Problem wyrzucania wody lub płynu chłodniczego z chłodnicy w ciągniku, zwłaszcza takim jak MTZ, może mieć wiele przyczyn, od prostych do bardziej złożonych. Zjawisko to często objawia się podwyższonym ciśnieniem w układzie chłodzenia, bulgotaniem w zbiorniczku wyrównawczym lub ubytkiem płynu. Właściwa diagnoza jest kluczowa do uniknięcia poważniejszych awarii silnika.
Normalne zjawisko kondensacji a usterki
Kondensacja w układzie wydechowym
W przypadku ciągników takich jak Ursus C-330, po dłuższym postoju, szczególnie rano, przez niecałą minutę z tłumika może być wyrzucana woda. Po chwili zjawisko ustaje i nie pojawia się ponownie, aż do kolejnego dłuższego postoju. Jest to zjawisko normalne, związane ze skraplaniem pary wodnej zawartej w zasysanym powietrzu w znacznie chłodniejszym niż spaliny układzie wydechowym. Problem ten ustępuje po nagrzaniu silnika.
Użytkownicy Ursusa C-330 zauważyli, że zjawisko to może się nasilić w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Sugeruje się sprawdzenie, czy woda nie zbiera się w kolektorze wydechowym oraz czy nie ma nieszczelności w układzie chłodzenia, co potwierdziłyby bąbelki w chłodnicy i zapach spalin. Jeśli płyn chłodzący nie ubywa, to prawdopodobnie głowica nie jest pęknięta.
Wyrzucanie płynu z chłodnicy po zgaszeniu silnika
Gdy silnik pracuje "ciężko" i temperatura jest bliska zagotowania, nie należy gasić silnika natychmiast, ponieważ zawsze wyrzuci wodę. Należy schłodzić silnik na wolnych obrotach. Dzieje się tak, ponieważ podczas pracy silnika występuje obieg wody. Gdy mocno rozgrzany silnik zostanie zgaszony, obieg wody ustaje, a woda nadal odbiera ciepło z bloku silnika, co może ją zagotować i spowodować wyrzucenie nadmiaru płynu z układu.
W ciągniku Ursus C-4011, po uwałowaniu pola i zgaszeniu silnika, z rurki od chłodnicy może zacząć wylewać się woda w dużej ilości, czemu towarzyszy słyszalne "przelewanie". Mogło to być spowodowane niedokręconym korkiem wlewu wody lub przegrzaniem silnika.
Przyczyny wysokiego ciśnienia w układzie chłodzenia i wyrzucania płynu
Najczęściej problem z wyrzucaniem płynu chłodniczego i powstawaniem wysokiego ciśnienia w układzie jest związany z następującymi usterkami:
Uszczelka pod głowicą
Jedną z najczęstszych przyczyn jest uszkodzona uszczelka pod głowicą. Spaliny, które dostają się do układu chłodzenia pod wysokim ciśnieniem (ponad 10 Atm w silniku benzynowym i około 30 Atm w Dieslu), zwiększają ciśnienie w układzie. Można to sprawdzić, obserwując, czy podczas nagrzanego silnika i przy przegazowywaniu pojawiają się bąbelki w zbiorniczku wyrównawczym. Jeśli tak, to jest to sygnał uszkodzonej uszczelki.
W przypadku MTZ-a 82, który od początku wykazywał podciśnienie w układzie chłodzenia i wypluwał około 3 litrów płynu dziennie, a następnie woda poszła do oleju, wymiana uszczelki i pierścieni (gdzie jeden był pęknięty) początkowo nie rozwiązała problemu. Nawet wymiana głowicy nie pomogła, co sugeruje inną przyczynę, taką jak pęknięta tuleja cylindrowa lub wytopione o-ringi.
Pęknięte tuleje cylindrowe lub uszkodzone o-ringi
W sytuacji, gdy pomimo wymiany uszczelki pod głowicą problem z ubytkiem płynu i dostawaniem się go do oleju nadal występuje, należy sprawdzić tuleje cylindrowe. Możliwe, że są pęknięte lub mają wytopione o-ringi. Może to być skutek przegrzania silnika, kiedy uszczelnienia się wytapiają.
W przypadku pękniętych pierścieni tłokowych, mogły one uszkodzić tuleję cylindrową. Aby to sprawdzić, należy zdjąć miskę oleju, nabić ciśnienie do układu chłodzenia i szukać wycieków.
Niesprawny termostat
Zacięty termostat, który nie otwiera dużego obiegu, może powodować przegrzewanie się silnika i wzrost ciśnienia w układzie chłodzenia. Jeśli dolny przewód chłodnicy wcale się nie nagrzewa, oznacza to, że termostat jest uszkodzony i nie otwiera obiegu.
Uszkodzona pompa wody
Uszkodzona pompa wody, np. z powodu korozji łopatek, może prowadzić do braku obiegu płynu chłodniczego, co w konsekwencji powoduje przegrzewanie się silnika i wyrzucanie płynu. Zazwyczaj zaleca się wymianę pompy wody przy wymianie rozrządu.
Zapowietrzenie układu chłodzenia
Po świeżym zalaniu chłodnicy płynem, układ może być zapowietrzony, co również może prowadzić do nieprawidłowego obiegu i wyrzucania płynu. Odpowietrzanie układu jest kluczowe po każdej ingerencji w jego szczelność.
Samodzielne odpowietrzenie układu chłodzenia! #101_Napraw
Nieszczelności w układzie
Jakiekolwiek nieszczelności w układzie chłodzenia, np. uszkodzone węże, mogą powodować ubytki płynu. W przypadku bardzo dużego ciśnienia w układzie, węże chłodnicy mogą nawet pękać.
Uszczelka obsady wtryskiwacza
W przypadku ciągnika C-360, gdzie po wymianie uszczelki pod głowicą problem z wyrzucaniem wody nadal występował, okazało się, że uszczelka tulei-obsady wtryskiwacza przepuszczała spaliny do wody. Po jej wymianie problem ustąpił całkowicie.
Diagnostyka i rozwiązania
- Obserwacja bąbelków: Sprawdź, czy podczas pracy silnika pojawiają się bąbelki w zbiorniczku wyrównawczym. Ich obecność, zwłaszcza z zapachem spalin, wskazuje na uszkodzenie uszczelki pod głowicą lub tulei.
- Kontrola termostatu: Dotknij dolnego węża chłodnicy po nagrzaniu silnika. Jeśli jest zimny, termostat prawdopodobnie nie otwiera dużego obiegu i wymaga wymiany.
- Test szczelności układu: Nabij ciśnienie do układu chłodzenia (po zdjęciu miski oleju) i szukaj wycieków, zwłaszcza w okolicach tulei cylindrowych.
- Sprawdzenie pompy wody: Upewnij się, że pompa wody działa prawidłowo i zapewnia obieg płynu.
- Kontrola płynu chłodniczego i oleju: Zwróć uwagę na kolor i konsystencję płynu chłodniczego (czy nie ma w nim oleju) oraz oleju silnikowego (czy nie ma w nim wody/płynu chłodniczego).
- Odpowietrzanie układu: Po każdej ingerencji w układ chłodzenia upewnij się, że jest on prawidłowo odpowietrzony.
W przypadku problemu z "mułowatością" ciągnika, niezwiązanego z układem chłodzenia, należy sprawdzić układ paliwowy, np. pod kątem dziurawego przewodu paliwowego, przez który może dostawać się powietrze.