Wprowadzenie do Świata Kosiarek Dyskownych Fella
Kosiarki dyskowe Fella są zaprojektowane do pracy w trudnych warunkach, zapewniając precyzję cięcia i wysoką wydajność. Kluczową zaletą tej technologii jest zapobieganie efektowi zapychania się, co umożliwia przygotowanie dobrze napowietrzonych pokosów, a tym samym pasz o wysokiej jakości. Precyzyjne cięcie i wysoka wydajność to gwarancja idealnego pokosu.
FELLA oferuje szeroki asortyment kosiarek dyskowych, które można dostosować do indywidualnych potrzeb użytkownika. Dostępne są wersje zawieszane z tyłu i z przodu ciągnika, a także modele z ramą typu wózkowego, ułatwiające transport maszyny między polami. Są to solidne i ekonomiczne rozwiązania dla małych i średnich gospodarstw rolnych, które nie oznaczają kompromisu w dziedzinie jakości czy wykończenia. Idealnie dopasowane są dla rolników z ciągnikami o niższej mocy lub z mniejszym areałem do skoszenia.
Szczegóły Konstrukcyjne i Mechanizm Działania Kosiarek Dyskownych
Kosiarki dyskowe niemal całkowicie wyparły klasyczne konstrukcje bębnowe, rewolucjonizując proces koszenia. Kluczowym elementem kosiarki dyskowej jest listwa tnąca, której budowa i zasada działania mają bezpośredni wpływ na efektywność pracy oraz trwałość urządzenia.
Listwa Tnąca - Serce Kosiarki Dyskowej
- Listwa tnąca składa się z szeregu dysków wyposażonych w nożyki tnące. Dyski te są osadzone na wałkach napędowych, które są połączone z układem przeniesienia mocy.
- Naprzemienny układ obrotów poszczególnych, sąsiadujących ze sobą dysków pełni ważną funkcję: wygasza drgania, jakim poddawana jest listwa tnąca na swojej długości. Obracające się z dużą prędkością dyski wygaszają te drgania.
- Stan nożyków w listwie można łatwo sprawdzić, a przed sezonem wymienić na nowe. Nożyki są zamocowane ruchomo do tarcz dysków, co umożliwia ich szybką i prostą wymianę za pomocą specjalnego narzędzia. Instrukcje obsługi podają klasę wytrzymałości śruby i wartość momentu, z jakim należy je dokręcać.
- Kosiarki wyposażone w dyski o dużej średnicy i belkę tnącą o wklęsłym profilu cechują się dużą stabilnością. Wspornik zewnętrzny oraz zwarte, zębate przekładnie kątowe gwarantują długą trwałość maszyny i stanowią ekonomiczne rozwiązanie, nawet w wymagających warunkach pracy.
- Dyski o dużej średnicy w połączeniu z brakiem wewnętrznej płozy ślizgowej oraz cięciem z wysunięciem do przodu, dzięki nakładającym się strefom pracy noży koszących, zapewniają czyste i równe cięcie. Jest to szczególnie istotne w przypadku wysokich traw lub materiału wylegającego.

Napęd i Układ Przeniesienia Mocy
Napęd listwy tnącej opiera się na precyzyjnym systemie wyważonych kół zębatych umieszczonych w szczelnej obudowie. Ważnym aspektem są masywne koła zębate, które działają jak koła zamachowe, magazynując energię kinetyczną. Dzięki temu kosiarka może stabilnie i płynnie pracować, nawet w trudnych warunkach terenowych i przy dużym oporze cięcia. Mimo prostoty działania, napęd to zaawansowany mechanizm.
Ważne jest także, żeby po uruchomieniu kosiarki dać dyskom listwy tnącej rozpędzić się do nominalnych obrotów. Kosiarki dyskowe Fella (oraz Fendt) stosują przekładnie kątowe w układzie napędowym. Solidny napęd oscylacyjny zapewnia płynną pracę. Kosiarki dyskowe MF Professional, bazujące na technologii Fella, są wyposażone w indywidualne kompaktowe kątowe przekładnie, które zapewniają niewiarygodnie płynny transfer mocy na wszystkie tarcze, co gwarantuje mniejsze zużycie niż w przypadku konwencjonalnego napędu oraz dłuższy okres eksploatacji listwy tnącej.
Większość producentów zapewnia, że listwa tnąca w kosiarkach dyskowych charakteryzuje się długą żywotnością, pod warunkiem, że nie zostanie uszkodzona mechanicznie. Mechanizm napędu pracuje w kąpieli olejowej. Regularna konserwacja, w tym wymiana oleju co kilka lat, pozwala zachować sprawność układu przez długie lata.
Zawieszenie i Adaptacja do Terenu
- Pewne prowadzenie kosiarki dzięki właściwemu rozłożeniu masy pozwala na dokładne kopiowanie w każdych warunkach terenowych.
- Zawieszenie na równoległoboku z przegubami kulistymi i sprężynami wyrównującymi zapewnia stabilność i elastyczność.
- Amortyzacja jednostki tnącej odbywa się za pośrednictwem wahliwej osi umieszczonej w środku ciężkości maszyny. Od strony ciągnika zastosowano sprężynę wyrównującą rozłożenie ciężaru, która wpływa na punkt docisku górnego ramienia prowadzącego.
- Kosiarki Fella wyposażono w hydropneumatyczny system odciążania listwy tnącej TurboLift. System umożliwia stałą, bezstopniową regulację ciśnienia nacisku. Dzięki centralnemu zawieszeniu w punkcie ciężkości kosiarki i bezstopniowo regulowanemu hydropneumatycznemu systemowi odciążania koszenie odbywa się bez uszkadzania runi.
- Regulacja wysokości cięcia jest centralna. Dodatkowo, wysokość koszenia zmienia się przez zmianę kąta ustawienia belki zespołu - zmniejszając lub zwiększając długość górnego cięgna trzypunktowego układu zawieszenia ciągnika. Najczęściej wysokość koszenia zmieniana jest w zakresie od 30 do 80 mm.
- Sterowanie oscylacyjne na ramieniu poprzecznym dodatkowo poprawia adaptację do nierówności.
- Podczas pracy kosiarką dyskową, zwłaszcza na nierównych łąkach, ważnym elementem jest odpowiednie dopasowanie się belki tnącej do nierówności terenu, nie niszcząc darni. Odpowiada za to odciąg składający się z dwóch sprężyn, który należy wyregulować, zmieniając punkty zaczepu sprężyn - oczywiście na postoju.

Bezpieczeństwo i Trwałość
Każda indywidualna głowica tnąca jest wyposażona w ochronę pod postacią ścinanego kołka bezpiecznikowego, zapobiegając uszkodzeniu w razie uderzenia w przeszkodę. System zabezpieczający SafetySwing zapobiega uszkodzeniom w razie uderzenia w przeszkodę podczas jazdy do przodu i do tyłu.
Kosiarki dyskowe Fella (często rebrandowane jako Massey Ferguson) z przekładnią zębatą czołową gwarantują długi okres eksploatacji i niskie koszty operacyjne. Lekka konstrukcja pozwala zmaksymalizować plony, a nawet z mniejszymi ciągnikami można stosować większą szerokość roboczą.
System Składania i Transportu
Kosiarki Fella charakteryzują się doskonałą zwrotnością zarówno w pozycji roboczej, jak i transportowej. Posiadają zawieszenie boczne. Układ obsługujący składanie kosiarki został zaprojektowany tak, aby umożliwić uzyskanie niewielkich rozmiarów transportowych, w tym mniejszej wysokości podczas transportu. Ten system pozwala na uniesienie kosiarki równolegle do podłoża podczas wykonywania nawrotów na końcach pola.
Do przestawienia kosiarki z pozycji roboczej do transportowej wystarcza jedynie jedna funkcja hydrauliczna, co znacząco ułatwia obsługę maszyny. Boczne zawieszenie z kontrolowanym podnośnikiem skutkuje uzyskaniem kompaktowej pozycji transportowej oraz niewielkiej wysokości transportowej. Pewny i szybki transport zapewnia właściwe rozłożenie masy i koło podporowe.

Efektywne Zarządzanie Pokosem: Kondycjonery Fella
Rola i Cel Kondycjonowania
Współczesne rolnictwo wymaga szybkiego i efektywnego przygotowania paszy. Gdy nie można liczyć na kilka tygodni ciągłego słońca, prace na polu trzeba skracać do minimum, ponieważ opady deszczu mogą być wyjątkowo niekorzystne dla świeżo skoszonej zielonki. Aby przyspieszyć proces schnięcia i zmniejszyć straty, stosuje się kondycjonowanie pokosu. Dostępne są dwa rodzaje kondycjonerów: bijakowe (spulchniacze pokosu) i walcowe (zgniatacze pokosu).
Spulchniacze Pokosu (Kondycjonery Bijakowe)
Spulchniacz pokosu to urządzenie o dość prostej budowie. Na walcu znajdującym się za dyskami kosiarki znajduje się szereg palców (zębów, noży). Kondycjoner bijakowy odpowiada za połamanie lub nawet pocięcie koszonego materiału. Dzięki temu trawa szybciej oddaje wodę, a w konsekwencji szybciej schnie. Wzrasta również wartość energetyczna zielonki. Jeśli koszony materiał przeznaczony jest na sianokiszonkę, można go zbierać w krótkim czasie po koszeniu.
Kosiarki Fella o oznaczeniu KC mają zamontowany spulchniacz Fella Efectiv z elastycznymi plastikowymi zębami (Super-C). Model Trans KC jest wyposażony w taki spulchniacz. Fella wyposaża kosiarki dyskowe klasy premium o szerokości roboczej do 3,5 m standardowo w spulchniacze pokosów. Przykładowo, model SM 3570 TL-KC oferowany jest ze spulchniaczem palcowym.

Zgniatacze Pokosu (Kondycjonery Walcowe)
Zgniatacz walcowy składa się z dwóch walców obracających się w przeciwnym kierunku, umieszczonych za belką tnącą kosiarki. Pomiędzy walcami znajduje się niewielka szczelina, która umożliwia płynne przechodzenie materiału. Jej wielkość zależy od rodzaju rośliny i od plonu. Kondycjonery walcowe wykorzystywane są przede wszystkim do roślin motylkowych drobnonasiennych, takich jak lucerna i koniczyna, gdzie delikatne zgniecenie, a nie rozbicie, jest preferowane.
Kondycjonery walcowe Felli są gumowe i mają profil elicykloidalny. Maszyny z takim zgniataczem oznaczono symbolem RC. Model Trans RC jest wyposażony w walcowy zgniatacz pokosu. Zgarniacz pokosu z profilem elicykloidalnym RC może być sterowany hydraulicznie (wyposażenie dodatkowe do SM 313 Trans RC).

Dodatkowe Funkcje i Wymagania
Za walcami bądź spulchniaczem bijakowym montuje się specjalne blachy, które umożliwiają formowanie pokosów różnej szerokości. Dodatkowo kosiarkę można wyposażyć w specjalne blachy do szerokiego rozrzutu skoszonego materiału. W kosiarkach ze spulchniaczem pokosu obejmuje ono całą szerokość roboczą, a niektórzy producenci dodają jeszcze za spulchniaczem specjalne regulowane kierownice, w celu lepszego rozłożenia pokosu i szybszego jego schnięcia.
Należy pamiętać, że kosiarki wyposażone w kondycjonery wymagają więcej mocy ciągnika. Zastosowanie spulchniacza pokosów zwiększa zapotrzebowanie mocy o około 20-30%, ale skraca czas suszenia traw o około 25-30%.
Rodzaje i Specyfika Modeli Fella
Kosiarki Czołowe Fella
Czołowe kosiarki dyskowe FELLA są łatwo zawieszane i proste w prowadzeniu. Oznaczenie SM wskazuje typ maszyny - kosiarkę dyskową. Modele takie jak SM 260 FP z regulacją rozstawu do 10 cm w prawo, czy SM 260 FP-S z hydraulicznym przesuwem bocznym 20 cm w prawo lub lewo, oferują elastyczność w pracy. Model SM 310 FP charakteryzuje się wyśrodkowanymi dyskami tnącymi dla lepszego formowania wału. Kosiarki czołowe są idealne do prac na pochyłościach (wyposażenie dodatkowe).
Kosiarki Zaczepiane i Zawieszane Fella
Kosiarki zaczepiane z serii Trans, takie jak Trans KC (ze spulchniaczem) i Trans RC (ze zgniataczem), mocowane są na dolnych cięgłach. Posiadają obrotową stopkę podporową oraz centralny dyszel obrotowy, który pozwala na precyzyjne wymijanie przeszkód. Bezpośrednia współpraca kosiarek zawieszanej i ciągnionych jest możliwa poprzez podniesioną solidną przekładnię.
Zestawy Kombinowane (Butterfly) i Rozwiązania Massey Ferguson
Firma Massey Ferguson, często wykorzystująca technologię Fella, oferuje zaawansowane rozwiązania. Maszyny MF DM 306 TR i MF DM 357 HS TR to przyczepy koszące z centralnie sterowanym podnośnikiem belki zaczepowej, charakteryzujące się niezrównaną zwinnością i łatwością obsługi. Kosiarkę można przestawić na prawą lub lewą stronę tyłu ciągnika. Mogą być wyposażone w kondycjoner walcowy lub palcowy. Wysokość roboczą cięcia można ustawiać w zakresie od 3,5 do 7 cm, co pozwala elastycznie reagować na zmienne warunki. Niepowtarzalna konstrukcja maszyn MF DM 306 TRS i MF DM 408 TRS umożliwia uzyskanie dużej szerokości przy koszeniu i małej szerokości przy transporcie bez konieczności stosowania ciągników o dużej mocy.
Montowany z tyłu dyskowy zestaw koszący 3PL MF DM 8312 typu Butterfly z kondycjonerem KC lub RC to idealny towarzysz dla montowanej z przodu kosiarki z kondycjonerem MF DM 306 FZ z wleczonym podnośnikiem. Współpracując, te dwie maszyny zapewniają całkowitą szerokość cięcia 8,27 m, co pozwala na szybsze przetworzenie większej powierzchni. Maszynę MF DM 8312 wyposażono w funkcję cięcia swobodnego, która ogranicza obciążenie ramy nośnej, rury wspornikowej i 3-punktowego zaczepu podnośnika. Zapewnia to lepszą jakość cięcia na nierównej nawierzchni dzięki systemowi TurboLift (TL), który umożliwia hydropneumatyczne rozładowanie i ciągłą regulację nacisku na listwę tnącą.
Zaawansowana technologia maszynowa w połączeniu z najnowocześniejszym systemem sterowania sprzętu ISOBUS wyróżnia ten zestaw koszący z przenośnikiem. Szerokość robocza z przedziału od 8,3 do 9,3 m umożliwia wydajne przetwarzanie dużych objętości paszy. Pracując w kombinacji z kosiarką czołową można uzyskać szerokość roboczą do 11 m.
Fella Autoswarther Butterfly Mower!
Kosiarki Fella Klasy Premium z Kondycjonerami
Fella kosiarki dyskowe klasy premium o szerokości roboczej do 3,5 m wyposaża standardowo w spulchniacz pokosów. Model SM 3060 o szerokości koszenia 3 m może współpracować ze spulchniaczem palcowym lub walcowym, natomiast największy model SM 3570 TL-KC oferowany jest ze spulchniaczem palcowym.
Porównanie Kosiarek Dyskownych Fella z Tradycyjnymi Bębnowymi
Wybór odpowiedniej kosiarki rotacyjnej to nie tylko kwestia ceny, ale przede wszystkim warunków pracy i oczekiwań wobec wydajności oraz jakości koszenia. Kosiarki rotacyjne, niezależnie od typu, muszą zapewniać koszenie runi na zadanej wysokości, pozostawienie równego ścierniska oraz osiągać wysoką wydajność pracy, niezależnie od nierówności pola. Wymaga się, aby ruń była ścięta równomiernie na całej szerokości roboczej, a podczas koszenia nie dochodziło do odrywania kawałków darni i podrywania cząstek gleby.
Kosiarki Bębnowe - Charakterystyka
Zespoły robocze w kosiarkach bębnowych napędzane są za pomocą pasów klinowych lub wałów Cardana oraz przekładni stożkowych znajdujących się w skrzyni przekładniowej, umieszczonej nad bębnami roboczymi (tzw. górnonapędowe). W czasie pracy bębny podparte są na odpowiednio wyprofilowanych talerzach podporowych i są odciążane układem dźwigniowym z elementami sprężystymi. Regulacja wysokości cięcia odbywa się przez wymianę talerzy o różnej wysokości lub przez zmianę położenia talerza na osi bębna za pomocą pierścieni dystansowych.
Największymi plusami „bębnówek” dla wielu rolników jest ich trwałość i niższa cena. Ponadto charakteryzują się dużą odpornością na zapychanie, nawet w trudnych warunkach zbioru, oraz koszą przy jeździe do tyłu, co jest istotne przy częstych nawrotach. Jednak przy dużych kosiarkach bębnowych (powyżej 2 m szerokości roboczej) koszenie na pochyłościach powoduje przyspieszone zużycie łożysk na piaście talerza ślizgowego.
Przewaga Kosiarek Dyskownych (również Fella)
Kosiarki rotacyjne dyskowe z napędem dolnym wyposażone są w 6 do 12 dysków o kształcie kolistym lub eliptycznym, na których obwodzie zainstalowane są zwykle po 2 nożyki tnące. Kosiarki dyskowe są lżejsze od bębnowych - średnio o około 20% w odniesieniu do metra szerokości roboczej.
Kosiarki dyskowe wymagają o około 35% mniej mocy od bębnowych, zwykle około 14 KM/m. Ich zaletą jest szybkie przyspieszanie i zwalnianie obrotów zespołów roboczych (tarcz), dzięki mniejszemu momentowi bezwładności. Prędkość obwodowa noży wynosi nawet 80 m/s. Możliwość wyposażenia w 10 lub 12 tarcz umożliwia uzyskanie nie tylko dużej szerokości roboczej, ale i jazdę na równych łąkach z prędkością 15-20 km/h, co daje im istotną przewagę nad bębnowymi.
Łatwiej też instalować na nich zgniatacze i spulchniacze skoszonej zielonki, ponieważ skoszona masa jest jednorodnie obrabiana prawie na całej szerokości roboczej kosiarki. Natomiast w kosiarkach bębnowych ten proces przebiega w zawężonym pokosie, co wymaga bardzo agresywnej pracy spulchniacza, gniotąc część źdźbeł zbyt silnie, a inne pomijając.
Pokos po kosiarce tarczowej jest szerszy, co pozwala na swobodny przejazd ciągnikiem i dalszą obróbkę traw za pomocą zgrabiarek i przetrząsaczy. Ponadto jest niższy (cieńszy), bardziej równomiernie schnie i jest łatwiejszy do roztrząśnięcia. Tarczowe zespoły robocze można odchylać pod kątem 50°, bębnowe jedynie do 20°, co umożliwia wykorzystanie kosiarek tarczowych do wykaszania poboczy i skarp.
Dopasowanie Kosiarki Fella do Ciągnika i Warunków Pracy
Wybór odpowiedniej kosiarki to nie tylko kwestia ceny, ale przede wszystkim warunków pracy i oczekiwań wobec wydajności oraz jakości koszenia. Zakup odpowiedniej kosiarki do ciągnika powinien być poprzedzony rzetelną analizą warunków, w jakich maszyna będzie pracować, uwzględniając rodzaj roślinności, ukształtowanie terenu oraz częstotliwość użytkowania.
Moc silnika ciągnika jest kluczowa. Przykładowo, dla Ursusa C 330 (około 30 KM) zalecane są kosiarki rotacyjne o szerokości do 1,35 m. Dla Ursusa C 360 (około 40-50 KM) sprawdzą się kosiarki rotacyjne o szerokości 1,65-1,85 m. O wyborze kosiarki decyduje również dopuszczalne obciążenie tylnej osi ciągnika oraz nośność opon.
Regularna eksploatacja każdej kosiarki wiąże się z zużyciem elementów roboczych. Dlatego łatwy dostęp do części zamiennych ma istotne znaczenie dla płynności pracy i ograniczenia przestojów w sezonie. Przed zakupem warto ocenić częstotliwość użytkowania i dostępność części w swoim regionie.