Egzamin na Patent Żeglarza Jachtowego – Wymagania i Przebieg

Egzamin na patent żeglarza jachtowego to państwowy sprawdzian umiejętności z prowadzenia jachtu. Składa się on z części teoretycznej i praktycznej. Do przystąpienia do egzaminu przygotowują kursy i rejsy szkoleniowe na patent żeglarza jachtowego.

Patent żeglarza jachtowego może uzyskać osoba, która ukończyła 14. rok życia oraz zdała egzamin z wymaganej wiedzy i umiejętności. Posiadanie tego patentu uprawnia do prowadzenia jachtów o długości kadłuba do 12 m po morskich wodach wewnętrznych oraz pozostałych wodach morskich w strefie do 2 Mm od brzegu, w porze dziennej. Obejmuje również wykonywanie prac bosmańskich.

Tematyczne zdjęcie jachtu żaglowego w trakcie rejsu szkoleniowego

Struktura Egzaminu

Egzamin na patent żeglarza jachtowego składa się z dwóch części i każdą z nich trzeba zaliczyć pozytywnie, aby egzamin został zdany. Warunkiem zdania egzaminu jest uzyskanie oceny pozytywnej z obu części.

Część Teoretyczna

Część teoretyczna to test jednokrotnego wyboru składający się z 75 pytań. Trwa ona 90 minut. Aby zaliczyć tę część, można popełnić maksymalnie 10 błędów, co oznacza, że trzeba zdobyć minimum 65 punktów.

Pytania na część teoretyczną egzaminu na żeglarza jachtowego nie pochodzą z żadnej centralnej bazy, a są układane przez Przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej zgodnie z zakresem wymagań określonym w rozporządzeniu. Dlatego wszystkim osobom chcącym zostać żeglarzem odradza się uczenie poprzez „klikanie testów”. Najlepiej uczyć się treści na wykładach na kursach lub z podręczników, a rozwiązać kilka testów jako sprawdzenie wiedzy.

W trakcie egzaminu, jeżeli zdający nie zrozumie pytania, może podnieść rękę i zapytać, co autor miał na myśli. Nie wolno ściągać; takie zachowanie kończy się opuszczeniem sali z wynikiem negatywnym.

Część Praktyczna

Część praktyczna egzaminu na patent żeglarza jachtowego to manewrowanie jachtem pod żaglami i na silniku. Każda osoba przystępująca do egzaminu zdaje go jako dowodzący jachtem - czyli siedząc za sterem, wykonując manewry i wydając polecenia załodze. Oceniana jest też praca w charakterze załogi, czyli wykonywanie komend i poleceń.

Manewry każdemu zdającemu przydziela członek komisji prowadzący egzamin. Wybierane są one z określonej puli standardowych manewrów. Wśród nich są:

  • zwrot przez sztag,
  • zwrot przez rufę,
  • stanięcie w dryf,
  • manewr podejścia do człowieka (alarm „człowiek za burtą”),
  • podejście do boi,
  • podejście i odejście od nabrzeża,
  • kotwiczenie.

Manewry muszą być wykonane w warunkach, w których spełnione są odpowiednie warunki zarówno sprzętowe, jak i pogodowe. Jeśli jakiś manewr nie wyjdzie za pierwszym razem, zdający ma prawo wykonać go ponownie jeszcze raz. Jednak jeżeli spowoduje zagrożenie lub dojdzie do kolizji albo egzaminator odbierze ster, egzamin będzie oceniony negatywnie. Za pozytywny wynik egzaminu praktycznego uważa się prawidłowe wykonanie wszystkich elementów wskazanych przez egzaminatora do wykonania.

Infografika przedstawiająca typowe manewry jachtem na egzaminie

Przebieg i Organizacja Egzaminu

Egzamin na patent żeglarza jachtowego jest egzaminem państwowym. Prowadzić go mogą zweryfikowane przez Ministerstwo podmioty egzaminacyjne oraz Polski Związek Żeglarski. Procedury egzaminacyjne są takie same dla wszystkich egzaminów na patenty, bez względu na miejsce, gdzie się do niego przystępuje.

Komisja egzaminacyjna to od 2 do 6 osób. Osoba, która szkoliła, nie może egzaminować swoich uczniów. W pierwszej kolejności Komisja Egzaminacyjna weryfikuje dane osobowe - należy okazać dokument tożsamości oraz, jeśli chce się uzyskać zniżkę na opłatę egzaminacyjną, również legitymację szkolną lub studencką (przysługuje osobom do 25 roku życia). Przed rozpoczęciem egzaminu należy również uiścić opłatę za egzamin.

Następnie Komisja omówi przebieg egzaminu w danym dniu. Egzamin dobiega końca, gdy wszyscy uczestnicy zakończą obie części egzaminu. Osoby, które zdały egzamin, otrzymują „zaświadczenie o zdaniu egzaminu na patent żeglarza jachtowego”. Aby otrzymać patent i pełne uprawnienia żeglarza jachtowego, należy złożyć wniosek do Polskiego Związku Żeglarskiego.

W przypadku niezaliczenia egzaminu można ponownie przystąpić do egzaminu po powtórnym uiszczeniu opłaty egzaminacyjnej. Egzamin powtarzany jest w całości. W przypadku nieprzystąpienia do egzaminu w wyznaczonym terminie, osoba, która uiściła opłatę za egzamin, może przystąpić do egzaminu w innym terminie po uprzednim kontakcie z biurem organizatora.

Zakres Wiedzy i Umiejętności Wymaganych na Egzaminie

Wiedza Teoretyczna

  • Budowa jachtów, w tym:
    • zasady obsługi instalacji jachtowych,
    • obsługa silnika jachtowego.
  • Teoria żeglowania, w tym:
    • kursy jachtu względem wiatru,
    • wiatr rzeczywisty i pozorny,
    • praca żagli oraz działanie steru,
    • siły działające na jacht,
    • stateczność jachtu,
    • żegluga w trudnych warunkach pogodowych.
  • Zasady eksploatacji oraz manewrowania jachtem pod żaglami i na silniku.
  • Podstawy locji, w tym:
    • znaki żeglugowe i oznakowanie dróg wodnych,
    • mapy i przewodniki,
    • drogi wodne i budowle hydrotechniczne.
  • Wiadomości z zakresu ratownictwa wodnego, w tym:
    • podstawowe informacje o morskich służbach ratowniczych,
    • wyposażenie jachtu w środki bezpieczeństwa i posługiwanie się nimi,
    • działania w przypadku wywrotki jachtu, awarii lub wypadku,
    • ratowanie człowieka za burtą,
    • udzielanie pierwszej pomocy,
    • hipotermia oraz pierwsza pomoc w przypadku hipotermii,
    • sztrandowanie.
  • Wiadomości z zakresu meteorologii, w tym:
    • skala prędkości wiatru,
    • zjawiska meteorologiczne i ich oznaki,
    • komunikaty meteorologiczne.
  • Pomoce nawigacyjne.
  • Ochrona wód przed zanieczyszczaniem.
  • Podstawowe przepisy prawa drogi na morskich i śródlądowych drogach wodnych.
  • Etykieta jachtowa - zasady zachowania się na jachcie i obyczaje żeglarskie.

Co zrobić, jeśli Twoja łódź się wywróci

Umiejętności Praktyczne

  • Manewry pod żaglami w zakresie:
    • optymalnego doboru żagli do panujących warunków,
    • prowadzenia jachtu pod żaglami przy spotkaniu z innym jachtem oraz jego wyprzedzaniem,
    • sprawdzenie umiejętności wykonania manewrów: zwrot przez sztag, zwrot przez rufę, dojście do boi, odejście od boi, dojście i odejście od nabrzeża, stawanie w dryf, alarm „człowiek za burtą”.
  • Manewry jachtem żaglowym na silniku w zakresie:
    • kotwiczenie i cumowanie w różnych warunkach,
    • umiejętność prowadzenia jachtu żaglowego na silniku przy spotkaniu z innym jachtem,
    • alarm „człowiek za burtą”.
  • Kierowanie załogą: umiejętność wydawania komend i egzekwowania ich wykonania we właściwym momencie, stosownie do sytuacji, w jakiej znajduje się jacht.
  • Praca w charakterze członka załogi:
    • wykonywanie poleceń prowadzącego jacht,
    • odpowiadanie na komendy,
    • zachowanie się w czasie alarmu „człowiek za burtą”.
  • Prace bosmańskie:
    • umiejętność wiązania podstawowych węzłów żeglarskich,
    • podstawowe prace przy obsłudze urządzeń i instalacji jachtowych.
Ilustracja przedstawiająca najważniejsze węzły żeglarskie

Zdawalność Egzaminu i Skuteczne Przygotowanie

Egzamin na żeglarza jachtowego nie jest trudny. Jeśli tylko umiesz - to zdasz go bez problemu! Natomiast osoby, które myślą, że bez wiedzy czy umiejętności „prześlizgną się”, będą zdziwione.

Jeśli masz wątpliwości, czy to, co potrafisz, jest wystarczające, by zdać egzamin, najlepiej porozmawiaj ze swoim instruktorem. Możesz poprosić, by zrobił Ci „wewnętrzny egzamin”, w którym się sprawdzisz. Często najwięcej trudności sprawia część teoretyczna, dlatego zaleca się uczyć systematycznie.

Co Należy Zabrać na Egzamin?

Dzień egzaminu to zawsze odrobina stresu. Aby go sobie ułatwić, najlepiej przygotować się wcześniej i nie dać się zaskoczyć. Poniżej znajduje się lista rzeczy, które dobrze mieć ze sobą w dniu egzaminu:

  • dowód tożsamości (dowód osobisty, paszport),
  • aktualna, podbita legitymacja szkolna/studencka - jeśli chcemy ubiegać się o zniżkę (przysługuje osobom do 25. roku życia),
  • 2 długopisy,
  • coś do picia i coś do przegryzienia,
  • ubrania na jacht: zestaw odzieży przeciwdeszczowej, okulary przeciwsłoneczne, rękawiczki szotowe, odpowiednie buty,
  • jeśli będziesz czuł się lepiej, możesz wziąć również notatki z teorii czy podręcznik.

Opłaty Egzaminacyjne i Minimalny Wiek

Poniżej przedstawiono aktualne opłaty egzaminacyjne oraz minimalny wiek uczestników dla patentu żeglarza jachtowego.

Patent Opłata (standardowa) Opłata (dla osób uczących się do 26 r.ż.) Minimalny Wiek
Żeglarz Jachtowy 250 zł 125 zł 14 lat

tags: #egzamin #na #zeglarza #jachtowego #wywrotka #jachtu