Współczesne rolnictwo stawia coraz wyższe wymagania dotyczące precyzji i efektywności zabiegów agrotechnicznych. Kluczowym elementem zapewniającym optymalne działanie opryskiwaczy rolniczych są odpowiednio dobrane i wyregulowane zawory, zwłaszcza te stałociśnieniowe, integrowane z rozdzielaczem. Ich prawidłowe funkcjonowanie ma bezpośredni wpływ na jakość oprysku i ekonomię pracy.
Znaczenie zaworów stałociśnieniowych w opryskiwaczach
Coraz częściej opryskiwacze rolnicze posiadają na wyposażeniu rozdzielacz z zaworem stałociśnieniowym. Jest to urządzenie, które umożliwia utrzymanie nastawionego wcześniej ciśnienia na stałym poziomie niezależnie od liczby wyłączanych sekcji. Dzięki tej funkcji nie wzrasta ciśnienie na rozpylaczach w pracującej sekcji opryskiwacza w sytuacji wyłączenia jednej lub więcej sekcji, np. na uwrociu. Rozdzielacze z zaworem stałociśnieniowym są coraz tańsze, co zwiększa ich dostępność na rynku.
Wyzwania i błędy w regulacji
Mimo wielu zalet, można zauważyć, iż prawidłowe wyregulowanie tego typu zaworu sprawia użytkownikom trudności. Często wynikają one z niezaznajomienia się z instrukcją obsługi lub wręcz lekceważenia jej zapisów. Rolnicy często uważają, że zawór nie działa prawidłowo lub że nie da się go wyregulować. Głównymi błędami podczas takich nastaw jest regulacja wszystkich sekcji jednocześnie lub też regulacja sekcji pracujących, a nie, jak powinno być prawidłowo - tych zamkniętych. Taka regulacja nic nie daje i nie przynosi oczekiwanych efektów.
Prawidłowa regulacja zaworu stałociśnieniowego
Aby zawór działał prawidłowo i nie było zmian ciśnienia w układzie w momencie wyłączania poszczególnych sekcji, należy przeprowadzić prawidłową regulację. Należy wyregulować każdą sekcję oddzielnie po przełączeniu jej w pozycję „zamkniętą”, nigdy odwrotnie. Poniżej przedstawiono kroki prawidłowej regulacji:
- Przygotowanie opryskiwacza: Opryskiwacz powinien być połączony z ciągnikiem i napełniony wodą.
- Wstępne ustawienia: Włączamy opryskiwanie na wszystkich sekcjach. Mieszadło powinno pracować, natomiast rozwadniacz powinien być wyłączony. Obroty ciągnika i ciśnienie nastawiamy takie, jak podczas zabiegu opryskiwania.
- Regulacja pierwszej sekcji: Następnie zamykamy pierwszą sekcję i obserwujemy manometr. Jeżeli ciśnienie zmieniło się, należy je doprowadzić do wartości poprzedniej, kręcąc małym pokrętłem na tej sekcji, którą wyłączyliśmy. Kręcąc w lewo zmniejszamy, w prawo zwiększamy ciśnienie. Należy to robić niewielkimi ruchami, ponieważ często w tańszych zaworach gwint na pokrętle ma duży skok i przekręcając nawet o niewielki kąt, następuje znaczna zmiana ciśnienia - to utrudnia regulację.
- Sprawdzenie i doregulowanie: Po wyregulowaniu, kilkakrotnie włączamy i wyłączamy daną sekcję, sprawdzamy, czy pomimo manipulowania przełącznikiem ciśnienie pozostaje na niezmienionym poziomie. W razie potrzeby można doregulować.
- Regulacja kolejnych sekcji: Gdy wyregulujemy pierwszą sekcję, należy przeprowadzić regulacje na kolejnych w ten sam sposób. Robimy to pojedynczo, regulując pokrętłami tych sekcji, które zamykamy.
W najtańszych, najprostszych zaworach nie należy oczekiwać precyzyjnej regulacji - jednak wyregulowanie tego zaworu jest możliwe. Należy zaakceptować pewną odchyłkę, która wynika z konstrukcji tego zaworu.
Czym się różni rozdzielacz stałociśnieniowy od kompensacyjnego?
Budowa i rodzaje zaworów sekcyjnych
Na rynku dostępne są bloki zaworów od renomowanych producentów, takich jak Braglia, Bertolini/Altec, Polmac, Tecomec i Arag. Różnią się one zarówno konstrukcją, jak i parametrami pracy.
Czas otwarcia/zamknięcia zaworu
Badania przeprowadzone przez inżynierów z wykorzystaniem przyrządów elektronicznych o rozdzielczości 0,01 s wykazały zaskakujące różnice w czasach pełnego otwarcia i zamknięcia zaworów sekcyjnych. Dla nominalnego napięcia zasilania 12 V najszybsze okazały się zawory Braglia z czasem 0,6 s. Drugie miejsce zajęły zawory firm Bertolini/Altek z czasem 0,6 s i Polmac z czasem 0,9 s, Tecomec z czasem 1,0 s. Natomiast najwolniejsze w działaniu były zawory Arag ze średnim czasem 1,16 s. Oczywiście są to pełne czasy działania silnika otwierającego i zamykającego przepływ cieczy, które pozwalają porównać poszczególne zawory.
Korpus zaworu i element odcinający przepływ cieczy
Element odcinający przepływ cieczy może być wykonany w postaci kuli ze stali kwasoodpornej AISI 316 uszczelnionej grafitowanym teflonem lub mieć kształt gumowego grzybka dociskanego do plastikowej końcówki. Użytkownicy często mylą stal nierdzewną oznaczoną symbolem AISI 304 ze stalą kwasoodporną AISI 316. Należy pamiętać, że tylko stal kwasoodporna jest całkowicie odporna na wszystkie substancje chemiczne stosowane w rolnictwie. Elementy zaworów Braglia są wykonane ze stali kwasoodpornej AISI 316.
Przekładnia
We wszystkich oferowanych zaworach elementy odcinające przepływ cieczy wykorzystują nowoczesne silniki elektryczne 12 V DC, które sterują elementem odcinającym za pomocą przekładni.
Przepływomierze w systemach z komputerowym sterowaniem
Rozdzielacze przeznaczone do współpracy z komputerem zawierają w swoim zestawie przepływomierz. Dostępne są różne typy przepływomierzy:
- Przepływomierz Wolf firmy Arag: Jest najtańszy. Elementem pomiarowym jest turbinka.
- Przepływomierz Tecomec.
- Przepływomierz Polmac.
- Przepływomierz Orion firmy Arag: Jest to najdroższy przepływomierz, elektromagnetyczny, bez elementów ruchomych. Jego zaletą jest niewrażliwość wskazań na gęstość RSM. Elektronika jest zalana żywicą i nienaprawialna.
