Turystyka górska z roku na rok staje się coraz bardziej popularna, a Tatry biją rekordy frekwencji osób wchodzących na teren TPN. Na szczęście, Tatrzański Park Narodowy oferuje mnóstwo świetnie przygotowanych i oznaczonych szlaków, z których wiele jest dostępnych praktycznie dla każdego. Dzięki ciągłym remontom i naprawom mostów oraz nawierzchni, również osoby niepełnosprawne, seniorzy i rodzice z małymi dziećmi mogą wybrać się na spacer w Tatry.
Tak, w Tatrach Polskich znajdziemy miejsca odpowiednie dla rodziców z dziećmi w wózkach, seniorów i niepełnosprawnych. Kluczowe jest dostosowanie doboru trasy do swoich sił i planowanie tak, aby wrócić przed zmrokiem. Aktywny wypoczynek w Tatrach może być przyjemny, satysfakcjonujący i udany, wystarczy dobrze przemyśleć wycieczkę i zabrać ze sobą niezbędne rzeczy.
Ważne wskazówki przed wyjściem na szlak
Wybór odpowiedniego wózka dziecięcego
Wybierając się na szlak w górach, nawet ten dolinny umożliwiający przejazd wózkiem, należy wiedzieć, że nie wszystkie modele wózków będą nadawać się do takiej wycieczki. Tam, gdzie nie będzie asfaltu, należy spodziewać się nierówności, wystających kamieni, rynienek odprowadzających wodę lub innych przeszkód, gdzie przeniesienie wózka może okazać się niezbędne. Biorąc to pod uwagę, wózek powinien posiadać koła o dużej średnicy, amortyzację i mocną konstrukcję. Modele z małymi, kręcącymi kółkami wokół własnej osi będą złe, podobnie jak te, które posiadają takie kółka z przodu, a z tyłu większe.
Gdy nie posiadamy odpowiedniego wózka dziecięcego, zawsze można go wypożyczyć - na terenie Zakopanego jest kilka takich miejsc. Do pokonywania tatrzańskich szlaków z dziećmi świetnie sprawdzi się przyczepka rowerowa, która może pełnić funkcję klasycznego wózka. Posiada ona specjalne rączki do pchania, a dzieci siedzące w środku dodatkowo zabezpieczone mogą być pasami bezpieczeństwa.
Wsparcie dla osób niepełnosprawnych
Jeżeli chodzi o osoby z niepełnosprawnością jeżdżące na wózku, to w większości przypadków potrzebna będzie druga osoba, która pomoże pchać. Nawet szlak poprowadzony dnem doliny może posiadać momenty, gdzie występują podejścia pod górę.
Typ nawierzchni i wpływ natury
Dla turystów niepełnosprawnych poruszających się na wózkach najodpowiedniejsze będą trasy z nawierzchnią asfaltową, takie jak droga do Morskiego Oka i Dolina Chochołowska do Hucisk. Należy jednak pamiętać, że na szlaki tatrzańskie działają siły natury, więc nowo wyremontowany szlak po kilku latach będzie na pewno bardziej zniszczony, miał więcej dziur i wystających kamieni.
Podstawowe zasady bezpieczeństwa podczas wycieczek w Tatry
Wybierając się na jakąkolwiek wycieczkę, należy być odpowiednio wyposażonym i pamiętać o najważniejszych zasadach bezpieczeństwa w górach:
- Zabierz odpowiednią ilość wody.
- W słoneczne dni smaruj się kremem ochronnym.
- Miej stosowny ubiór do panujących warunków.
- Staraj się unikać długotrwałego przebywania na słońcu i nie zapominaj o nakryciu głowy.
- Zwracaj uwagę na szlak, a szczególnie na nagrzane skały - mogą tam wygrzewać się żmije zygzakowate.
- W letnie dni szczególnie uważaj w górach na burze.
- Przed planowanym wyjściem sprawdź na stronie TPN, czy na trasie wycieczki nie występują utrudnienia (uszkodzenia szlaku lub jego remont).
- Przed wyjściem sprawdź dokładną prognozę pogody dla terenu, w którym planujesz wycieczkę.
- Do czasu przejścia podanego w mapach dolicz dodatkowe minuty, aby potem się nie spieszyć.
Bezpieczeństwo w górach | Bezpieczne wakacje # 2
Wybrane szlaki w Tatrach dostępne dla każdego
Poniżej znajduje się lista szlaków i miejsc dostępnych praktycznie dla każdego. Wszystkie te trasy są atrakcyjne krajobrazowo, a w wielu z nich pod koniec można zatrzymać się w schronisku bądź bufecie, aby kupić coś do jedzenia i picia. Asfalt jest tylko na drodze do Morskiego Oka i w Dolinie Chochołowskiej na odcinku od Siwej Polany do Hucisk. W pozostałych przypadkach nawierzchnia jest utwardzana, często podsypywana małymi kamyczkami.
1. Rusinowa Polana od Wierch Porońca
Dostęp i charakterystyka szlaku
Początek szlaku rozpoczyna się na parkingu na Wierch Porońcu. Aby dostać się tam z Zakopanego, należy pokonać około 30 minut samochodem lub busem, można tam również dojechać od strony Bukowiny Tatrzańskiej. Parking jest nieduży, więc warto być na miejscu wcześniej. Szlak prowadzący z Wierch Porońca na Rusinową Polanę jest koloru zielonego. Na samym początku jest trochę pod górę i tutaj przyda się siła do pchania oraz wózek z dużymi kółkami, dalej trasa prowadzi głównie płaskim terenem. Po remontach przeprowadzonych kilka lat temu trasę można przejechać wózkiem. Nawierzchnia drogi jest ubita, w znacznej mierze prowadzi w lesie, co jest szczególnie korzystne podczas upalnych dni. W drugiej części wycieczki odsłaniają się wspaniałe widoki towarzyszące aż do samej polany. Po drodze znajdziemy ławy, a przed samą Rusinową Polaną można skorzystać z przenośnych toalet.
Atrakcje na trasie i na polanie
Sama Rusinowa Polana to rozległa polana stokowa słynąca ze wspaniałej panoramy, w której podziwiać możemy najwyższe szczyty Tatr Wysokich oraz Bielskich. Zobaczyć z tego miejsca można potężną sylwetkę masywu Gerlacha, czyli najwyższego szczytu całych Tatr i zarazem całego łuku Karpat, widać Rysy - najwyższy szczyt Polski, oraz Hawrań - najwyższy z Tatr Bielskich. Na polanie znajdziemy szereg drewnianych ław ze stołami, świetnie nadających się do odpoczynku i podziwiania górskich widoków. Dodatkową atrakcją jest prowadzony w okresie letnim tradycyjny wypas owiec. Pamiętajmy, żeby nie podchodzić za blisko pasących się owiec, ponieważ narażamy się na „interwencję” psa pasterskiego, który może naszą obecność odebrać jako zagrożenie dla stada. Rusinowa Polana słynie także z wyśmienitych oscypków, które można kupić w bacówce na skraju polany.
- Czas przejścia: 2:10 h tam i z powrotem
- Przewyższenie: 180 m
- Długość: 6,5 km w obydwie strony
2. Morskie Oko - asfaltową drogą nad jezioro
Dostęp i przebieg trasy
W sezonie, decydując się na wycieczkę do Morskiego Oka, pamiętajmy, że jadąc własnym autem, aby zaparkować na parkingu na Palenicy Białczańskiej, musimy wcześniej wykupić bilet w internecie. Jest to najczęstszy cel turystyczny w Tatrach, więc należy spodziewać się tłumów. Jeżeli chcemy mieć jako taki spokój przynajmniej w jedną stronę, wyjście należy zaplanować i rozpocząć wcześnie rano. Wycieczkę rozpoczynamy z Palenicy Białczańskiej, gdzie można dostać się lokalnym busem lub autem. Do schroniska nad Morskim Okiem i z powrotem do przejścia jest trasa o długości 18 km. Szlak w całości prowadzi asfaltową drogą, więc będzie odpowiednia dla osób z wózkami. Pamiętajmy, że droga nie jest płaska, na długości 9 km trzeba pokonać 400 metrów przewyższenia. Co więcej, jeżeli wybieramy się z dziećmi, warto wiedzieć, że dla naszych pociech szlak może być nudny i monotonny. Na trasie kursują fasiągi, czyli wozy ciągnięte przez dwa konie, pokonując dystans z Palenicy Białczańskiej do Włosienicy. Jest to dogodna opcja dla osób niepełnosprawnych, starszych lub rodziców z małymi dziećmi. Jeżeli skorzystamy z tej opcji, z Włosienicy nad Morskie Oko mamy do przejścia jeszcze około 2 km asfaltową drogą.
Punkty na trasie i widoki
W trakcie wędrówki po drodze będzie kilka miejsc, gdzie można zrobić przerwę na odpoczynek. Do dyspozycji są drewniane ławo-stoły, a w trakcie wycieczki jest też kilka miejsc, gdzie rozstawione są przenośne toalety. Asfaltowa droga w znacznej mierze biegnie pośród lasu świerkowego, a po drodze będziemy mijać:
- Wodogrzmoty Mickiewicza, czyli serię wodospadów na Potoku Roztoka,
- leśniczówkę Wante,
- pawilon na Włosienicy, gdzie można zjeść coś na ciepło,
- Małe Morskie Oko, czyli niewielki staw tatrzański,
- schronisko nad Morskim Okiem - drewniany zabytkowy budynek wybudowany w stylu zakopiańskim.
Po dotarciu nad Morskie Oko, gdy trafimy na ładną pogodę, naszym oczom ukaże się zachwycający wysokogórski krajobraz. Widok znad jeziora nie bez przyczyny należy do jednego z najpiękniejszych w Tatrach. Podziwiać tutaj możemy wnoszące się 1000 m powyżej tafli Szczyty Mięguszowieckie, charakterystycznego Mnicha oraz schowane nieco w głębi Rysy.
- Czas przejścia: 4 h tam i z powrotem
- Przewyższenie: 400 m
- Długość: 18 km w obydwie strony
3. Droga pod Reglami
Charakterystyka i historia
Spacerowa droga biegnąca z Zakopanego do Kir w Kościelisku jest świetną propozycją dla każdego. Jej długość wynosi 8 km, to szlak pieszy i jest zarazem granicą między Tatrzańskim Parkiem Narodowym a Zakopanem. Warto również wiedzieć, że to także trasa udostępniona dla rowerzystów. Niedawno wyremontowany szlak z nową nawierzchnią jest świetną propozycją spacerową w najbliższym otoczeniu Zakopanego. Korzystanie z niego jest bezpłatne, a wędrując tędy, z jednej strony mamy wspaniały las reglowy, a z drugiej rozległe polany. Droga pod Reglami to także najstarsza droga Zakopanego, dawniej nazywana Żelazną. To po niej wożono do Kuźnic urobek z dawnego ośrodka hutniczo-górniczego mieszczącego się na Starych Kościeliskich. W trakcie wędrówki mamy możliwość podziwiać dorodne buki porastające regle. To również świetna propozycja na wycieczkę w upalne dni, ponieważ droga w większości prowadzi w cieniu drzew.
Przebieg i atrakcje
Szlak można pokonywać etapami, a najbardziej popularny jest ten od skoczni narciarskiej Wielkiej Krokwi do wylotu Doliny Strążyskiej. Chcąc przejść całą trasę, będziemy mijać kolejno wejścia do dolin: Białego, Ku Dziurze, Strążyskiej, Za Bramką, Małej Łąki, Staników Żleb i na końcu Kościeliskiej. Do wylotów niemal wszystkich dolinek reglowych i do prawie wszystkich ważniejszych miejsc można tą drogą dotrzeć na piechotę z Zakopanego. Po drodze istnieje możliwość skorzystania z toalet.
Atrakcje w trakcie wycieczki:
- skocznia narciarska Wielka Krokiew,
- wodospad Spadowiec,
- bacówki i możliwość skosztowania oscypków,
- na polanach można zobaczyć pasące się owce,
- ciekawy widok na Zakopane i Gubałówkę,
- drewniany dom góralski ostatniego zbójnika tatrzańskiego Wojtka Matei.
Uwaga! Droga pod Reglami jest jednym ze szlaków, gdzie mogą jeździć rowerzyści. Na szczęście droga jest na tyle szeroka, że nie stanowi to problemu, ruch pieszy i rowerowy odbywa się tutaj bez przeszkód.
- Czas przejścia: 4 h tam i z powrotem
- Przewyższenie: 100 m
- Długość: 17 km w obydwie strony
4. Dolina Strążyska do Polany Strążyskiej
Dostęp i przebieg szlaku
Łatwo dostępna, krótka dolina reglowa jest godną polecenia propozycją w tym zestawieniu. Wejście do doliny znajduje się w Zakopanem i jest niejako przedłużeniem ulicy Strążyskiej. Dzięki temu można tutaj dojść spacerkiem z centrum miasta, podjechać autem lub lokalnym busem. Szlak poprowadzony doliną jest szeroki, a utwardzona nawierzchnia ułatwia jej pokonywanie. W trakcie wędrówki tuż przed Polaną Strążyską są dwa podejścia - jedno krótkie, a następne dłuższe, ale nie stanowi to większej przeszkody. Szlak po remoncie dodatkowo został wyposażony w rynienki odpływowe zabezpieczone metalowymi kratkami. Dodatkowym atutem Doliny Strążyskiej jest jej niezwykła przyroda i malowniczość. W trakcie wędrówki towarzyszy potok Strążyski, nad którym postawione są drewniane mosty.
Atrakcje i widoki
Po dotarciu na Polanę Strążyską można skorzystać z drewnianych ław i rozkoszować się wspaniałym widokiem na północną ścianę Giewontu. Znajdujący się niedaleko wodospad Siklawica niestety nie nadaje się na spacer z wózkiem, ponieważ prowadzi tam wąski szlak, kamienie są wyślizgane i przeważnie mokre.
Atrakcje na trasie wycieczki Doliną Strążyską:
- malowniczy Strążyski potok,
- dolomitowe turnie skalne Kominy Strążyskie,
- duży głaz na Polanie Strążyskiej, ze względu na kształt nazywany Sfinksem,
- dwa zabytkowe szałasy pasterskie,
- bufet turystyczny tzw. Herbaciarnia,
- okazały widok na północne ściany Giewontu,
- ładnie zachowane fragmenty dolnoreglowego lasu.
- Czas przejścia: 1:10 h tam i z powrotem
- Przewyższenie: 150 m
- Długość: 4 km w obydwie strony
5. Dolina Olczyska do Polany Olczyskiej
Charakterystyka i dostęp
Propozycja dla osób szukających miejsca na krótkie wyjście. Atutem Doliny Olczyskiej jest łatwość dostępu z Zakopanego, darmowy parking nieopodal wejścia na szlak i zdecydowanie mniejszy ruch turystyczny. Dolina może nie posiada spektakularnych widoków, ale za to wynagradza odwiedzających ciszą i spokojem tu panującym. To opcja dla osób chcących zrobić niespieszny 2-godzinny spacer. Początek szlaku rozpoczyna się w Jaszczurówce, można tutaj dojść pieszo z centrum Zakopanego, podjechać komunikacją miejską lub własnym transportem.
Przebieg i atrakcje
Pierwszy etap spaceru Doliną Olczyską przebiega pośród lasów reglowych i prowadzi wzdłuż Olczyskiego Potoku. Druga część prowadzi pośród otwartych terenów, które niegdyś porastał las. Rosnące tu świerki w znacznej mierze powalił silny wiatr halny wiejący tu w 2013 roku. Pozostała część jest sukcesywnie wycinana, a na ich miejsce sadzone są przez pracowników TPN buki i jodły. Koniec spaceru to miejsce z drewnianymi ławami, nieopodal płynie Olczyski Potok, który nieco wyżej wypływa z Wywierzyska Olczyskiego. Po drodze można zobaczyć Kopieniec Wielki oraz Nosal, dwa szczyty reglowe, na które można wejść z Doliny Olczyskiej.
Zalety i atrakcje doliny:
- wartki Potok Olczyski,
- cisza i spokój panujący w dolinie,
- wywierzysko Olczyskie.
- Czas przejścia: 1:30 h tam i z powrotem
- Przewyższenie: 140 m
- Długość: 4 km w obydwie strony
6. Dolina Kościeliska do schroniska Ornak
Popularność i udogodnienia
Spacer Doliną Kościeliską to propozycja dla każdego, droga tutaj jest szeroka, a jej nawierzchnia nie powinna nastręczać trudności dla osób z wózkami. W sezonie spotkamy tu mnóstwo osób i nie ma się co dziwić jej popularności, miejsce to jest atrakcyjne i dostępne dla każdego turysty. W dolinie do Pisanej Polany kursują bryczki góralskie, które mogą być dodatkową atrakcją wycieczki. Jest to również opcja dla osób starszych i mających problemy z poruszaniem. Wycieczkę Doliną Kościeliską można podzielić na kilka etapów, po drodze mamy możliwość w ciekawszych miejscach odpocząć na drewnianych ławach. Planując pokonanie całej trasy do schroniska Ornak, warto wiedzieć, że powyżej Hali Pisanej szlak nieco się zwęża i trochę wznosi. Dodatkowo w sezonie letnim i weekendy w dolinie panuje duży ruch, więc jeżeli poszukujemy spokoju, to musimy wyruszyć wcześnie rano lub zaplanować wycieczkę w inne, mniej uczęszczane miejsce Tatr.
Atrakcje na szlaku
Dolina Kościeliska przyciąga do siebie tłumy turystów za sprawą imponujących wapiennych form skalnych, wąwozów, jaskiń, a w sezonie wiosennym dodatkowo dzięki kwitnącym wszędzie dookoła krokusom.
- tradycyjna bacówka z pysznymi oscypkami,
- na polanach można zobaczyć pasące się owce,
- bramy skalne,
- rozległe polany ze wspaniałym otoczeniem górskim,
- drewniane schronisko Ornak,
- malowniczy Kościeliski Potok,
- kapliczka Zbójnicka - najstarszy tego typu obiekt w Tatrach.
- Czas przejścia: 3:10 h tam i z powrotem
- Przewyższenie: 170 m
- Długość: 13 km w obydwie strony
7. Dolina Chochołowska do schroniska
Charakterystyka i rozmiar
Dolina Chochołowska jest jedną z bardziej popularnych i najdłuższych dolin Tatr Polskich. Jest to największa z dolin walnych (czyli takich, które przebiegają od podnóża do grani głównej Tatr), ma ona długość około 10 km, z czego mniej więcej 4 km stanowi dosyć głęboki wąwóz. Podobnie do Doliny Kościeliskiej, występują w niej przewężenia nazywane bramami.
Dla turystów niepełnosprawnych poruszających się na wózkach najodpowiedniejsze będą trasy z nawierzchnią asfaltową, w tym odcinek Doliny Chochołowskiej do Hucisk.
- Czas przejścia: około 2 godz. (do schroniska)
- Długość: około 10 km (cała dolina)
