Wielu operatorów i pracodawców wciąż zastanawia się, do kiedy ważne są stare uprawnienia na wózki widłowe. Choć zmiany w przepisach weszły w życie kilka lat temu, nadal pojawia się wiele pytań o imienne zezwolenia wydawane przez pracodawców. W niniejszym artykule wyjaśniamy, kto może jeszcze pracować na ich podstawie, kiedy dokładnie tracą ważność i jak uzyskać nowe uprawnienia Urzędu Dozoru Technicznego (UDT).
Geneza starych uprawnień na wózki widłowe
Do 2019 roku operatorzy mogli pracować na podstawie imiennych zezwoleń wydawanych przez pracodawcę. Dokument ten potwierdzał ukończenie wewnętrznego szkolenia i pozwalał na obsługę wózków wyłącznie na terenie danego zakładu.
Zmiany w przepisach
Zmiany wprowadziło Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy użytkowaniu wózków jezdniowych z napędem silnikowym (Dz.U. 2018 poz. 47). Nowelizacja zniosła możliwość wystawiania takich pozwoleń przez pracodawców i wprowadziła obowiązek posiadania uprawnień wydanych przez UDT. Powodem nowelizacji była potrzeba ujednolicenia zasad egzaminowania operatorów wózków widłowych i zwiększenia bezpieczeństwa w zakładach pracy. Wcześniejsze szkolenia wewnętrzne często miały różny poziom jakości, dlatego ustawodawca zdecydował się przekazać proces certyfikacji do UDT. Dzięki temu każdy operator w Polsce przechodzi identyczny egzamin, a jego kwalifikacje są uznawane w całym kraju i w wielu państwach UE.
Terminy ważności starych uprawnień
Początkowo przepisy zakładały, że wszystkie imienne zezwolenia wygasną najpóźniej do końca 2021 roku. Jednak ze względu na ogromną liczbę operatorów konieczne było wydłużenie tych terminów. Obecnie obowiązują następujące daty graniczne:
- Uprawnienia wydane do 31.12.2004 r. - ważne do 31.12.2023 r.
- Uprawnienia wydane od 1.01.2005 r. do 31.12.2014 r. - ważne do 31.12.2026 r.
- Uprawnienia wydane od 1.01.2015 r. do 10.08.2018 r. - ważne do 31.12.2027 r.
Po tych terminach imienne zezwolenia stracą moc prawną i nie będą już uprawniały do pracy jako operator wózka widłowego. Od 2028 roku obowiązywać będą wyłącznie uprawnienia UDT.
Ważność uprawnień a zmiana pracy
Warto pamiętać, że imienne uprawnienia obowiązują tylko w zakładzie, który je wydał. Jeśli operator zmieni pracodawcę, stracą one ważność automatycznie - niezależnie od wskazanej daty. W nowym miejscu pracy konieczne będzie przedstawienie uprawnień UDT. Oznacza to, że nawet jeśli imienne zezwolenie teoretycznie obowiązuje np. do końca 2026 roku, po zmianie pracy nie można już na jego podstawie prowadzić wózka widłowego.
Jak zdać Egzamin UDT-WÓZEK WIDŁOWY- część praktyczna 👷🏿❗❗
Nowe uprawnienia UDT - jak je uzyskać?
Osoby posiadające imienne zezwolenie, które traci ważność, muszą uzyskać zaświadczenie kwalifikacyjne UDT. Najprostszą drogą jest udział w szkoleniu UDT na wózki widłowe. Kurs obejmuje część teoretyczną i praktyczną, a jego program przygotowuje do egzaminu państwowego. W tym celu należy zapisać się na kurs na wózki widłowe zakończony egzaminem przed komisją Urzędu Dozoru Technicznego. Egzamin składa się z części teoretycznej i praktycznej, a jego zaliczenie pozwala uzyskać uprawnienia UDT.
Ważność nowych uprawnień UDT
Od 1 czerwca 2019 roku wprowadzono nowe zasady, zgodnie z którymi wszystkie uprawnienia na wózki widłowe nadane po tej dacie posiadają termin ważności. Obecnie uprawnienia dozoru technicznego są ważne 5 lub 10 lat, w zależności od urządzenia. Okres ważności wynosi:
- 5 lat dla wózków widłowych z wysięgnikiem oraz modeli umożliwiających podnoszenie operatora wraz z ładunkiem.
- 10 lat dla najprostszych konstrukcyjnie wózków widłowych, dawniej zaliczanych do kategorii II WJO i III WJO, czyli wózków pozbawionych wysięgnika oraz modeli uniemożliwiających podnoszenie operatora wraz z ładunkiem.
Po upływie terminu ważności uprawnień UDT, operator musi przystąpić do ponownego egzaminu, aby przedłużyć swoje kwalifikacje. Niepodjęcie odpowiednich kroków może skutkować utratą możliwości legalnej pracy na stanowisku operatora wózka widłowego.
Proces odnawiania uprawnień UDT
Proces odnawiania uprawnień jest prosty, ale wymaga wcześniejszego przygotowania. Aby przedłużyć ich ważność, operator musi złożyć odpowiedni wniosek do UDT, a także udokumentować, że nadal wykonuje zawód operatora wózków widłowych. W ciągu ostatnich 5 lat operator powinien wykazać minimum 3-letni okres czynnej pracy na danym urządzeniu. Brak takiej dokumentacji skutkuje koniecznością ponownego podejścia do egzaminu. Jeśli przegapiono termin i uprawnienia straciły ważność, należy przejść cały proces ponownie. Wniosek o przedłużenie uprawnień należy złożyć przed ich wygaśnięciem, najlepiej na kilka miesięcy wcześniej. Po złożeniu wniosku urząd weryfikuje doświadczenie i podejmuje decyzję o przedłużeniu uprawnień.
Dlaczego regularne odnawianie uprawnień jest ważne?
Zmiany w przepisach dotyczących uprawnień na wózki widłowe miały na celu poprawę bezpieczeństwa w miejscu pracy. Regularne odnawianie certyfikatu pozwala na aktualizację wiedzy operatorów oraz sprawdzenie ich umiejętności. Ważność uprawnień to nie tylko kwestia formalności, ale także odpowiedzialności. Wózki widłowe to nieodłączny element wyposażenia budynków firmowych z wielu sektorów biznesu. Wykorzystywane głównie w magazynach, centrach dystrybucyjnych czy sklepach budowlanych, pełnią niezastąpioną rolę w przenoszeniu i organizacji towarów. Dzięki nim efektywne zarządzanie zapasami staje się możliwe, co wpływa na płynność i efektywność procesów logistycznych. Chociaż wózek widłowy to dosyć niewielki i zwrotny pojazd, poprawne operowanie tym sprzętem nie jest wcale zadaniem prostym i wymaga odpowiednich umiejętności. Jest to jednak sprzęt ciężki, a niewłaściwe jego użytkowanie może prowadzić do poważnych wypadków. Dlatego w Polsce, aby legalnie operować wózkiem widłowym, konieczne jest posiadanie odpowiednich uprawnień.