Zbliża się sezon zasiewów na polach uprawnych, a także prace wiosenne w naszych ogródkach. Przy pracach ogrodowych do pracy ruszą glebogryzarki, które już od dawna mają więcej zastosowań przy uprawie np. trawy czy warzyw, niż w typowym, tradycyjnym rolnictwie.
Czym jest glebogryzarka i jak działa?
Glebogryzarka to narzędzie przeznaczone do napowietrzania i spulchniania gleby. Dzięki niej nie musimy używać pługu, a także męczyć się ze szpadlem. Zasadnicza część glebogryzarki zbudowana jest z łukowatych lub hakowatych noży, które umieszczone są na obracającym się wale. Podczas pracy noże obracają się, co powoduje wycinanie grud ziemi, ale bez ich odwracania. W wielu maszynach można regulować prędkość obrotową wału nożowego, co pozwala na dostosowanie pracy maszyny do indywidualnych potrzeb i warunków glebowych. Najczęściej glebogryzarki używa się do przygotowania ziemi pod uprawę roślin, w ogrodnictwie najczęściej jest to nasz „przyjaciel” przy zakładaniu trawnika, ale maszyna tego typu przyda się także w warzywnictwie.
Technologia glebogryzarek niewiele się zmieniła od lat. Przykładowo, spulchnianie gleby w szkółce drzewek w Państwowym Instytucie Naukowym Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach odbywało się przy pomocy glebogryzarki już w 1935 roku.
Rodzaje glebogryzarek i ich zastosowania
Na rynku jest kilka typów glebogryzarek, które można wykorzystać w różnoraki sposób: w ogrodnictwie, na polu uprawnym i w zastosowaniach specjalnych.
Glebogryzarki do użytku indywidualnego
Do mniejszych areałów można użyć ręcznej maszyny spalinowej lub elektrycznej. Przy większych działkach i trudniejszych glebach z pewnością przyda się już maszyna zagregowana z małym ciągnikiem.
Glebogryzarki elektryczne
Czy ktoś używa elektryczną glebogryzarkę o mocy 1000 W? Czy da się nią przekopać uprawiany ogródek o powierzchni? Najtańsze wersje elektryczne glebogryzarek zaczynają się od kilkuset złotych.
Glebogryzarki spalinowe
Najczęstszym sprzętem używanym w indywidualnym ogrodnictwie są glebogryzarki spalinowe, napędzane silnikiem spalinowym o mocy zazwyczaj około 4 - 6 KM, choć nie brakuje też takich o mocy około 10 KM. Ich dużym plusem jest wytrzymałość i wszechstronność, a także fakt, że można je używać na dość sporym terenie, bez większego wysiłku. Tego rodzaju maszyny nie mają problemów z rozbijaniem twardej gleby.
Glebogryzarki separacyjne
Glebogryzarki separacyjne mają o wiele większą wydajność i nadają się np. pod zakładanie większych trawników. Urządzenia separacyjne łatwiej sobie poradzą ze starą trawą, chwastami, zbitą ziemią czy średnimi kamieniami. Dużą zaletą wersji separacyjnej jest możliwość przygotowania gleby pod siew trawy lub innych roślin, bez konieczności wywożenia starej darni. Glebogryzarka w zestawie z ciągnikiem (jednoosiowym lub tradycyjnym) przecina darń i układa całość w dolnych partiach gleby, a następnie wszystko przysypuje przesianą ziemią. Wśród maszyn tego typu można wyróżnić takich producentów jak Solis, 4Farmer, Muratori, Cedrus. Niektóre wersje są wyposażone od razu w siewnik, co jest pewną nowością na rynku.
Glebogryzarki rolnicze
Na rynku są również glebogryzarki typowo rolnicze, choć w tej chwili ich robotę często przejmują brony aktywne, które mają te same zadania. Nowoczesne glebogryzarki rolnicze produkuje np. firma Kuhn. Istnieją także glebogryzarki do upraw warzywniczych prowadzonych na większą skalę. Maszyny tego typu służą do spulchniania i przemieszania gleby bez jej odwracania, a także do kruszenia brył ziemi czy do podcinania rozłogowych chwastów. W Polsce takie maszyny produkuje lub produkowało wiele przedsiębiorstw, np. Bomet, Strumyk, Unia czy Ad-Rol.
Koparki łańcuchowe (trenczery)
Koparka spalinowa / koparka łańcuchowa FAWORYT SK600 Loncin G420F to profesjonalne urządzenie zaprojektowane do wykonywania precyzyjnych, wąskich rowów w ziemi. Wyposażona w mocny, czterosuwowy silnik spalinowy Loncin G420F o mocy nominalnej 9 kW (około 12 KM), koparka zapewnia wysoką wydajność nawet na twardszych i bardziej zwięzłych glebach. Silnik czterosuwowy gwarantuje stabilną i stosunkowo cichą pracę oraz wygodną eksploatację bez konieczności mieszania paliwa z olejem. Koparka działa w technologii łańcuchowej, wykorzystując specjalny łańcuch z 27 nożami roboczymi, który skutecznie wybiera ziemię na szerokości 10 cm. Tak wąski wykop jest estetyczny i wymaga minimalnego zasypu po ułożeniu instalacji, co ogranicza ilość wydobytej ziemi i skraca czas porządkowania terenu. Solidna konstrukcja koparki, ważąca 184 kg, zapewnia stabilność podczas pracy i minimalizuje podskakiwanie na nierównym podłożu. Pomimo dużej masy, urządzenie jest wygodne w prowadzeniu dzięki dużym, pompowanym kołom oraz dobrze wyprofilowanym uchwytom, które zwiększają komfort użytkowania. Jej kompaktowa szerokość robocza 10 cm pozwala na pracę w miejscach o ograniczonej przestrzeni, minimalizując ingerencję w istniejący trawnik czy nasadzenia. Pojemność zbiornika paliwa 6,5 litra pozwala na długie godziny pracy bez konieczności częstego tankowania.
Opinie i doświadczenia użytkowników
Wielu użytkowników dzieli się swoimi doświadczeniami z różnymi modelami glebogryzarek, podkreślając zarówno ich zalety, jak i wyzwania związane z eksploatacją.
Głębokość pracy glebogryzarki vs. szpadel
Często pojawia się pytanie: czy glebogryzarka naprawdę zastępuje przekopanie gleby szpadlem? Głębokość kopania jest nieporównywalna. Szpadlem czy łopatą na jeden sztych to jakieś 20 do 40 cm w głąb, a glebogryzarka wzrusza raptem 5 do 10 cm, może 15. Zgadza się, co szpadel to szpadel, ale szpadlem cały dzień przekopujesz, to co glebogryzarką w pół godziny, a głębokość można regulować - jak pochylisz „stopę” w dół, to podkopuje głębiej. Do przekopywania ciężkiej gliny dobrym narzędziem mogą być również widły, które łatwiej wbijają się w twardą glebę i ułatwiają wyciąganie chwastów. Takie widły kształtem są podobne do zwykłej łopaty, trzyzębne z poziomą krawędzią do naciskania stopą przy wbijaniu w ziemię.
Doświadczenia z konkretnymi modelami i markami
- STIGA 75R/55R: Jeden z użytkowników opisał swoje rozczarowanie po zakupie STIGA 75R o szerokości 56-72 cm, pracując na ciężkiej ziemi w Mełgwi za Lublinem. Po pierwszym użyciu był załamany, ręce odpadały, sprzęt strasznie wyrywał ręce. Zasugerował, że lepiej było kupić mniejszą, 36 cm szerokości, za około 1000 zł, ponieważ byłoby lżej nią pracować. Inny użytkownik miał okazję wypróbować Stigę 55R (lub podobną) w połowie maja. Zauważył, że gdzie nie było wielkiego zielska, nie było problemu z przekopaniem, ale tam gdzie była większa darń, praca była cięższa i co chwilę trzeba było wyłączać i wyplątywać trawska z noży. Jednak po 5 minutach nauki opanowania sprzętu, nie było tak źle. Wskazano, że późniejsza praca na ugorze jest ciężka ze względu na mocne korzenie darni. Glebogryzarka Stiga SRC 550 RB jest rekomendowana jako bardzo efektywna, ale jest mniejsza i nie nadaje się do twardej i ubitej ziemi, lecz do regularnie uprawianej.
- Pubert Primo Robin / Pubert Eco MaX: Użytkownik osobiście używa glebogryzarki Pubert Primo Robin z silnikiem SUBARU 6km. Za najważniejszą cechę uważa pneumatyczne sprzęgło, które jest rewelacyjną sprawą, gdyż wcześniej używał mniejszej ze zwykłym sprzęgłem, co było bardzo męczące przy większych powierzchniach. Model Pubert Eco MaX z silnikiem Subaru jest wyceniany na około 2200 zł.
- Vari, Vari-Terra: Użytkownik posiada glebogryzarki Vari, Vari-Terra z silnikami 2-taktowymi, 5,5 KM, osadzonymi za pomocą sprzęgła odśrodkowego 96mm na skrzyniach przekładniowych. Model AKY ma jeden bieg tylko do przodu, natomiast skrzynia T-20 ma dwa biegi do przodu i jeden do tyłu. Skrzynia przekładniowa T-20 może być zaopatrzona w duże koła i służyć jako mini ciągnik jednoosiowy z przyczepką o ładowności 0,5t. Glebogryzarka na tej skrzyni może kopać do 34 cm głębokości. Cała ta konstrukcja powstała w latach 70-tych i obecnie jest unowocześniana.
- Texas Lilli 572B / 532TG: Użytkownik szukał dobrego sprzętu do 2500 zł, który poradzi sobie ze zbitą glebą na terenach do 1000 m². Rozważał Texas Lilli 572B oraz Stigę. Inny użytkownik zamówił Texasa Lilli 532TG, zauważając, że rączka zamiast metalowej (aluminiowej) jest plastikowa, co jest wygodniejsze, ale jej trwałość jest kwestią do oceny. Glebogryzarka ta ma wystarczającą moc na szerokość roboczą 85 cm i radzi sobie nawet z mocno ubitą glebą.
- NAC 4KM: Glebogryzarka NAC o mocy 4KM zapewnia świetny komfort pracy, a szerokość/głębokość robocza 38/30 cm daje odpowiednie efekty.
- Itamati: Sprzęt marki Itamati jest łatwy w prowadzeniu i dobrze sprawdza się w pracy. Użytkownik chwali spalinową wersję za swobodę działania bez przewodów. Zaskoczyła go moc i łatwość obsługi.
- Inne pozytywne opinie: Użytkownicy opisują glebogryzarki jako "wspaniała pomoc w ogrodzie", "bardzo fajne i wydajne urządzenie", "idealne narzędzie" do spulchniania ziemi bez konieczności łopatowania. Podkreślają, że sprzęt radzi sobie z mocno ubitą ziemią, jest solidnie wykonany, dobrze się prowadzi, a noże solidnie rozbijają grudy. Glebogryzarkę dobrze się prowadzi dzięki kołu z bieżnikiem, a stal z której wykonane są noże jest przyzwoita. Jeden z użytkowników stwierdził, że do zwykłego spulchniania 4-nożowa glebogryzarka wystarczy w zupełności, ale do dużych i trudnych powierzchni lepiej wziąć z 6 nożami. Sprzęt niezastąpiony dla każdego, kto chce cieszyć się własnymi warzywami.
Problemy i awarie
- STIGA: Po około 20 godzinach pracy w lekkim gruncie, w jednym z modeli Stiga rotor przestał się obracać pomimo pracującego silnika. Zostało to skomentowane jako "do wyrzucenia", a firma miała problemy z obsługą zgłoszeń.
- Problemy z przekładnią: Model o bardzo nieudanym modelu miał najsłabsze ogniwo w przekładni. Po zakupie jesienią 2017 roku, pracowała sprawnie 3 godziny i wysiadła przekładnia, a problem powtórzył się jesienią 2018 roku, kiedy nie dokończył prac ziemnych. Zębatka łańcucha na wałku napędowym wytarła się. W takiej sytuacji sugeruje się zakup nowej zębatki lub naspawanie jej migomatem. W przypadku poszukiwania zębatki do łańcucha, można spróbować w sklepach z częściami do motorowerów, zwracając uwagę na ilość zębów, średnicę wałka i podziałkę łańcucha.
Wybór, ceny i dostępność
Na rynku możemy wybierać w tysiącach różnych typów maszyn. Glebogryzarki znajdziemy w ofercie Lidla i marki Parkside, czy wśród producentów elektronarzędzi takich jak Einhell, tudzież w firmach znanych z produkcji kosiarek ogrodowych jak NAC. Na rynku jest także polska marka Cedrus mająca bardzo szeroki asortyment bardzo ciekawych i mocnych maszyn do zastosowań profesjonalnych. Do pracy z glebogryzarkami separacyjnymi wykorzystywane są zazwyczaj małe traktorki produkcji japońskiej, koreańskiej lub indyjskiej, takie jak Yanmar, Kubota, Iseki czy VST Fieldtrac, Farmtrac, Solis, Kioti, BCS, LS Tractor, Captain, Lovol, Avenger. Glebogryzarki polskiej firmy 4Farmer mają zamontowany z tyłu wał strunowy o średnicy 310 mm, który wyrównuje i ugniata glebę oraz służy do regulacji głębokości uprawy. Mają one też możliwość minimalnego przesuwu bocznego, dzięki czemu można dodatkowo doprecyzować ustawienie maszyny za traktorem.
Ceny
Rozpiętość maszyn jest ogromna i podobnie będzie z cenami. Najtańsze wersje elektryczne zaczynają się od kilkuset złotych. Polskie maszyny spalinowe Gatec czy Hortmasz zaczynają się od niecałego 1 tys. zł, a kończą na kwocie 3,5 - 4 tys. zł. Produkty zachodnie są o kilkanaście (czasem nawet kilkadziesiąt) proc. droższe. Najdroższe sprzęty mogą dochodzić nawet do 10 tys. zł. Najczęstsze ceny za sprzęt od 4 do 6,5 KM wynoszą od 1,8 tys. zł do 3,5 tys. zł. Ceny standardowych maszyn separacyjnych zaczynają się od około 6,5 tys. zł, a kończą się na 10 - 12 tys. zł za wersję z siewnikiem. Dla przykładu glebogryzarki polskiej firmy 4Farmer zaczynają się od około 7,8 tys. zł za wersję o szerokości 750/850 mm, którą pociągnie ciągnik o mocy już 13 KM. Glebogryzarka separacyjna z siewnikiem 4Farmer SBZ 105 pracująca na szerokości 105 cm (przesuw boczny to 100 mm), posiadająca 20 noży, siewnik o pojemności 105 l i wadze całego zestawu 369 kg, kosztuje niecałe 11 tys. zł. Zapotrzebowanie mocy to minimum 18 KM, a wymagane obroty WOM to 540 obr./min. Sprzęt z serii Cedrus GL11, wersja GLX720, wyposażona w silnik Weima o mocy 7 KM i szerokości roboczej 720 mm kosztuje 10,65 tys. zł.
Wypożyczanie glebogryzarek
Jeśli nie chcemy kupować glebogryzarki, to oczywiście można ją także wypożyczyć, a takich ofert jest na rynku całkiem sporo. Koszt jest zróżnicowany i zależny od maszyny. Najtańsze będą maszyny zamontowane na traktorach jednoosiowych, np. Cedrus o mocy 6,5 KM w zachodniopomorskim kosztuje 100 zł za dobę. Maszyny nieco mocniejsze i większe to koszt około 300 - 600 zł za dobę. Oczywiście można także wynająć traktorek zagregowany z glebogryzarką. Minitraktor Kubota lub Iseki wraz z maszyną w Małopolsce to koszt 400 zł za dobę, taką samą cenę trafiliśmy na Dolnym Śląsku. Na Mazowszu Kubota z kabiną to koszt wynajmu 500 zł za dobę.
Wybór silnika i sprzętu
Wszystko zależy od naszych potrzeb, wielkości ogrodu, częstotliwości pracy i wielu innych czynników. Przy wyborze glebogryzarki spalinowej do gospodarstwa ogrodniczego na powierzchnię około 5a + mniejsze tereny pod trawnik, z uwzględnieniem podłoża torfowego i pracy 2-3 razy do roku, kluczowa jest jak najniższa awaryjność, dostępność części i serwis. Optymalna szerokość robocza to 50-60 cm, a głębokość pracy przynajmniej 30 cm. Pytanie, czy uda się kupić taki sprzęt nowy (niemiecka jednorazowa chińszczyzna nie wchodzi w grę) czy szukać sprawdzonego na rynku wtórnym? Które silniki są najmniej awaryjne i warte uwagi? B&S, Loncin, NAC czy jeszcze coś innego? Briggs & Stratton jest często polecany. Glebogryzarka przeznaczona do pielenia około 25 arów truskawek na ziemi umiarkowanie piaszczystej może mieć silnik Briggs & Stratton. Ziemię przekopiesz w zasadzie każdą glebogryzarką, ale ile się przy tym namęczysz to już kwestia maszyny. To samo dotyczy efektu.
tags: #glebogryzarka #partner #opinie