Rolnictwo, jako jedna z kluczowych gałęzi gospodarki, nieustannie dąży do modernizacji i rozwoju, co jest niezbędne dla zapewnienia jego efektywności i konkurencyjności. W odpowiedzi na te potrzeby, rolnicy mają możliwość skorzystania z różnorodnych programów dotacyjnych, które wspierają zakup nowoczesnych maszyn, w tym specjalistycznych opryskiwaczy rolniczych.
Główne Programy Dofinansowania dla Rolników
Wsparcie finansowe dla rolników jest dostępne w ramach kilku kluczowych programów, które mają na celu poprawę wydajności produkcji, ochronę środowiska oraz zwiększenie konkurencyjności gospodarstw.
Program „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu”
Jednym z najnowszych i najbardziej oczekiwanych programów jest „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu”, realizowany przez ARiMR. W ramach tego naboru można otrzymać do 200 000 zł na zakup różnych maszyn i inwestycji. O wsparcie może ubiegać się rolnik lub grupa rolników (minimum 3), przy czym limity pomocy sumują się dla grupy (np. 600 000 zł dla 3 rolników). Program nie nakłada ograniczeń dotyczących minimalnej powierzchni gospodarstwa ani rodzaju prowadzonej produkcji, a także nie ma wymogów dotyczących wielkości ekonomicznej gospodarstwa. Rolnicy mogą otrzymać 50% zwrotu kosztów kwalifikowanych.
Program obejmuje maszyny i urządzenia do ochrony roślin, ale muszą one spełniać określone wymagania.

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW)
PROW jest jednym z najważniejszych źródeł wsparcia finansowego w Polsce. Rolnicy mogą ubiegać się o dotacje na zakup nowych maszyn rolniczych, które przyczyniają się do poprawy wydajności, ochrony środowiska i zwiększenia konkurencyjności.
Program „Młody Rolnik”
To specjalny program skierowany do młodych osób rozpoczynających działalność rolniczą. W 2024 roku oferuje wsparcie w wysokości do 200 000 zł, które można przeznaczyć na zakup nowych maszyn, gruntów, zwierząt hodowlanych oraz inne inwestycje. Wnioski o dofinansowanie można składać od 19 czerwca do 19 sierpnia 2024 roku. Należy pamiętać, że co najmniej 70% środków musi być przeznaczone na zakup środków trwałych.
Regionalne Programy Wsparcia
Wiele województw w Polsce oferuje własne programy wsparcia, które mogą obejmować dotacje na zakup maszyn i modernizację gospodarstw. Są one często bardziej elastyczne i dostosowane do lokalnych potrzeb.
Wymagania dla Opryskiwaczy Rolniczych w Ramach Dofinansowania
W kontekście programu „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu”, opryskiwacze zostały podzielone na trzy kategorie, zgodnie z wymaganiami technicznymi i środowiskowymi. Paweł Miś, przedstawiciel marki Horsch, przedstawił najnowsze rozwiązania w technice ochrony roślin, które kwalifikują się do wsparcia.
Kategoria 1: Opryskiwacze z Redukcją Znoszenia Cieczy (punkt 58)
Producenci otrzymają środki pod warunkiem, że opryskiwacz będzie zaliczany do klasy 75% redukcji znoszenia. Przydatny w tej kwestii jest wykaz sporządzony przez Federalny Instytut Badawczy Roślin Uprawnych. Przykładowo, w opryskiwaczach marki HORSCH standardem wyposażenia są dysze Lechler IDKN 12.0-03, które pozwalają zredukować znoszenie cieczy roboczej o 75% przy ciśnieniu do 1,5 bar, a nawet o 90%, jeśli ciśnienie obniżymy do 1,0 bar.
Kategoria 2: Opryskiwacze z Systemami Zapobiegającymi Nakładaniu i Nierównomiernemu Nanoszeniu (punkt 61)
Kryterium to dotyczy opryskiwaczy polowych wyposażonych w systemy zapobiegające nakładaniu środków ochrony roślin i ich nierównomiernemu nanoszeniu na łukowych odcinkach pola. System, na którym skupił się specjalista, opiera się na pneumatycznym przełączaniu poszczególnych dysz. W tradycyjnych opryskiwaczach dysze są umieszczone w rozstawie co 50 cm. Możliwość zarządzania, która dysza może pozostać włączona, pozwala na zróżnicowanie ilości wydawanej cieczy.
- System Auto-Select Pro: Automatycznie steruje wielkością dysz lub ich kombinacją, a także reguluje dawkę roztworu.
- System pulsacyjnego sterowania opryskiem (PWM): W firmie HORSCH określany jako Precision Spray. W tradycyjnej maszynie dawka regulowana jest poprzez zmianę ciśnienia. System PWM pracuje z pulsacją 20 Hz, co oznacza, że oprysk jest włączany i wyłączany 20 razy na sekundę. Operator może kontrolować czas, w którym oprysk będzie włączony lub wyłączony, co sprawdza się na łukowych odcinkach pola, zapewniając stałą wielkość kropli i lepsze pokrycie.
Kategoria 3: Opryskiwacze Rzędowe, Pasowe i Osłonowe (punkt 66)
Ta kategoria dotyczy opryskiwaczy stosowanych w uprawach polowych, warzywniczych, szkółkarskich lub na plantacjach owoców miękkich. Opryskiwacze marki HORSCH mogą zostać wyposażone w dysze o rozstawie 25 cm, co zapewnia bardziej precyzyjny oprysk, gdyż operator wykonuje zabieg w niewielkiej odległości od roślin (pokrycie stożków oprysku uzyskuje się przy wysokości 25-30 cm od roślin). Istnieje również możliwość zainstalowania specjalnych dysz z nakładką kątową (8,75° lub 17,5°), co pozwala obsłużyć wszelkie uprawy pasowe, wymagając jednocześnie precyzyjnego poruszania się nad rzędami.
Dofinansowanie na Inne Maszyny i Urządzenia Rolnictwa Precyzyjnego
Rolnicy zainteresowani dofinansowaniem w ramach programu „Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu” mają również możliwość wyboru maszyn i urządzeń do ochrony roślin innych niż opryskiwacze. Producenci mają do wyboru trzy kategorie:
- Grupa 1 (punkt 68): Chwastowniki, a także aeratory polowe i łąkowe. Ekspert z firmy HORSCH, przedstawił chwastownik Cura ST, którego główną zaletą jest wykorzystanie do niszczenia szkodliwych roślin w uprawach, ale także do niszczenia zaskorupienia wiosennego gleby.
- Grupa 2 (punkt 69): Pielniki do upraw międzyrzędowych, w tym z doglebowymi aplikatorami nawozów, mikroelementów lub biopreparatów. Specjalista zwrócił uwagę na pielnik Transformer VF, który, poruszając się w rzędach, korzysta z systemu kamer, choć operator ma również możliwość prowadzenia go za pomocą joysticka.
- Grupa 3 (punkt 72): Urządzenia do mechanicznego niszczenia szkodników w uprawach.
Maszyny do Uprawy Gleby i Siewu
Nieco bardziej cenione, jeśli chodzi o liczbę punktów, są maszyny do uprawy gleby i siewu, za które producent może uzyskać 6 punktów. Rozważyć można zakup następujących urządzeń:
- Narzędzia uprawowe z nawożeniem wgłębnym (punkt 48).
- Agregaty uprawowo-siewne z nawożeniem wgłębnym (punkt 50).
- Siewniki punktowe z nawożeniem wgłębnym (punkt 51).
- Brony talerzowe do wymieszania obornika z glebą (punkt 81).
- Siewniki do poplonu i trawy (punkt 83).
- Mulczery (rozdrabniacze polowe) przygotowujące mulcz ze słomy oraz roślin uprawianych jako śródplony oraz międzyplony (punkt 84).
- Rozdrabniacze łęcin (punkt 86).
Komputery Pokładowe i Oprzyrządowanie do Sterowania Precyzyjną Dawką (punkt 32)
Maszyny objęte dofinansowaniem oferowane są przeważnie łącznie z terminalem do obsługi. Warto jednak rozważyć rozdzielenie tego na dwie osobne inwestycje. W niektórych przypadkach, decydując się na zakup maszyny i terminalu oddzielnie, istnieje szansa na dodatkowe 2 punkty. Terminal można zakwalifikować do kategorii: komputery pokładowe i oprzyrządowanie do sterowania precyzyjną dawką nawozów, nasion, środków ochrony roślin (do rozsiewaczy nawozów, rozrzutników obornika, wozów asenizacyjnych, siewników, opryskiwaczy).
Rolnictwo 4.0 i Kryteria Kwalifikacji do Wsparcie
Na targach Agrotech 2025 tematem przewodnim w dziedzinie opryskiwaczy było rolnictwo precyzyjne, a dokładniej koncepcja Rolnictwa 4.0. Obecnie na popularności zyskały maszyny "isobusowe", pozwalające na dwukierunkową wymianę danych między opryskiwaczem a ciągnikiem. Tradycyjne komputery ustępują miejsca bardziej zaawansowanym rozwiązaniom, takim jak te produkowane przez Maschio Gaspardo, oferujące automatyczne wyłączanie sekcji i możliwość dostosowywania dawek. Najnowszy opryskiwacz Maschio Campo to przykład sprzętu idealnie wpisującego się w ideę Rolnictwa 4.0.
Jak zaoszczędzić na środkach ochrony roślin? | Opryskiwacze John Deere | PHR Kosieczyn ✕ Agro-Efekt
Aby maszyny kwalifikowały się do wsparcia w ramach Rolnictwa 4.0, muszą współpracować z systemami wspomagania decyzji lub systemem zarządzania gospodarstwem posiadanym w gospodarstwie lub nabytym w ramach przedsięwzięcia. Poniżej przedstawiamy kluczowe kryteria i odpowiedzi na często zadawane pytania dotyczące kwalifikowalności:
Kluczowe Wymagania dla Urządzeń Rolnictwa 4.0:
- Dwukierunkowa Wymiana Danych: Urządzenia muszą posiadać co najmniej możliwość dwukierunkowej wymiany danych z systemami wspomagania decyzji/zarządzania gospodarstwem.
- Sterowanie Dawką: Konieczne jest sterowanie dawką z poziomu komputera pokładowego (np. na podstawie map zasobności, zagrożenia, czujników NDVI, modułów rozpoznawania obrazu identyfikujących niedobory składników lub porażenie patogenami). Jeśli nie ma sterowania dawką, maszyna nie kwalifikuje się.
- Współpraca z Cyfrową Infrastrukturą: Maszyny powinny być wyposażone w funkcje przewodowej lub bezprzewodowej komunikacji, wymiany danych lub sterowania (w szczególności w czasie rzeczywistym).
Pytania i Odpowiedzi Dotyczące Kwalifikowalności:
- Ciągnik rolniczy z GPS: Sam zakup nowego ciągnika rolniczego wyposażonego w antenę GPS, prowadzącego ciągnik po równoległych śladach, nie wystarczy. Aby ciągnik został uznany za element Rolnictwa 4.0, musi posiadać co najmniej możliwość dwukierunkowej wymiany danych z systemem wspomagania decyzji/zarządzania gospodarstwem. Optymalnie, gdyby posiadał tryb pracy autonomicznej.
- Rozsiewacz/opryskiwacz ze zmienną dawką na podstawie map aplikacyjnych: Tak, o ile posiada możliwość wymiany danych bezprzewodowo w obu kierunkach. Jeśli ciągnik jest wyposażony w komunikację bezprzewodową, wystarczy komunikacja przewodowa z ciągnikiem.
- Dron do lustracji plantacji: Zakup bezzałogowego statku powietrznego (drona) służącego do lustracji stanu plantacji (np. weryfikacji zachwaszczenia, niedoborów składników, oceny do zbioru) kwalifikuje się do wsparcia, o ile dron jest sprzężony z systemem oceny i identyfikacji stanu upraw (system wspierania decyzji lub zarządzania gospodarstwem).
- Ciągnik z GPS i platformą SatAgro lub rozsiewacz/opryskiwacz ze zmienną dawką i Section Control/SatAgro: Ciągnik musi posiadać dwukierunkową wymianę danych. Pozostałe elementy z aplikacją "SectionControl" (lub inną) lub wykupionym abonamentem na "SatAgro" (lub inną) - tak, o ile posiadają możliwość komunikacji dwukierunkowej, najlepiej bezprzewodowo.
- System zbierania danych w sortownicy owoców: Aby produkt był zaliczony do urządzeń Rolnictwa 4.0, powinien być wyposażony w dwukierunkową wymianę danych z użyciem otwartego standardu i umożliwiać rejestrację wyników dla każdej partii owoców.
- Nawigacja do ciągnika i kompatybilny opryskiwacz: Taka komunikacja jest wystarczająca, o ile opryskiwacz ma możliwość sterowania dawką, a rolnik posiada lub nabędzie system wspierania decyzji w nawożeniu/ochronie. Urządzenia muszą być wyposażone w moduły dwukierunkowej komunikacji.
- Robot udojowy i systemy zarządzania stadem: Tak, jeśli robot udojowy, system zarządzania stadem oraz komputer współpracują ze sobą, gromadzą informacje i ułatwiają podejmowanie decyzji w stadzie, co wpływa na wyższy wynik ekonomiczny gospodarstwa.
- Maszyny komputerowo wspomagane pracujące w trybie off-line: Nie kwalifikują się, z wyłączeniem maszyn operujących na podstawie bezpośredniego pomiaru stanu roślin w uprawie (np. czujnik NDVI na urządzeniu).
- Dostęp do Internetu: Posiadanie dostępu do Internetu nie jest warunkiem koniecznym do uzyskania wsparcia. Jednakże rolnik powinien wykazać posiadanie systemów wspierania decyzji do maszyn i/lub abonamentu systemu zarządzania gospodarstwem, które obsługują bezprzewodową dwukierunkową komunikację. Ewentualna konieczność dostępu do Internetu będzie wynikała z rodzaju nabywanych maszyn/urządzeń/systemów i posiadanych już rozwiązań.
- Sadzarka do ziemniaków, opryskiwacz, rozsiewacz nawozów wyposażone w komunikację: Tak, przy czym sprzęt musi być skomunikowany z systemem wspierania decyzji/zarządzania gospodarstwem (współpraca z cyfrową infrastrukturą gospodarstwa) posiadanym lub nabytym w ramach przedsięwzięcia.
Wymogi Formalne i Proces Aplikacji
Uzyskanie dotacji na maszyny rolnicze wiąże się z koniecznością spełnienia określonych wymagań i przestrzegania procedur:
- Prowadzenie Działalności Rolniczej: Wnioskodawcy muszą być zarejestrowani jako rolnicy i posiadać gospodarstwo rolne spełniające określone kryteria.
- Biznesplan: W wielu programach wymagane jest przedstawienie szczegółowego biznesplanu, zawierającego opis planowanych inwestycji, prognozy finansowe i plan działania.
- Wkład Własny: Wkład własny rolnika może wynosić od 20% do 50% całkowitej wartości inwestycji, w zależności od programu.
- Wybór Programu: Pierwszym krokiem jest znalezienie programu dotacyjnego, który najlepiej odpowiada potrzebom gospodarstwa.
- Zgromadzenie Dokumentów: Należy zgromadzić wszystkie wymagane dokumenty, takie jak potwierdzające prowadzenie działalności rolniczej, dowody na posiadanie lub dzierżawę gruntów oraz dokumenty finansowe.
- Przygotowanie Wniosku: Wniosek musi być wypełniony dokładnie i zgodnie z wymaganiami programu, z uwzględnieniem wszystkich szczegółów i załączników.
- Oczekiwanie na Decyzję i Realizacja: Czas oczekiwania na decyzję może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy. Po uzyskaniu pozytywnej decyzji można przystąpić do realizacji projektu.
Należy również pamiętać, że zakup nowoczesnych maszyn to duża inwestycja, dlatego warto zabezpieczyć ją poprzez odpowiednie ubezpieczenie. Przykładowo, ubezpieczenie maszyn rolniczych, takie jak Agrocasco, może pokryć szkody wynikające z różnych zdarzeń losowych.
Znaczenie Innowacji i Przyszłość Rolnictwa
Wdrożenie systemów teleinformatycznych i rozwiązań cyfrowych do obsługi procesów produkcji i wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych stanowi kluczowy element rozwoju. Projekty badawczo-rozwojowe (B+R) przyczyniają się do opracowywania znacząco udoskonalonych produktów, takich jak nowe generacje opryskiwaczy sadowniczych (do sadów tradycyjnych, karłowych, szpalerowych, jagodników) czy polowych, które dla odbiorcy ostatecznego stanowią produkty o nowych, unikalnych właściwościach funkcjonalno-użytkowych.
Przyszłość opryskiwaczy zmierza w stronę jeszcze większej cyfryzacji. Programy takie jak Climate FieldView Bayera, współpracujące z opryskiwaczami Machio Gaspardo, umożliwiają tworzenie map zmiennego dawkowania, monitorowanie pracy maszyn i analizę danych z poprzednich lat. Inwestycje w takie rozwiązania nie tylko podnoszą jakość oferty produktowej i poziom wykonawczy firm, ale także tworzą nowe miejsca pracy, poszerzają grono odbiorców i zapewniają konkurencyjną pozycję na rynku krajowym i zagranicznym.
tags: #dofinansowanie #z #unii #na #opryskiwacz