Dodawanie sekcji opryskiwacza i kalibracja – kompleksowy przewodnik

Sprawny opryskiwacz i równe dawkowanie cieczy na całej szerokości belki to klucz do sukcesu w rolnictwie. Troska o te elementy przekłada się nie tylko na redukcję kosztów produkcji, ale także na osiągnięcie najwyższej jakości plonów. Warto poświęcić czas na dokładne przygotowanie i kalibrację opryskiwacza, nawet jeśli posiada on ważny atest.

Thematic photo of a sprayer in the field

Nowoczesne rozwiązania w sterowaniu sekcjami opryskiwacza

Polska firma Agroplast, prezentując na Agritechnice 2025 elektrozawory sekcyjne i proporcjonalne oraz kompletne rozdzielacze sekcyjne z elektrozaworami, odpowiada na rosnące zapotrzebowanie rolników na zaawansowane rozwiązania. Bloki elektrozaworowe będą dostępne w różnych konfiguracjach, co pozwoli dopasować je do indywidualnych potrzeb użytkowników.

Zalety i konkurencyjność produktów Agroplast

Produkty firmy Agroplast zyskały uznaną markę na polskim rynku, co pozwala na porównywanie ich z potentatami branżowymi, takimi jak znany użytkownikom Arag. W przypadku nowych elektrozaworów i rozdzielaczy sekcyjnych opartych na elektrozaworach, można mówić o cenach niższych średnio o około 15 procent. Przykładowo, pojedynczy elektrozawór proporcjonalny został wyceniony na 457,55 zł brutto, a kompletny 5-sekcyjny rozdzielacz z elektrozaworami oferuje szybką i precyzyjną regulację ciśnienia, wnosząc nową jakość sterowania.

Sterownik produkcji firmy Agroplast wejdzie do oferty od połowy stycznia 2026 roku. Urządzenie steruje zaworami sekcji w sposób zmiennej polaryzacji. Posiada oprogramowanie dopracowywane latami. Funkcja Base Speed Pressure utrzymuje parametry na krańcach ścieżek, rozpoczynając sterowanie od zera tylko od poprzedniej nastawy. Algorytm korekty krzywej twardości wody wykorzystuje ciśnienie jako główne medium pomiarowe, zapewniając korektę przepływu cieczy (Correct Liquid Flow).

Funkcjonalność sterownika Agroplast

  • Załączanie i wyłączanie danej sekcji odbywa się poprzez naciśnięcie wybranego przycisku i jest automatycznie sygnalizowane świeceniem odpowiedniej diody.
  • Kiedy zawór główny jest wyłączony i przez 5 minut żaden przycisk nie jest naciskany, urządzenie samoczynnie przechodzi w tryb uśpienia.
  • Ponowne wybudzenie urządzenia jest możliwe po naciśnięciu dowolnego klawisza.
  • W urządzeniu zamontowano nowoczesne tranzystory MOSFET o bardzo niskim współczynniku rezystancyjnym, które mogą przełączać prądy o wartości ponad 10A, nie wydzielając przy tym prawie żadnego ciepła.
  • Urządzenie oparte jest o elektroniczne klucze załączające prąd w obwodzie danej sekcji.
  • Wymiary sterownika: szer. 188mm, wys. 240mm, gł. 45mm.
  • Urządzenie posiada uchwyt z ABS, obrotowy o dowolnej konfiguracji długości i kąta. Montaż/demontaż odbywa się kluczem imbusowym.
  • Dostępna jest również wersja C4 o wymiarach: szer. 120mm, wys. 60mm, gł. 45mm.
  • Sterownik wykorzystuje prądowe przewody gumowe nieścieralne, przystosowane do trudnych warunków atmosferycznych, o przedłużonej trwałości.

Przygotowanie opryskiwacza do sezonu: krok po kroku

Przygotowanie opryskiwacza powinniśmy rozpocząć od układu filtracji.

Filtry

W pierwszej kolejności należy sprawdzić filtr ssawny. Gdy po zimie zbiornik jest pusty, można swobodnie demontować filtr. Gdy w czasie sezonu chcemy zdemontować go z wypełnionym zbiornikiem, należy zamknąć zawór doprowadzający ciecz. Kolejnym punktem jest demontaż filtra ciśnieniowego. Z reguły są to filtry samooczyszczające. Czasami opryskiwacze są wyposażone w dodatkowe filtry ciśnieniowe, umieszczone na końcach przewodów doprowadzających ciecz do poszczególnych sekcji. Te filtry nie są samooczyszczające, więc zalecana jest ich częstsza kontrola. Warto wiedzieć, że niektóre mieszadła cieczy w zbiorniku mogą być również wyposażone w dodatkowe filtry. Takie rozwiązania stosowano m.in. w krajowych opryskiwaczach Pilmet.

Diagram of sprayer filtration system

Pompa

Pompa, z reguły membranowo-tłokowa, to pierwszy element każdego opryskiwacza. Jej kontrolę należy rozpocząć od sprawdzenia poziomu oleju smarującego obrotowe elementy pompy. Producenci zalecają uruchomienie pompy i kontrolę poziomu oleju w przezroczystym zbiorniku wyrównawczym. Jeśli poziom jest zbyt niski i obniża się po uzupełnieniu oleju, najczęstszą przyczyną jest uszkodzona membrana. Warto przyjrzeć się także kolorowi oleju w zbiorniku. Jeśli jest mętny, świadczy to o obecności wody, co może wskazywać na uszkodzoną membranę pompy lub powietrznika.

Kolejnym punktem kontroli pompy jest pomiar ciśnienia w powietrzniku. Zaleca się, aby wynosiło ono od 1/3 do 2/3 ciśnienia roboczego w czasie oprysku.

Przewody i belka

Kolejny etap przygotowania to kontrola wszystkich przewodów cieczowych. Warto przyjrzeć się także elementom zawieszenia belki. Trzeba się tutaj skupić nie tylko na wahaniach belki w płaszczyźnie góra/dół, ale także przód/tył.

Kalibracja opryskiwacza - dlaczego jest tak ważna?

Prawidłowa kalibracja opryskiwacza przynosi niebagatelne korzyści: więcej zaoszczędzonych pieniędzy w portfelu oraz lepsze plony. Kalibracja jest po prostu opłacalna i nie jest szczególnie skomplikowanym przedsięwzięciem.

Rozpylacze i zawory sekcyjne

Sercem opryskiwacza w zasadzie nie jest pompa, a rozpylacze i zawory sekcyjne. Jeśli te podzespoły będą działać niepoprawnie, nie ma mowy o dokładnym oprysku. Przed rozpoczęciem kalibracji opryskiwacza zaleca się zamontować wszystkie nowe rozpylacze, w przykładzie o rozmiarze 03. Tylko z nowymi rozpylaczami mamy pewność, że nasza praca nie pójdzie na marne.

Spray Nozzle Selection

Sprawdzenie działania opryskiwacza na postoju

Warto sprawdzić działanie opryskiwacza na postoju. W pierwszej kolejności włączamy oprysk i ustawiamy takie obroty na WOM, aby manometr wskazywał ciśnienie, na jakim z reguły pracujemy w polu. Trzeba przyjrzeć się pracy wszystkich rozpylaczy, czy wydostający się strumień cieczy ma równy wachlarz i czy ciecz jest równomiernie rozpylana. Problemem najczęściej są tutaj zużyte rozpylacze. Jeśli praca pojedynczych rozpylaczy budzi zastrzeżenia, należy wymienić cały zestaw końcówek na belce.

Następnie sprawdzamy działanie zaworów wyłączających wszystkie sekcje. W opryskiwaczach z komputerem stosowane są zawory z tzw. kompensacją ciśnienia. Coraz częściej zawory takie znajdziemy także w opryskiwaczach z ręcznym sterowaniem. Włączamy oprysk na wszystkie sekcje, ustawiamy stałe obroty WOM i dokładnie obserwujemy manometr. Następnie zamykamy sekcje od lewej do prawej. Zamykając sekcję obserwujemy, czy na manometrze nie zmieniło się ciśnienie, tak samo po ponownym włączeniu sekcji. Jeśli wskazówka zmienia położenie, trzeba wyregulować zawór pokrętłem w przedniej części aż do momentu, gdy zamknięcie sekcji nie będzie powodować zmiany ciśnienia na manometrze.

Precyzyjna kalibracja opryskiwacza - przewodnik

Poniżej przedstawiono szczegółowy przewodnik po kalibracji opryskiwacza.

1. Wyznaczenie prędkości roboczej

Kolejny krok to wyznaczenie dokładnej prędkości, z jaką będziemy wykonywać zabieg. W tym celu należy odmierzyć odcinek 100 metrów i zmierzyć czas jego przejazdu. Ważne jest, aby pracować z takim przełożeniem i obrotami silnika, jakie będziemy wykorzystywać w polu podczas zabiegu. Dla pewności można wybrany odcinek przejechać dwa razy, a potem uśrednić wynik. Czas potrzebny na przejechanie 100 metrów należy zanotować w sekundach. Następnie stały współczynnik 360 dzielimy przez zmierzony czas przejazdu odcinka 100 m, np. 43 sekundy. Wynik da nam prędkość roboczą.

2. Określenie dawki cieczy i wybór rozpylacza

Potem określamy dawkę cieczy, jaką chcemy aplikować na 1 ha. Najczęściej rolnicy kalibrują opryskiwacze dla dawki 200 l/ha. Następnie, korzystając z karty charakterystyki rozpylaczy, którą łatwo pobrać z Internetu, sprawdzamy ciśnienie, z jakim będziemy pracować w polu, znając prędkość. Wartości te trzeba szukać dla odpowiedniej wielkości rozpylacza (w przykładzie o rozmiarze 03). Jeśli mamy nowe rozpylacze, pamiętajmy, że wszystkie muszą być jednakowe. Z opakowania preparatu, którego używamy do oprysków, należy odczytać, jaką dawkę cieczy zaleca producent (w litrach na hektar).

Table of nozzle flow rates

3. Obliczenie jednostkowego wydatku cieczy z rozpylacza

Teraz przechodzimy do określenia jednostkowego wydatku cieczy z rozpylacza. Należy tutaj pomnożyć prędkość jazdy (np. 8,4 km/h) przez zakładaną dawkę cieczy (np. 200 l/ha) oraz rozstaw rozpylaczy (najczęściej 50 cm). Rezultat mnożenia dzielimy przez stały współczynnik 60 000. Otrzymany wynik informuje, że w ciągu 1 minuty przy wyznaczonej prędkości i dawce cieczy obliczona ilość cieczy powinna być wypryskiwana przez każdy rozpylacz - w przykładzie 1,4 l/min.

4. Wyznaczenie ciśnienia roboczego

Wydatek cieczy jest ściśle powiązany z ciśnieniem, dlatego teraz musimy dokładnie wyznaczyć tę wartość na podstawie wyliczonego wydatku pojedynczego rozpylacza. Ponownie musimy skorzystać z karty charakterystyki rozpylaczy. Zawierają one także informację o wydatku z pojedynczego rozpylacza przy danym ciśnieniu. Na karcie dla rozpylaczy o tym samym rozmiarze (03) znajdujemy wartość wydatku dla pojedynczego rozpylacza, np. 1,2 l/min przy ciśnieniu 3 barów. To wystarczające dane, aby przejść do szczegółowych obliczeń.

W pierwszej kolejności musimy podzielić wyliczony przez nas jednostkowy wydatek rozpylacza (1,4 l/min) przez wartość odczytaną z karty (1,2 l/min). Wynik podnosimy do kwadratu. Na koniec wynik mnożymy przez zapamiętane z karty ciśnienie - 3 bary. Z obliczeń wynika, że podczas pracy z rozpylaczami 03 zakładana dawka 200 l/ha przy prędkości 8,4 km/h będzie wypryskiwana przy ciśnieniu ok. 1,4 bara.

5. Kontrola wydajności rozpylaczy

Wszystko gotowe? Upewnij się, że dysze do opryskiwacza polowego i filtry są czyste. Podczas testu użyj pojemnika kalibracyjnego. Przystaw go do wybranej losowo dyszy i przez minutę zbieraj płyn wylatujący z urządzenia. Jeśli ilość cieczy odbiega od właściwej - obliczonej w kroku trzecim - to ciśnienie w opryskiwaczu polowym należy wyregulować. Pamiętaj: różnica między wydatkiem rzeczywistym a wyliczonym nie powinna przekroczyć ok. 5%. Podczas kalibracji warto skorzystać z jednego nowego rozpylacza. Pomoże ci w porównaniu wydajności używanych rozpylaczy.

Kalibracja opryskiwacza sadowniczego

Kalibrując opryskiwacz sadowniczy, obliczasz lub ustalasz właściwą dawkę cieczy, którą użyjesz. Przy obliczaniu bierzesz pod uwagę szerokość i wysokość drzew oraz rozstawienie rzędów. Kolejny krok: mierzysz czas przejazdu testowego traktora/opryskiwacza i właściwą prędkość. Na koniec tabela wydatków rozpylaczy - sprawdzasz w niej, ile potrzeba litrów substancji na minutę.

tags: #dolozenie #sekcji #opryskiwacz