Dysze Eżektorowe w Opryskiwaczach Rolniczych: Zastosowanie i Zasada Działania

W rolnictwie, szczególnie w miesiącach intensywnych prac polowych, takich jak maj i czerwiec, opryskiwacze są niezwykle często używane. W natłoku obowiązków łatwo jest zapomnieć o regularnej kontroli sprzętu pod kątem jakości wykonywanego oprysku. Kluczowe jest nie tylko czyszczenie filtrów, zwłaszcza po zastosowaniu cieczy wieloskładnikowych, które mogą wytrącać osady, ale przede wszystkim sprawdzenie stanu rozpylaczy. Przez dysze przechodzą znaczne ilości drogich preparatów czy nawozów dolistnych, dlatego ważne jest, aby utrzymywały zadany wydatek cieczy. Wybór właściwej dyszy jest jednym z kluczowych elementów w efektywnym i skutecznym opryskiwaniu pól.

Kluczowe Parametry Oprysku

Ciśnienie, Prędkość i Kąt Opadania Kropli

Kąt opadania kropli zależy od ciśnienia roboczego w opryskiwaczu i prędkości jazdy. Większe krople pod większym ciśnieniem szybciej opadają w dół, co skutkuje bardziej pionowym kątem padania. Zwiększanie prędkości jazdy powoduje, że kropla bardziej przemieszcza się w kierunku jazdy opryskiwacza. Przykładowo, opadanie kropli z prędkością 2,5 m/s i prędkość jazdy 9 km/h pozwala uzyskać kąt natarcia kropli 45°. W takiej sytuacji większa część cieczy znajdzie się po jednej stronie rośliny, patrząc w kierunku jazdy opryskiwacza.

Wnikanie Cieczy Roboczej w Łan

Wnikanie cieczy roboczej w łan jest determinowane również przez prędkość jazdy. Im większa prędkość jazdy, tym więcej cieczy znajdzie się w górnych partiach roślin. Przy prędkości 8 km/h 50% zastosowanej w zabiegu cieczy wniknie na głębokość 60-80 cm.

Znaczenie Wyboru Dyszy w Zależności od Środka Ochrony Roślin i Uprawy

Herbicydy

Na skuteczność odchwaszczania wpływ ma także dysza, którą będziemy wykonywać zabieg. Z doświadczeń N.U. Agrar wynika, że chwasty dwuliścienne pobierają więcej substancji czynnej (mają większą powierzchnię liści) niż jednoliścienne przy tych samych prędkościach 8 i 16 km/h. Doświadczenie wykazało, że w przypadku sulfonylomoczników wyższe ich pobranie uzyskano przy stosowaniu rozpylaczy drobnokroplistych (średnica otworu rozpylacza 0,15) dla obu grup chwastów. W przypadku herbicydów doglebowych dawka stosowanej cieczy roboczej zależy od struktury i uwilgotnienia gleby. Im bardziej jest ona wysuszona, tym więcej cieczy trzeba zastosować. Użycie rozpylaczy płaskich dwustrumieniowych pozwala zminimalizować zjawisko zacienienia gleby przez ciecz poprzez jednostronne jej opadanie. Przy stosowaniu doglebowym sulfonylomoczników prędkość opryskiwania nie powinna przekraczać 12 km/h, a przy zabiegach nalistnych 16 km/h. Herbicydy z grupy regulatorów wzrostu (np. dikamba, MCPA) najlepiej stosować w 200-300 l/ha cieczy, by zapewnić ich dotarcie do niższych pięter roślin, ponieważ słabo przemieszczają się one w roślinie. Glifosat można stosować w małej ilości cieczy (100-150 l/ha) i przy prędkościach 12-20 km/h. Ważne jest pokrycie roślin, a także dodatek adiuwantów.

Fungicydy i Morfoliny

Dla morfolin najważniejsza jest ich koncentracja w cieczy. Mniejsza ilość wody musi pociągać za sobą zmniejszenie dawki substancji, aby uniknąć poparzenia roślin. Jeśli rośliny mają wysokość 25 cm, wystarczy 120 l/ha cieczy i prędkość 8-12 km/h. Fungicydy systemiczne najlepiej stosować przy prędkości 6-8 km/h przy ochronie podstawy źdźbła w 200-250 l/ha cieczy. Z prędkością do 20 km/h można je stosować do ochrony kłosów w 100 l/ha cieczy roboczej.

Dysze Eżektorowe - Klucz do Precyzji w Trudnych Warunkach

Dysze eżektorowe są powszechnie stosowane w rolnictwie, zwłaszcza w przypadku opryskiwania upraw. Dzięki temu urządzeniu możliwe jest dokładne i równomierne rozprowadzenie nawozów, pestycydów, herbicydów czy innych środków ochrony roślin. Są to zaawansowane technologicznie dysze, które mogą być stosowane nawet w trudnych warunkach pogodowych. Opryskiwanie upraw w deszczu i niesprzyjających wietrznych warunkach jest skuteczne w momencie zastosowania właśnie tego typu dysz. Ich efektywność i dokładność aplikacji mogą być znacząco zwiększone poprzez zastosowanie odpowiednio dobranych lanc do opryskiwaczy.

Zasada Działania Dyszy Eżektorowej

Rozpylacze eżektorowe to specjalne dysze, które tworzą krople o dużych rozmiarach, co sprawia, że są one bardziej odporne na znoszenie przez wiatr. W dyszach eżektorowych zasysanie cieczy odbywa się przez dodatkowe otwory, co powoduje mieszanie jej z powietrzem. Dzięki temu zjawisku, rozpylane krople cieczy zawierają pęcherzyki powietrza, stając się większe i mniej podatne na znoszenie, co ułatwia ich osiadanie na roślinach. Proces ten często wykorzystuje zwężkę Venturiego, która zasysa powietrze, napowietrzając strumień.

Zastosowanie i Zalety

Rozpylacz eżektorowy umożliwia precyzyjne ustawienie kąta rozpylania i wielkości kropli, co pozwala na dostosowanie aplikacji do konkretnych wymagań uprawy. W ten sposób minimalizowane jest ryzyko wystąpienia szkodliwych skutków ubocznych, takich jak straty pestycydów na skutek wietrzenia czy nadmiernego wydzielania gazów. Dysza eżektorowa posiada także inne zastosowania, np. nawadnianie upraw, co umożliwia regulację wilgotności gleby w celu zapewnienia optymalnych warunków wzrostu roślin.

Rodzaje Dysz Eżektorowych

W przypadku dysz eżektorowych możemy rozróżnić kilka podgrup:

• Standardowe eżektory: Podstawowe modele, zapewniające dobre parametry oprysku w trudnych warunkach.
• Wersje kompaktowe: Krótsze i często tańsze, wymagające niższych ciśnień roboczych (od 1,5 do 6 barów).
• Rozpylacze eżektorowe dwustrumieniowe: Charakteryzują się dwoma strumieniami mieszanki powietrza i cieczy, co umożliwia jeszcze dokładniejsze i bardziej równomierne pokrycie roślin, w tym ich pionowych części. Są szczególnie polecane dla roślin niskich i gęstych oraz w gęstych uprawach, gdzie dostęp do dolnych części roślin może być utrudniony.

Ceny standardowych eżektorów wykonanych z tworzywa rozpoczynają się od około 13-15 zł za sztukę za polskie produkty, a w przypadku wersji dwustrumieniowych (Twin) będą to ceny od 18 do 20 zł/szt.

Inne Typy Dysz Opryskiwaczowych

Różne typy dysz odpowiadają za zróżnicowane zastosowania i cele w zależności od potrzeb rolnika. Wpływają na wielkość kropli, a także objętość i zasięg oprysku.

Dysze Płaskostrumieniowe

Standardowe rozpylacze płaskostrumieniowe są wciąż bardzo popularne, jednak w ich przypadku warunki w czasie oprysku muszą być niemal idealne, czyli właściwie bezwietrzne. Wedle zaleceń producentów powinno się pryskać maksymalnie do wiatru wiejącego z prędkością do 2 m/s. Zapewniają równomierne pokrycie powierzchni, a ich kąt oprysku może się różnić w zależności od modelu. Wytwarzają pojedynczy płaski strumień, który umożliwia równomierne pokrycie powierzchni roślin. Są łatwe w użyciu i można je szybko zamontować na większości opryskiwaczy. Są idealne do oprysków herbicydowych, gdzie precyzja jest kluczowa.

Dysze Antyznoszeniowe

Jednym z najtańszych rozwiązań pozwalających na pracę w warunkach nieco bardziej wietrznych są tzw. rozpylacze antyznoszeniowe. Dzięki zastosowaniu w tego typu rozpylaczach kryzy uzyskano większy stopień odporności na znoszenie kropel przez wiatr w stosunku do standardowego rozpylacza płaskostrumieniowego. To umożliwia pracę przy wietrze do 3 m/s. Coraz większą popularnością na rynku cieszą się ostatnimi czasy dysze eżektorowe, które w zależności od modelu i producenta pozwalają na wykonywanie zabiegów ochrony roślin przy wietrze dochodzącym do 6-8 m/s.

Dysze Wirowe i Łańcuchowe

• Dysze wibrujące (lub wirowe) pozwalają na uzyskanie stożkowego wzoru oprysku. Są stosowane przy wyższych ciśnieniach oprysku i wytwarzają drobniejsze krople. Ze względu na układ opryskowy są mniej odpowiednie do montażu na belce opryskiwacza. Są często stosowane do zwalczania chwastów, gdyż generują drobne krople, co umożliwia lepsze przenikanie cieczy roboczej.
• Dysze łańcuchowe pozwalają na osiągnięcie eliptycznego obrazu oprysku i są stosowane przy niskim ciśnieniu oprysku. Wyróżniają się one dużym kątem oprysku (do 160°) i nadają się szczególnie do wykonywania dużych oprysków, np. herbicydami.

Materiały i Trwałość Dysz

Konstrukcja oraz materiały użyte do produkcji dysz wpływają na ich trwałość i wydajność. Dysze wykonuje się najczęściej z mosiądzu, stali nierdzewnej, ceramiki, a także tworzyw sztucznych. Każdy materiał ma swoje zalety i wady:

• Mosiężne dysze: Są ekonomiczne, ale mniej odporne na korozję w porównaniu ze stalowymi.
• Dysze z tworzywa sztucznego (P): Ten materiał jest tańszy, ale też mniej odporny na ścieranie niż ceramika.
• Dysze ze stali nierdzewnej (S): Są popularne ze względu na swoją wytrzymałość i odporność na korozję. Mogą być stosowane w różnych warunkach, zapewniając stabilne i niezawodne działanie przez długi czas. Stal nierdzewna jest mniej podatna na uszkodzenia mechaniczne i chemiczne.
• Końcówki ceramiczne (K): Cechują się najwyższą odpornością na ścieranie, ale są też najdroższe. Są wyjątkowo trwałe i odporne na działanie czynników chemicznych oraz ścieranie. W standardowych warunkach mogą zachować trwałość wystarczającą do pokrycia nawet 10 hektarów. Są szczególnie polecane do intensywnego użytkowania, gdzie wymagane są niezawodność i wytrzymałość.

Parametry Pracy i Akcesoria

Rola Ciśnienia w Nowoczesnych Dyszych

Ciśnienie cieczy roboczej ma istotny wpływ na działanie nowoczesnych dysz opryskiwacza. Wysokie ciśnienie generuje mniejsze krople, co sprzyja dokładniejszemu pokryciu, ale także zwiększa ryzyko dryfu. Z kolei niskie ciśnienie prowadzi do tworzenia większych kropel, które mogą nie docierać do wszystkich części rośliny.

Wymagania Dotyczące Filtrów

W przypadku stosowania dysz antyznoszeniowych i eżektorowych, dobrze jest stosować odpowiedniej wielkości filterki w obudowach rozpylaczy. Te w przypadku dysz antyznoszeniowych powinny mieć wielkość 30 MESH, a przy eżektorowych konstrukcjach minimum 50-80 MESH. Najlepiej, aby były to filtry z metalową siateczką, a nie plastykowe.

Osłony Herbicydowe

Osłony herbicydowe odgrywają ważną rolę w precyzyjnym nanoszeniu herbicydów, szczególnie gdy chcemy zminimalizować ryzyko przypadkowego opryskiwania okolicznej roślinności. Dzięki nim ograniczamy roznoszenie mgiełki oprysku przez wiatr, zyskując gwarancję, że precyzyjnie trafia ona wyłącznie do roślin objętych takim zabiegiem. Akcesoria te pasują do różnych typów dysz stosowanych w opryskiwaczach. W obliczu zmieniających się przepisów i rosnącej świadomości ekologicznej precyzyjne opryski herbicydami stale zyskują na znaczeniu.

Przykłady Dysz Eżektorowych Marki Teejet

Jeśli szukasz skutecznych i wydajnych dysz eżektorowych, warto zwrócić uwagę na rozwiązania marki Teejet, amerykańskiej marki specjalizującej się w produkcji zaawansowanych technologicznie rozwiązań dla rolnictwa. Dysze do opryskiwaczy Teejet charakteryzują się wysoką jakością wykonania, precyzją aplikacji oraz łatwością w użytkowaniu. W ofercie dostępne są różne modele, które różnią się m.in. dzięki czemu można dobrać dysze do konkretnych wymagań uprawy i zapewnić jej optymalne warunki rozwoju. Dysze Teejet doskonale sprawdzają się w aplikacji nawozów płynnych, nawadnianiu upraw oraz w procesie mycia urządzeń rolniczych.

• Turbo Teejet Induction (TTI): To skuteczne i trwałe rozwiązanie do opryskiwania powschodowego herbicydami systemicznymi oraz powierzchni przedwschodowo herbicydami doglebowymi. Opatentowana konstrukcja dyszy minimalizuje zatykanie, a szeroki kąt 110° oraz napowietrzanie strumienia zapewniają duże, napowietrzone krople o mniejszym znoszeniu.
• Air Induction Extended Range (AIXR): Dysza eżektorowa AIXR TeeJet® XR to doskonałe rozwiązanie do kontrolowania znoszenia dzięki szerokiemu strumieniowi płaskiemu 110° oraz technologii napowietrzania. Wykonana z dwóch części polimeru UHMWPE z kodowaniem kolorami VisiFlo® zapewnia doskonałą odporność chemiczną i trwałość.
• AI Teejet (AI): Rozpylacz eżektorowy AI TeeJet® zapewnia większe krople dla mniejszego znoszenia, dzięki zwężce Venturi zasysającej powietrze. Dostępna z wstawką ze stali nierdzewnej lub polimerowym korpusie i kryzą wstępną z kodowaniem kolorami VisiFlo®. Automatyczne dopasowanie za pomocą kołpaka i uszczelki Quick TeeJet®.
• AIC Teejet (AIC): Rozpylacz eżektorowy AIC TeeJet to kompaktowe rozwiązanie do jednorodnego pokrycia powierzchni w opryskiwaniu. Dostępny z kołpakiem dla różnych wkładek, zapewnia większe i bardziej odporne na znoszenie krople. Automatyczne ustawienie strumienia względem belki dzięki kołpakowi Quick TeeJet®.
• AI3070 Teejet: Dysza AI3070 TeeJet to skuteczne rozwiązanie do równomiernego pokrycia łanu przy niższym ułożeniu belki. Strumienie płaskie o kącie 30° i 70° zapewniają optymalną penetrację i pokrycie kłosów. Krople odporne na znoszenie są wytwarzane przy użyciu zwężki Venturiego.

Dysze eżektorowe Teejet to rozwiązania, które cieszą się dużą popularnością wśród producentów rolnych na całym świecie.

Odczytywanie Oznakowania Dysz

Na dyszy opryskiwacza widoczne jest oznakowanie w formie cyfr i liter, które informuje o jej kluczowych parametrach:

Typowe Skróty w Oznaczeniach Dysz

• Dysze płaskostrumieniowe:
  • Standard - standardowe wykonanie
  • XR - szeroki zakres ciśnienia
  • DG - zapobiegające poślizgowi (o zmniejszonym dryfie)
  • AI - ze wtryskiem powietrza (Venturi), czyli eżektorowe
  • UB - dysza brzegowa
  • OC - dysza asymetryczna
• Dysze stożkowe:
  • FL - pełen stożek
  • TXA/TXB - pusty stożek
• Dysze języczkowe:
  • TF - precyzyjna dysza języczkowa

Nowoczesne Technologie i Przyszłość Opryskiwania

Współczesne rolnictwo coraz częściej sięga po nowoczesne technologie, które usprawniają proces opryskiwania. Do innowacji należą m.in. dysze z systemem kontroli przepływu, które automatycznie dostosowują ilość cieczy do prędkości jazdy maszyny. Inne rozwiązania obejmują dysze wyposażone w sensory, które monitorują warunki środowiskowe i odpowiednio regulują parametry oprysku.

Znaczenie Konserwacji Dysz

Regularne czyszczenie i konserwacja dysz opryskiwacza jest niezbędna do zachowania ich funkcjonalności i precyzji. Nagromadzenie się osadów lub zanieczyszczeń może prowadzić do nierównomiernego rozpylenia i zatykania. Dlatego zaleca się systematyczne przeglądy i czyszczenie dysz wodą lub specjalistycznymi preparatami. Ważne jest też przechowywanie tych akcesoriów we właściwych warunkach. Suche, zacienione miejsce o stałej temperaturze ochroni dysze i lance przed degradacją wywołaną działaniem czynników atmosferycznych. Pamiętaj także, aby zabezpieczać je przed uszkodzeniami mechanicznymi. Dodatkowo regularnie kontroluj stan techniczny tych narzędzi i w razie poważnych defektów wymieniaj je na nowe.

Wnioski z Praktycznych Pokazów

Profesor dr hab. Grzegorz Doruchowski z Instytutu Ogrodnictwa - PIB, podczas pokazu w Zduńskiej Dąbrowie na Agromajówka 2022, zaprezentował efekty działania rozpylaczy różnego typu oraz strumienia powietrza. Warunki były dość trudne, z silnym wiatrem, co stwarzało ryzyko znoszenia cieczy i niedokładnego rozłożenia środka ochrony roślin. Użycie jednak kilku typów rozpylaczy, m.in. standardowych produkujących drobne krople, a także eżektorowych z pojedynczym, podwójnym strumieniem powietrza, kątowych - ustawionych naprzemiennie, pozwoliło uzyskać ciekawe porównanie. Profesor pokazał to bardzo obrazowo, przy użyciu papierków wodoczułych umieszczonych na próbkach, które symulowały kłosy zboża. Można było obserwować, co dzieje się z cieczą roboczą na stronie najazdowej i odjazdowej, czyli z przodu i z tyłu opryskiwanej rośliny. Specjalista podkreślał, że rodzaj i rozmiar rozpylacza oraz jego parametry pracy, czyli ciśnienie, ustawienie wysokości belki opryskującej nad uprawą oraz prędkość jazdy, są kluczowe w maksymalizacji efektywności zabiegu ochroniarskiego.

Wybór Odpowiedniej Dyszy - Podsumowanie

Dysze do opryskiwacza są nieodzownym elementem każdego systemu ochrony roślin. Wybór odpowiednich końcówek jest kluczowy dla skuteczności i precyzji oprysków. Uniwersalne końcówki są wszechstronne i przystępne cenowo, podczas gdy rozpylacze jednostrumieniowe i dwustrumieniowe oferują większą precyzję. Zaawansowane technologicznie rozpylacze eżektorowe sprawdzają się w trudnych warunkach pogodowych. Wybór odpowiedniego materiału, takiego jak ceramika czy stal nierdzewna, zapewnia trwałość i odporność dysz na działanie czynników chemicznych. Dopasowanie dyszy do warunków pogodowych, typu uprawy oraz rodzaju środka ochrony roślin jest kluczowe dla osiągnięcia najlepszych rezultatów.

tags: #dysza #wiatropylna #opryskiwacz