Malowanie maszyn rolniczych, w tym pługa śnieżnego, to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim funkcjonalności i ochrony przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Ziemia, piasek, substancje chemiczne, wilgoć, mróz oraz promieniowanie słoneczne to tylko niektóre z zagrożeń, które mogą uszkodzić karoserię maszyn i prowadzić do korozji. Właściwie dobrana farba do pługa i maszyn uprawowych jest kluczowa dla zapewnienia ich długowieczności oraz efektywności w pracy.
Jakie typy farb są stosowane do malowania maszyn rolniczych?
Maszyny rolnicze wymagają bardzo trwałych i odpornych powłok, ponieważ są one nieustannie narażone na tarcie, uszkodzenia mechaniczne i kontakt z czynnikami mogącymi je naruszyć. Farba do maszyn rolniczych musi sprawdzać się dobrze zarówno na powierzchniach eksponowanych, jak i elementach na co dzień ukrytych, typowo funkcjonalnych, gdzie jej głównym zadaniem jest ochrona przed korozją.
Farby do maszyn rolniczych zasadniczo dzielą się na kilka typów:
- Emalie alkidowe (farby olejne): Są popularne ze względu na niską cenę. Ich wadą jest ograniczona trwałość - powłoki tego typu nie utrzymają się długo na elementach maszyn narażonych na częste uszkodzenia mechaniczne. Malowanie traktora czy ciągnika taką farbą może być też niezadowalające pod względem estetycznym.
- Emalie na bazie żywicznej (akrylowe, epoksydowe, poliuretanowe): Nad farbami olejnymi górują pod względem odporności i walorów estetycznych. Farby epoksydowe są szczególnie polecane do malowania maszyn rolniczych, ponieważ tworzą trwałą, odporną na uszkodzenia powłokę. Farby poliuretanowe to kolejna doskonała opcja dla maszyn uprawowych. Na szczególną uwagę zasługują chlorokauczukowe farby do maszyn rolniczych z serii RAFIL Chlorokauczuk, które są stworzone z myślą o ochronie metalu przed działaniem czynników atmosferycznych i uszkodzeniach różnego typu. Dzięki temu znacznie lepiej opierają się zarysowaniom i odpryskom, dłużej zachowują połysk i intensywność kolorów, a wygląd powłoki pozostaje atrakcyjniejszy niż w przypadku farb olejnych.
- Farby proszkowe: To coraz popularniejszy wybór w przemyśle rolniczym. Ich aplikacja różni się od tradycyjnych farb, ponieważ są nakładane w postaci proszku i utwardzane w piecu.

Warto pamiętać, że wybór farby do malowania maszyn rolniczych zależy od wielu różnych czynników. W praktyce, najczęściej ważnym z nich jest aspekt ekonomiczny. Wielu rolników kupuje najtańsze farby marnej jakości, nie zapewniające żadnej ochrony ani trwałości, co jest złudną oszczędnością. Olejne farby wątpliwej jakości nie zabezpieczą traktora przed korozją i malowanie będzie trzeba w niedługim czasie powtórzyć.
Ważne aspekty malowania
Farby do malowania maszyn rolniczych muszą być nakładane w odpowiednich warunkach, żeby najważniejsze cechy powłoki zostały zachowane na długi czas. Mowa o temperaturze w przedziale od 15 do 25 stopni Celsjusza i wilgotności nie większej niż 80 proc. W przeciwnym razie zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia wad powłoki - wydłużonego suszenia, odbarwień i marszczenia powierzchni emalii.
Na co zwracać uwagę przy wyborze farby do maszyn rolniczych?
Farby do maszyn rolniczych są dostosowane do wielu zastosowań i potrzeb, które mogą się różnić w zależności od sytuacji. Przed zakupem warto uwzględnić kilka kluczowych czynników:
- Środowisko pracy: Mowa przede wszystkim o czynnikach, na jakie podczas pracy będzie narażona maszyna. Inny typ farby sprawdzi się przy zabrudzeniach i uszkodzeniach powłoki wynikających z kontaktu z ziemią, piachem czy kamieniami, inny w przypadku zbiorników na nawóz, gdzie powłoka musi być odporna także na czynniki chemiczne czy substancje biologiczne różnego rodzaju.
- Miejsce nałożenia: Istotne jest także, jaka farba do maszyn rolniczych znajdzie się w konkretnym miejscu. Farby eksponowane na obudowie maszyny powinny nie tylko ją chronić, ale też dobrze wyglądać, co ma znaczenie drugorzędne przy malowaniu elementów na co dzień niewidocznych. Dodatkowo farba stosowana na przykład na osłonach silnika czy układu wydechowego musi być odporna na wysoką temperaturę, więc do tego celu konieczne są farby podwyższonej odporności termicznej. W przypadku malowania bloku silnika, czy kolektora wydechowego warto sprawdzić, do jakiej temperatury dany zestaw emalii może pracować oraz w jakiej temperaturze dany preparat należy utwardzać.
- Kompatybilność: Malowanie maszyn rolniczych wymaga zastosowania całego systemu produktów do metalu. W przypadku emalii chlorokauczukowych niezbędne jest uprzednie zagruntowanie powierzchni farbą podkładową. Bardzo ważne jest, aby produkty dobrze ze sobą pracowały, dlatego najlepiej, jeżeli będą pochodziły z tej samej serii od jednego producenta. Gdy stosujemy emalię nawierzchniową RAFIL CHLOROKAUCZUK, musimy uprzednio pomalować powierzchnię gruntem RAFIL Podkład Chlorokauczukowy. Do czyszczenia narzędzi malarskich, takich jak pędzle czy wałki, użyjemy RAFIL Rozcieńczalnik Do Wyrobów Chlorokauczukowych i Poliwinylowych. Narzędzia należy oczyścić zaraz po użyciu - kiedy produkt zaschnie, może okazać się to o wiele trudniejsze.
Malowanie maszyn rolniczych: jak uzyskać najlepszy efekt?
Nawet najlepsza farba połączona z dobrej jakości podkładem nie zda egzaminu, jeśli maszyna nie zostanie prawidłowo przygotowana do malowania. Prawidłowo nałożony lakier nie powinien odbiegać wyglądem od fabrycznego malowania traktora. Jednak aby otrzymać taki efekt, należy spełnić kilka warunków.
Przygotowanie powierzchni
- Czyszczenie: Pierwszy krok to pozbycie się zanieczyszczeń - błota, ziemi, oleju silnikowego i zgorzelin za pomocą środków dostosowanych do typu zabrudzenia i rodzaju powierzchni.
- Usuwanie starych powłok i korozji: Kolejny krok to usunięcie starych powłok farby za pomocą papieru ściernego, szlifierki lub, w przypadku dużych powierzchni, na drodze piaskowania lub szkiełkowania. W miejscach niewidocznych szlifowanie służy przede wszystkim pozbyciu się korozji i zwiększeniu przyczepności powłoki. Na powierzchniach zewnętrznych i eksponowanych dokładne wyszlifowanie jest niezbędne, by farba dobrze się prezentowała. Narzędzie do szlifowania trzeba dobrać do potrzeb - sprawdzi się zarówno szczotka do metalu, jak i papier ścierny bądź szlifierka, standardowa lub miniaturowa. Piaskowanie i szkiełkowanie można zlecić fachowcom, zwłaszcza gdy planujemy kompleksowe malowanie dużego ciągnika, traktora czy przyczepy. O malowaniu ciągnika powinniśmy pomyśleć, kiedy tylko na karoserii zauważymy pierwsze ślady korozji.
- Matowienie, odpylanie i odtłuszczanie: Po pozbyciu się powłok starej farby powierzchniowej trzeba zmatowić papierem ściernym, odpylić i odtłuścić, by była przygotowana na nałożenie nowej farby.

Gruntowanie i malowanie
Podobnie jak w przypadku innych powierzchni, zanim zaczniesz malowanie oczyszczoną powierzchnię, należy ją zagruntować, a potem zastosować właściwą farbę z podkładem. W przypadku gruntu także najlepiej sięgnąć po produkty jednego producenta.
Następny etap to farba podkładowa - bardzo istotny element, którego nie należy bagatelizować. W zależności od stanu traktora, który będzie malowany, mamy do wyboru podkłady tlenkowe, antykorozyjne i penetrujące. Te pierwsze są przeznaczone do maszyn rolniczych, na których nie ma śladów rdzy. Pamiętajmy o współgraniu ze sobą kolejno stosowanych środków. Każda emalia będzie dobrze przylegała tylko do takich podkładów, jakie określił producent.
Renowację maszyn rolniczych zaczynamy od nałożenia dwóch warstw podkładu. Po dokładnym wyschnięciu wyrobu (informację o czasie schnięcia znajdziemy na opakowaniu) powinniśmy zmatowić podłoże. Po odpyleniu powierzchni rozpoczynamy malowanie dwuskładnikową emalią. Warto zainwestować w produkt odporny na uszkodzenia mechaniczne, warunki atmosferyczne, środki chemiczne i oleje. Do malowania maszyn rolniczych najlepiej sprawdzają się emalie epoksydowe, emalie akrylowe lub inne bazujące na żywicy. Większość z nich przed użyciem należy wymieszać z utwardzaczem.
Mimo, że lakier jest bardzo odporny, to aby miał w pełni właściwości lakieru oryginalnego należy stosować utwardzacz. Jeśli gdzieś wyczytałeś lub usłyszałeś, że do lakieru KRAMP (lub jakiegokolwiek innego lakieru czy farby) nie dodaje się utwardzacza, to prawdopodobnie wprowadzono Cię w błąd. Jedyne lakiery niewymagające utwardzacza to spraye. Do lakierów polecany jest utwardzacz na bazie żywicy syntetycznej.
Rozpuszczalniki: można stosować rozpuszczalniki do farb na bazie żywicy syntetycznej, rozpuszczalniki uniwersalne, a także nitro. Maksymalna ilość rozpuszczalnika, która może być dolana do farby to 15% objętości farby. Towar jest łatwopalny, szkodliwy dla organizmów, może powodować długo utrzymujące się niekorzystne zmiany. Nie wdychać oparów.
Wymalowamie próbne
Przystępujemy do malowania. Najpierw na małej powierzchni wykonujemy wymalowanie próbne. Jeśli po wyschnięciu farby powstanie niepożądany efekt, wtedy należy całkowicie usunąć stare powłoki malarskie i na nowo przygotować podłoże do malowania.
Malowanie oraz renowacja maszyn rolniczych w roku 2017
Dopasowanie kolorystyczne
Specjalistyczne farby dedykowane do maszyn rolniczych, mają gamę kolorystyczną dopasowaną idealnie do każdego modelu ciągnika. Przykładowo, w ofercie farb firmy Agtech znajdziemy takie odcienie jak: czerwony Ursus C-360, żółty Ursus C-330, niebieski kombajn ziemniaczany Anna czy czerwony kombajn Bizon. Dla właścicieli zachodnich marek, wiodący producent farb Granit ma w ofercie kolory typu: John Deere zielony, Maschio pomarańczowy, Veenhuis żółty, New Holland niebieski czy szaro-srebrny Massey Ferguson.
Malowanie pełni funkcję nie tylko estetyczną, ale przede wszystkim ochronną. Ze względu na trudne warunki pracy, kontakt z różnego rodzaju chemikaliami oraz określoną trwałość powłoki lakierniczej, co kilka lat trzeba odnowić antykorozyjną powłokę.