać bezzwrotną premię w wysokości od 100 do 120 tys. zł (stanowiącą maksymalnie 85% dofinansowania). Pomoc jest skierowana do posiadaczy mniejszych gospodarstw (o wielkości ekonomicznej poniżej 25 tys. euro). Pomoc przyznaje się na operację zapewniającą zwiększenie orientacji rynkowej gospodarstwa w wyniku jego restrukturyzacji (w obszarze: produkcji rolnej innej niż ekologiczna, produkcji ekologicznej lub rozpoczynania działalności w zakresie wprowadzania żywności na rynek). Realizacja operacji powinna doprowadzić do osiągnięcia celu operacji oraz zobowiązań, w szczególności zobowiązania do osiągnięcia wzrostu wartości sprzedaży produktów rolnych wytworzonych w gospodarstwie. Należy jednak zaznaczyć, że w harmonogramie na 2026 rok nie uwzględniono naboru na "Rozwój małych gospodarstw".
Rozwój Małych Gospodarstw - jak udokumentować 50 tys przychodu?
Premie dla młodych rolników
Dla młodych rolników (nie więcej niż 40 lat) przeznaczona jest bezzwrotna premia w wysokości 150 000 zł, za którą można zakupić ciągnik. Planuje się, że w przyszłym roku kwota ta może wzrosnąć do 200 tys. zł. To popularny program, który od lat wspiera młodych adeptów rolnictwa. Zakup ciągnika rolniczego w 2026 roku będzie możliwy w ramach premii dla młodych rolników finansowanej z Planu Strategicznego WPR 2023-2027.
Kredyty preferencyjne
Drugą ścieżką finansowania zakupu ciągnika w 2026 roku pozostają kredyty preferencyjne z linii RR i K01.
Inwestycje w środki trwałe w gospodarstwach rolnych
W tym działaniu poziom dofinansowania wynosi 50% poniesionych kosztów kwalifikowanych, a dla młodych rolników aż 60%. Kwota pomocy osiąga poziom nawet 200 tys. zł, jeśli nie prowadzi się inwestycji budowlanych. W tym programie dopłaty na zakup ciągnika są kwalifikowane.
Zwiększenie konkurencyjności małych gospodarstw rolnych
W tym programie do zdobycia jest premia w wysokości 60 tys. zł. Pomoc przyznawana jest gospodarstwu, które dąży do poprawy konkurencyjności i zwiększenia rentowności. Oznacza to również, że poprzez przyznanie premii, rolnik w efekcie końcowym doprowadza do wzrostu wielkości ekonomicznej gospodarstwa. Mówiąc krótko, wzrost powinien osiągnąć co najmniej 10 tys. euro, a postęp, co najmniej o 20% w stosunku do wielkości wyjściowej.
Program dla rolników posiadających użytki zielone
Dopłaty na zakup ciągnika w tym programie są możliwe, jednak jest istotne ograniczenie - korzystający z niego rolnicy muszą posiadać użytki zielone. Co ważniejsze, jest wymóg mówiący, że beneficjenci przyczynią się do utrzymania i użytkowania w gospodarstwie trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000. Standardowa wysokość dofinansowania wynosi 50% kosztów kwalifikowalnych. W tym działaniu także uprzywilejowani są młodzi rolnicy mogący liczyć na poziom wsparcia w wysokości 60% kosztów kwalifikowalnych. Tu również otrzymuje się maksymalnie 200 tys. zł.
Wsparcie dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw
Pomoc ma formę refundacji części kosztów kwalifikowalnych operacji. Poziom pomocy wynosi maksymalnie 50% kosztów inwestycji kwalifikującej się do wsparcia w zakresie usług związanych z rolnictwem i leśnictwem. Koszty kwalifikowalne obejmują m.in. koszty zakupu (wraz z instalacją) lub leasingu zakończonego przeniesieniem prawa własności nowych maszyn, narzędzi lub urządzeń służących do produkcji rolnej, gospodarki leśnej, melioracji oraz mycia i dezynfekcji. Koszt zakupu ciągnika może być kosztem kwalifikowanym w części nieprzekraczającej 50% pozostałych kosztów kwalifikowanych. Leasing zwrotny oraz dodatkowe koszty związane z umową leasingu, takie jak np. marża leasingodawcy, nie są kwalifikowane. W zakresie wykorzystania technologii cyfrowych premiowane będą projekty w następujących obszarach tematycznych: ograniczenie zużycia środków ochrony roślin, zrównoważone gospodarowanie zasobami wodnymi, nowoczesne zarządzanie stadem zwierząt. Koszty kwalifikowalne obejmują zakup stacji bazowych służących do przesyłu danych (np. LoRaWan), sensorów, urządzeń i czujników do pomiaru wilgotności gleby, zasolenia gleby, temperatury, jakości powietrza, jakości wody, urządzeń sterujących, pedometrów i akcelerometrów, dronów do inspekcji infrastruktury (np. ogrodzeń, zadaszeń, wodopojów), stacji meteo. Katalog kosztów kwalifikowanych obejmuje także zakup laptopa, tabletu, serwera oraz zakup gotowych rozwiązań wspomagających wdrażane technologie cyfrowe (maksymalnie 20% pozostałych kosztów kwalifikowalnych).
Beneficjentem w zakresie usług związanych z rolnictwem i leśnictwem (zakresy 1 i 2) może zostać wnioskodawca, który prowadzi działalność gospodarczą w tym zakresie jako mikro- lub małe przedsiębiorstwo przez co najmniej dwa lata przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy. Spełnienie powyższego warunku będzie odbywało się na podstawie wpisu do odpowiedniego rejestru (CEIDG, KRS), czy też statutu lub umowy w zależności od podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy oraz udokumentowania świadczenia usług na kwotę co najmniej 20 tys. złotych brutto (np. faktury). Na realizację projektów z zakresu usług wodnych, mycia i dezynfekcji oraz cyfryzacji o dotacje mogą ubiegać się podmioty, które już wykonują określony rodzaj działalności gospodarczej, jak również podmioty, które taką działalność dopiero zamierzają podjąć, poprzez rozszerzenie oferowanych usług. Beneficjentem w tych zakresach usług mogą być także osoby, które zamierzają rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej np. po raz pierwszy. Wnioski o przyznanie pomocy można składać w oddziałach regionalnych ARiMR właściwych ze względu na miejsce realizacji operacji osobiście, przez upoważnioną osobę, a także przesyłką rejestrowaną drogą pocztową lub elektronicznie za pośrednictwem platformy e-PUAP.
Wysokość wsparcia i zasady finansowania
Zasady finansowania są wspólne dla obu obszarów interwencji - maszyn do zbioru (obszar D) oraz rolnictwa precyzyjnego w budynkach dla zwierząt (obszar A). Rolnicy mogą liczyć na podobny poziom pomocy, niezależnie od rodzaju planowanej inwestycji.
Dotacje ARiMR na maszyny i rozwiązania rolnictwa precyzyjnego mają formę refundacji kosztów kwalifikowalnych. Rolnik najpierw realizuje inwestycję, a następnie otrzymuje zwrot części poniesionych wydatków. Poziom wsparcia wynosi:
- 45% kosztów - dla większości beneficjentów,
- 65% kosztów - dla rolników do 41. roku życia lub grup złożonych wyłącznie z młodych uczestników.
Maksymalna kwota pomocy to 300 tys. zł na jednego beneficjenta i gospodarstwo, zarówno w przypadku zakupu maszyn rolniczych, jak i inwestycji w technologie rolnictwa precyzyjnego. Można uzyskać zaliczkę do 50% przyznanej kwoty, co ułatwia rozpoczęcie projektu.
Minimalna wartość inwestycji wynosi 50 tys. zł, dlatego program wspiera przedsięwzięcia o większej skali, które rzeczywiście wpływają na rozwój i konkurencyjność gospodarstwa. W rezultacie dotacje ARiMR na maszyny i technologie precyzyjne pomagają obniżyć koszty produkcji, zwiększyć wydajność i przyspieszyć modernizację rolnictwa.
Warunki dla wnioskodawców
Pomoc przysługuje rolnikom spełniającym kryteria ekonomiczne i powierzchniowe, którzy prowadzą działalność ukierunkowaną na rynek. Wnioskodawca musi wykazać, że projekt doprowadzi do wzrostu wartości dodanej brutto (GVA) gospodarstwa o co najmniej 10% w ciągu pięciu lat. Kluczowe jest, by inwestycja poprawiała konkurencyjność gospodarstwa i była ekonomicznie uzasadniona. ARiMR wymaga także, by operacja nie była rozpoczęta przed złożeniem wniosku. Pomoc przyznaje się rolnikowi, który spełnia definicję mikroprzedsiębiorstwa, małego lub średniego przedsiębiorstwa (MŚP), zgodnie z kryteriami o których mowa w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. oraz w roku wyjściowym jest małym gospodarstwem, tzn. gospodarstwem o wielkości ekonomicznej poniżej 25 tys. euro. Pomoc przyznaje się, jeżeli rolnik prowadzi działalność rolniczą, z której uzyskał przychód ze sprzedaży produktów rolnych wytworzonych w gospodarstwie w wysokości nie mniejszej niż 5 tys. zł. W przypadku ubiegania się o pomoc na operację dotyczącą produkcji ekologicznej w gospodarstwie prowadzącym produkcję ekologiczną, wysokość przychodu ustala się wyłącznie na podstawie wpływów brutto ze sprzedaży produktów wytworzonych metodami ekologicznymi.
Kryteria oceny i punktacja
O kolejności przyznawania pomocy decyduje liczba uzyskanych punktów. Punkty przyznaje się m.in. za:
- inwestycje innowacyjne lub cyfrowe - 3 pkt,
- działania poprawiające jakość produkcji - 3 pkt,
- uczestnictwo w systemach jakości krajowych lub unijnych - do 4 pkt,
- współpracę w grupach producenckich lub spółdzielniach - 2 pkt.
Ponadto premiowane będą inwestycje prośrodowiskowe i zwiększające efektywność energetyczną.
Kroki na PUE ARiMR: dokumenty i załączniki
Wniosek o pomoc należy złożyć wraz z:
- biznesplanem i opisem operacji,
- oświadczeniami właścicieli lub współwłaścicieli nieruchomości,
- dokumentami potwierdzającymi przychód i wielkość ekonomiczną gospodarstwa.
ARiMR zaleca, by przed wypełnieniem wniosku zapoznać się z regulaminem naboru i instrukcją wypełniania wniosku dostępną na stronie Agencji. Wszystkie załączniki powinny być przygotowane w wersji elektronicznej. Nowi rolnicy w niektórych programach mogą liczyć na preferencyjne warunki oraz wyższe poziomy dofinansowania. Rozpatrywanie wniosków trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy.
tags: #czy #restrukturyzacja #moge #przeznaczyc #na #ciagnik