Dźwigi Samojezdne: Kompleksowy Przewodnik

Dźwigi to jedne z najpopularniejszych maszyn budowlanych, niezbędnych na każdej budowie. Dla osób niezwiązanych z branżą, każdy dźwig to po prostu dźwig, bez rozróżniania poszczególnych typów. Należy jednak zauważyć, że dźwigi, inaczej nazywane żurawiami, stanowią cały zespół różnorodnych pojazdów, posiadających swoje indywidualne cechy.

Czym jest Dźwig Samojezdny?

Dźwig samojezdny, zwany również żurawiem samojezdnym lub dźwigiem mobilnym, to dźwignica zabudowana na typowym, odpowiednio wzmocnionym podwoziu samochodu ciężarowego lub na specjalnie skonstruowanym podwoziu samojezdnym. Maszyny te czerpią napęd z jednego lub dwóch silników, z których jeden może służyć wyłącznie do napędu jazdy. Ich głównym zadaniem jest przenoszenie ciężkich ładunków na budowach, w zakładach przemysłowych oraz w portach.

Budowa i zasada działania

Żuraw samojezdny składa się z wyciągarek oraz wychylnego wysięgnika osadzonego na obrotowym pomoście (kolumnie). Taka konstrukcja zapewnia podnoszenie i opuszczanie ciężarów, a także obrotowe przemieszczanie pomostu i regulowanie zasięgu. Ramię dźwigu może być ustawione pod różnym kątem. Maszyna może pracować w dwóch trybach: transportowym i dźwigowym. W trybie pracy dźwigowej, w celu zapewnienia stabilności, podwozie jest zwykle podnoszone na wysuwnych podporach, często nazywanych łapami, będących integralną częścią urządzenia.

Żurawie samojezdne są wyposażone w stabilizatory lub podpory, które zapewniają pewną i bezpieczną pracę. Mogą to być wysuwane nogi lub inne systemy stabilizujące, które pomagają utrzymać żuraw w pionowej pozycji, zwłaszcza podczas podnoszenia ciężkich ładunków. Należy zawsze pamiętać, że w miarę zwiększania wysięgu żurawia, jego udźwig się zmniejsza.

Kabina operatora i sterowanie

Operator obsługuje żurawia z kabiny wyposażonej w dźwignie, panele kontrolne, ekrany dotykowe i inne elementy pozwalające na sterowanie ramieniem, nazywanym również wieżą, które jest zazwyczaj długim wysięgnikiem, mogącym być podnoszonym i opuszczanym. Istnieją rozwiązania, np. w przypadku uniwersalnych dźwigów łączących cechy dźwigu samochodowego i wieżowego, gdzie kabina operatora może być osadzona w połowie wysokości wieży lub na jej szczycie, w zależności od potrzeb. Takie rozwiązanie ma na celu zapewnienie operatorowi lepszej widoczności podczas pracy, co jest kluczowe przy skomplikowanych operacjach montażowych i przeładunkowych.

Klasyfikacja Dźwigów Samojezdnych

Żurawie samojezdne można podzielić między innymi ze względu na rodzaj podwozia, na którym są umieszczone, oraz rodzaj napędu.

Rodzaje podwozi

• Żurawie samochodowe: Ich konstrukcja to obracane ramię podparte ramą dźwigu, montowane na typowym, wzmocnionym podwoziu samochodu ciężarowego - zazwyczaj zaraz za kabiną kierowcy lub w centralnej części naczepy. Doskonale sprawdzają się przy pracach terenowych w miastach. Mogą przemieszczać się po drogach publicznych i po placu budowy.
• Żurawie jezdniowo-terenowe: Są to pojazdy, które dobrze radzą sobie zarówno w warunkach miejskich z rozwiniętą infrastrukturą drogową, jak i w nieco gorszych warunkach terenowych. Ich konstrukcja jest bardziej specjalistyczna niż żurawi samochodowych.
• Żurawie terenowe kołowe: To o wiele bardziej specjalistyczne maszyny, których konstrukcja jest przystosowana do poruszania się po trudnym, grząskim terenie. Wyróżniają się wyżej osadzonym podwoziem i wysokimi kołami.
• Żurawie gąsienicowe: Różnią się od pozostałych maszyn tym, że zamiast kół mają gąsienice, które są dedykowane najtrudniejszym warunkom terenu, w których koła zwyczajnie grzęzną. Ich udźwig może sięgać nawet 3000 ton.

Rodzaje napędów

Ze względu na rodzaj napędu można wyróżnić dźwigi samojezdne z napędem:

• Spalinowo-mechanicznym
• Spalinowo-elektrycznym
• Spalinowo-hydraulicznym

Napęd może być również elektryczny lub hybrydowy.

Parametry Techniczne Dźwigów Samojezdnych

Zanim zdecydujemy się na konkretny typ dźwigu samojezdnego, warto zapoznać się z jego kluczowymi parametrami technicznymi, które decydują o jego funkcjonalności i zastosowaniu.

• Udźwig żurawia [t, kg]: Maksymalna wartość obciążenia, dla której zaprojektowano urządzenie i dla której producent zapewnia jego prawidłową pracę. Dla żurawi maksymalny udźwig jest przyjmowany dla najmniejszej dopuszczalnej długości wysięgnika lub wysięgu. Do udźwigu nie wlicza się masy zblocza dolnego i haka (urządzeń niezdejmowalnych). Należy pamiętać, że udźwig żurawia należy zmniejszyć o masę osprzętu (np. chwytaka, trawersy). Żurawie samojezdne potrafią unieść towary, których ciężar sięga kilkudziesięciu, a nawet do kilkuset ton. Standardem są urządzenia, które mogą podnieść do 50 ton ładunku.
• Wysięg [m]: Odległość pozioma od osi obrotu części obrotowej żurawia do pionowej osi urządzenia ładunkowego (np. haka).
• Wysokość podnoszenia [m]: Odległość pionowa od osi ustawienia żurawia do powierzchni oporowej urządzenia ładunkowego, które znajduje się w górnym położeniu roboczym. Należy zmniejszyć ją o wysokość ładunku oraz długość ewentualnego zawiesia.
• Głębokość opuszczania [m]: Odległość pionowa od poziomu ustawienia żurawia do urządzenia ładunkowego znajdującego się w maksymalnym dolnym położeniu. Głębokość tę można powiększyć o wysokość ładunku i długość zawiesi.
• Kąt obrotu [stopnie]: Żuraw samochodowy posiada z reguły możliwość pełnego obrotu wysięgnika, lecz jest ona ograniczona, kiedy na wysięgniku znajduje się ładunek (nie wolno przenosić ładunku nad kabiną samochodu).
• Prędkości ruchów roboczych: podnoszenia/opuszczania [m/min], obrotu [1/m], teleskopowania [m/min].
• Prędkość jazdy żurawia samochodowego [km/h]: Określa mobilność maszyny.
• Zdolność pokonywania wzniesień [stopnie]: Największe dopuszczalne pochylenie podłoża, które może być pokonane przez żuraw przy stałej prędkości jazdy transportowej. Najczęściej są to wartości średnio 24-26 stopni.
• Masa żurawia [t]: Masa własna żurawia z przeciwwagą i wysięgnikiem podstawowym, bez paliwa, z olejem hydraulicznym i minimalnym roboczym napełnieniem płynami chłodzącymi i smarującymi.

Zastosowanie Dźwigów Samojezdnych

Żurawie samojezdne znajdują zastosowanie najczęściej w budownictwie przy montażu obiektów przemysłowych, wykorzystywane są do prac transportowych i przeładunkowych na terenie zakładów pracy, w portach, na składowiskach, w bazach transportowych itp. Dzięki swojej mobilności i dużemu udźwigowi są niezastąpione przy konieczności podnoszenia na dużą wysokość ciężkich elementów konstrukcyjnych.

Dźwig Samojezdny a Hydrauliczny Dźwig Samochodowy (HDS)

Często spotykaną wątpliwością jest rozróżnienie między dźwigiem samojezdnym a hydraulicznym dźwigiem samochodowym (HDS).

• Dźwig samojezdny: Jest żurawiem, w którym dźwignica zamontowana jest na podwoziu samochodu ciężarowego lub specjalnie w tym celu skonstruowanym podwoziu samojezdnym. Jego zastosowanie ogranicza się głównie do podnoszenia i przekładania towarów. Posiada znacznie większy maksymalny udźwig, sięgający kilkuset, a nawet do 3000 ton w przypadku żurawi gąsienicowych. Rozłożenie i przygotowanie dźwigu do pracy zajmuje około 30 minut, a do jego obsługi potrzebny jest tylko jeden pracownik.
• Hydrauliczny Dźwig Samochodowy (HDS): Określa się go również jako żuraw przeładunkowy. Dźwignica zamontowana jest na samochodzie ciężarowym, często między kabiną kierowcy a skrzynią lub w tylnej części pojazdu. Głównym zadaniem HDS jest załadunek i rozładunek ładunków składowanych na przyczepie tego samego samochodu. Może pochwalić się maksymalnym udźwigiem od kilkuset kilogramów do kilku ton. Dużą zaletą HDS jest możliwość nie tylko podnoszenia i przenoszenia towaru, ale także jego transportu do miejsca docelowego. Samochody z HDS doskonale sprawdzają się w pracach budowlanych i leśnictwie.

Bezpieczeństwo i nowoczesne technologie

Obecnie wykorzystywane dźwigi samojezdne są wyposażone w czujniki obecności, ograniczniki momentu obrotowego, systemy kontroli przeciążenia i inne mechanizmy mające na celu zapobieganie wypadkom i uszkodzeniom. Sterowanie odbywa się za pomocą systemów elektronicznych i komputerowych, co zwiększa precyzję i bezpieczeństwo operacji.

tags: #dzwig #samojezdny #z #podnoszona #kabina