Kosiarka Dyskowa a Bębnowa: Kluczowe Różnice w Rolnictwie

Koszenie trawy to praca wykonywana nie tylko w przydomowych ogródkach, ale przede wszystkim w dużych gospodarstwach rolnych. Pozyskany w ten sposób surowiec może zostać wykorzystany między innymi w roli bardzo pożywnej paszy dla zwierząt. Wymaga to jednak wykorzystania odpowiedniego sprzętu, czyli kosiarki.

Do pozyskiwania zielonki w gospodarstwach hodowlanych stosuje się najczęściej kosiarki rotacyjne bębnowe i dyskowe. Są to dwa rodzaje kosiarek rotacyjnych, które mają wiele cech wspólnych, ale istnieją również istotne różnice wpływające na ich wydajność, sposób działania, konstrukcję, parametry oraz przeznaczenie. Główną różnicą między nimi jest sposób osadzenia noży tnących oraz układ napędowy. Dokładne rozważenie tych różnic jest kluczowe przed podjęciem decyzji o zakupie.

Kosiarki Bębnowe (Górnonapędowe)

Kosiarki bębnowe to klasyczne urządzenia z napędem górnym, które wyróżniają się bardzo prostą konstrukcją i wysoką masą. Zespoły robocze w kosiarkach bębnowych napędzane są za pomocą pasów klinowych lub wałów Cardana oraz przekładni stożkowych znajdujących się w skrzyni przekładniowej, umieszczonej nad bębnami roboczymi. Moc przenoszona jest od wału odbioru mocy ciągnika przez przekładnie stożkowe do górnej części elementów roboczych. Z tego względu nazywane są też górnonapędowymi.

W czasie pracy bębny podparte są na odpowiednio wyprofilowanych talerzach podporowych i są odciążane układem dźwigniowym z elementami sprężystymi.

Zalety Kosiarek Bębnowych

• Prosta konstrukcja: Nieskomplikowana budowa umożliwia łatwą konserwację i naprawy.
• Niskie koszty: Koszty zakupu i utrzymania tych maszyn nie są wysokie, co sprawia, że są często wybierane przez rolników dysponujących ograniczonym budżetem.
• Wysoka trwałość: Kosiarki bębnowe są uważane za bardziej trwałe.
• Odporność na zapychanie: Charakteryzują się dużą odpornością na zapychanie, nawet w trudnych warunkach zbioru.
• Koszenie do tyłu: Umożliwiają koszenie przy jeździe do tyłu, co jest istotne przy częstych nawrotach, zwłaszcza na małych powierzchniach.

Wady Kosiarek Bębnowych

• Wysoka masa i zapotrzebowanie na moc: Kosiarki bębnowe charakteryzują się stosunkowo wysoką masą własną, co przekłada się na zwiększony pobór mocy z ciągnika.
• Zużycie łożysk na pochyłościach: Przy dużych kosiarkach bębnowych, o szerokości roboczej powyżej 2 m, koszenie pochyłe może powodować przyspieszone zużycie łożysk na piaście talerza ślizgowego.
• Specyfika obróbki pokosu: W przypadku zastosowania spulchniaczy pokosów, proces obróbki przebiega w zawężonym pokosie, co wymaga bardzo agresywnej pracy spulchniacza. Może to prowadzić do zbyt silnego gniecenia części źdźbeł, podczas gdy inne są pomijane.

Regulacja Wysokości Koszenia

W kosiarkach bębnowych wysokość koszenia może być stała bądź regulowana pierścieniami dystansowymi. Stosowane są zwykle dwa sposoby regulacji: przez wymianę talerzy o różnej wysokości lub przez zmianę (przesunięcie) położenia talerza na osi bębna za pomocą pierścieni dystansowych.

Kosiarki Dyskowe (Dolnonapędowe / Listwowe)

Kosiarki dyskowe są dolnonapędowe, co oznacza, że moc przenoszona jest w dolnej części konstrukcji. Elementem roboczym kosiarek dyskowych są noże osadzone na obrotowych dyskach, które z kolei zamocowane są na listwie znajdującej się pod nimi. Napęd pochodzi z dołu, a jego źródłem jest układ zębatek. Przekazywanie napędu odbywa się za pomocą wału napędowego, przekładni pasowych oraz kątowych i szeregu kół zębatych.

Zespół roboczy stanowi listwa tnąca z wieloma dyskami (od 6 do 12) wyposażonymi w nożyki. Na obwodzie dysków zainstalowane są zwykle po 2 nożyki tnące, mocowane przy pomocy śrub lub nasadek. Zespół tnący w czasie pracy opiera się na dwóch płozach.

Zalety Kosiarek Dyskowych

• Niższa masa i mniejsze zapotrzebowanie na moc: Kosiarki dyskowe są lżejsze od bębnowych (średnio o ok. 20% w odniesieniu do metra szerokości roboczej), co przekłada się na mniejsze zapotrzebowanie na moc (około 35% mniej od bębnowych, zazwyczaj ok. 14 KM/m).
• Płynna regulacja wysokości koszenia: Umożliwia łatwe dostosowanie do warunków terenowych i idealne kopiowanie terenu, nie niszcząc darni. Ważnym elementem jest odpowiednie dopasowanie się belki tnącej do nierówności terenu, dzięki odciągowi składającemu się z dwóch sprężyn.
• Wyższa prędkość robocza i efektywność: Wyższa prędkość obwodowa noży (nawet 80 m/s) pozwala na lepszą efektywność koszenia. Możliwość wyposażenia ich w 10 lub 12 tarcz umożliwia uzyskanie dużej szerokości roboczej i jazdę na równych łąkach z prędkością 15-20 km/h, co daje im istotną przewagę nad bębnowymi.
• Koszenie skarp: Tarczowe zespoły robocze można odchylać pod kątem 50°, podczas gdy bębnowe jedynie do 20°. Umożliwia to wykorzystanie kosiarek tarczowych do wykaszania poboczy i skarp.
• Szerszy i cieńszy pokos: Pokos po kosiarce tarczowej jest szerszy i niższy (cieńszy), co pozwala na swobodny przejazd ciągnikiem i dalszą obróbkę traw. Jest też bardziej równomiernie schnie i jest łatwiejszy do roztrząśnięcia.
• Łatwiejsza instalacja kondycjonerów: Łatwiej instalować na nich zgniatacze i spulchniacze skoszonej zielonki, ponieważ skoszona masa jest jednorodnie obrabiana prawie na całej szerokości roboczej kosiarki.
• Szybkie przyspieszanie i zwalnianie obrotów: Zaletą kosiarek dyskowych jest szybkie przyspieszanie i zwalnianie obrotów zespołów roboczych (tarcz), dzięki mniejszemu momentowi bezwładności.

Regulacja Wysokości Koszenia

Regulacja wysokości koszenia w kosiarkach dyskowych dokonuje się przez zmianę kąta ustawienia belki zespołu - zmniejszając lub zwiększając długość górnego cięgna trzypunktowego układu zawieszenia ciągnika. Najczęściej wysokość koszenia zmieniana jest w zakresie od 30 do 80 mm.

Kondycjonery - Przyspieszanie Procesu Suszenia

Aby ograniczyć liczbę zabiegów podsuszających i zebrać zielonkę przy jak najmniejszych stratach, koszenie często łączy się z obróbką mechaniczną, co wydatnie przyspiesza proces schnięcia. W tym celu kosiarki rotacyjne (zarówno bębnowe, jak i tarczowe) wyposaża się w tzw. kondycjonery, czyli walce zgniatające i spulchniacze bijakowe (palcowe).

Mechaniczna obróbka spulchniaczami skraca czas suszenia traw o około 25-30%. Należy jednak pamiętać, że choć straty składników pokarmowych z tytułu „oddychania” roślin są mniejsze, to rosną straty mechaniczne, które mogą wynosić nawet do 5% suchej masy.

Czynniki Wpływające na Wybór Kosiarki Rolniczej

Wybór kosiarki do gospodarstwa zależy od kilku istotnych czynników:

• Wielkość gospodarstwa i obszaru koszenia: Kosiarka dyskowa to idealny wybór dla rolników prowadzących działalność hodowlaną na dużą skalę, ze względu na dużą szerokość roboczą i wysoką efektywność.
• Ukształtowanie terenu: Kosiarki dyskowe lepiej radzą sobie z koszeniem na nierównych łąkach i skarpach dzięki płynnej regulacji i większemu kątowi odchylenia.
• Potrzeba efektywności i szybkości: Jeśli priorytetem jest szybkie i efektywne koszenie dużych powierzchni, kosiarki dyskowe z ich wyższą prędkością roboczą i szerszym pokosem będą lepszym wyborem.
• Koszty zakupu i eksploatacji: Kosiarki bębnowe są zazwyczaj tańsze w zakupie i utrzymaniu, co może być decydujące dla rolników z ograniczonym budżetem.
• Obciążenie ciągnika i bezpieczeństwo drogowe: Należy uwzględnić dopuszczalne obciążenie tylnej osi ciągnika oraz nośność opon. Przy podniesieniu każdej kosiarki rotacyjnej w położenie transportowe, obciążenie przedniej osi ciągnika musi stanowić co najmniej 20% masy ciągnika, aby mógł on poruszać się agregat po drogach publicznych. Kosiarki dyskowe są lżejsze, co zmniejsza zapotrzebowanie na moc i potencjalnie obciążenie.

Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)

Jakie są główne różnice w konstrukcji i napędzie między kosiarką dyskową a bębnową?

Główną różnicą jest układ napędowy i sposób osadzenia noży. Kosiarki bębnowe mają napęd górny, gdzie moc przenoszona jest przez przekładnie stożkowe do bębnów. Kosiarki dyskowe mają napęd dolny, gdzie noże są osadzone na obrotowych dyskach zamocowanych na listwie tnącej, a napęd jest przekazywany za pomocą wałów i kół zębatych w dolnej części konstrukcji.

Która kosiarka ma mniejsze zapotrzebowanie na moc?

Kosiarki dyskowe są lżejsze i wymagają około 35% mniej mocy z ciągnika w porównaniu do kosiarek bębnowych. Ich konstrukcja przekłada się na niższe zapotrzebowanie na moc, co jest ekonomiczniejsze.

Jaka kosiarka jest lepsza do koszenia skarp?

Kosiarki dyskowe są znacznie lepsze do koszenia skarp i poboczy, ponieważ ich zespoły robocze można odchylać pod większym kątem (do 50°) w porównaniu do kosiarek bębnowych (jedynie do 20°).

Czym różni się pokos po kosiarce bębnowej i dyskowej?

Pokos po kosiarce dyskowej jest szerszy, niższy i bardziej równomierny, co sprzyja szybszemu i bardziej równomiernemu schnięciu oraz ułatwia dalszą obróbkę (zgrabianie, przetrząsanie). Pokos po kosiarce bębnowej jest bardziej zawężony, co utrudnia obróbkę przez spulchniacze i może prowadzić do nierównomiernego wysychania.

tags: #czym #sie #rozni #kosiarka #listwowa #od