Zabezpieczenia maszyn rolniczych: Rodzaje i działanie

Maszyny uprawowe, takie jak pług, narażone są podczas pracy na pewne niebezpieczeństwa. Ukryte w glebie kamienie mogą poważnie zagrażać urządzeniom i powodować niepotrzebne przestoje. Dlatego producenci maszyn opracowują coraz nowsze i ciekawsze zabezpieczenia. Korpus płużny nie jest jedynym narzędziem, który wyposaża się w zabezpieczenia przeciwkamieniowe (przeciążeniowe). Różnego rodzaju bezpieczniki można również spotkać w bronach talerzowych czy kultywatorach. Zabezpieczane są zęby i talerze.

Wiele firm stara się opracowywać własne, mniej lub bardziej interesujące rozwiązania. Niektóre okazują się być przełomowe, inne zaś nie wnoszą niczego nowego. Najczęściej jednak większość z tych rozwiązań opiera się na kilku podstawowych rodzajach zabezpieczeń: na kołek ścinany (śrubowe), sprężynowe, resorowe i hydrauliczne.

Zabezpieczenie na kołek ścinany (śrubowe)

Zabezpieczenie na kołek ścinany, nazywane również zabezpieczeniem śrubowym, jest zdecydowanie najtańszym rozwiązaniem. Większość polskich i zagranicznych producentów oferuje zabezpieczenia śrubowe w najtańszych, standardowych wersjach maszyn.

Mechanizm działania

Kiedy maszyna, na przykład pług, trafia na kamień w glebie, korpus odchyla się do tyłu, ścinając tym samym zabezpieczającą śrubę (w przypadku kultywatora Delta firmy Konskilde śruba może być montowana w dwóch położeniach, co umożliwia zmianę kąta ustawienia zęba). Jeśli śruba zostanie ścięta, trzeba założyć nową.

Wady i zalety

Użytkownicy pługów pracujących na glebach zakamienionych często narzekają na zabezpieczenia tego typu. Jednorazowy wyjazd w pole wiąże się z dodatkowym wykorzystaniem wiadra śrub, a najechanie na większy kamień często powoduje ścięcie śruby. Z tego powodu warto zastanowić się przed zakupem takiego pługa. Oczywiście, nie zawsze występuje taka sytuacja. Niektórzy producenci stosują mocne śruby przeznaczone właśnie na ziemie ciężkie, które nie zrywają się tak szybko. Poza tym w przypadku gleb niezakamienionych jest to bardzo dobre zabezpieczenie, które dobrze spełnia swoją rolę.

Przykładowe maszyny wyposażone w zabezpieczenie śrubowe to: pług Ibis (pług obracalny) i Tur B (pług zagonowy) Unii Grudziądz. Pługi z tej serii dostępne są również z innymi zabezpieczeniami.

Siła wyzwalania w zabezpieczeniach

Jedną z najważniejszych rzeczy przy konstruowaniu zabezpieczeń jest siła wyzwalania. Nie ma znaczenia, czy jest to zabezpieczenie śrubowe, sprężynowe, resorowe czy hydrauliczne. Biorąc za przykład pług, to siła wyzwalania jest minimalną siłą potrzebną do poruszenia (wychylenia) korpusu płużnego.

Siła wyzwalania w zabezpieczeniach śrubowych

W przypadku zabezpieczeń śrubowych siła ta zależy od klasy śrub stosowanych w danym pługu. Na przykład w pługach Gregoire-Besson stosuje się takie zabezpieczenia i śruby klasy 8.8 i 10.9. Uzyskuje się wówczas siły wyzwalające na poziomie odpowiednio 90 i 130 kG.

Zabezpieczenie sprężynowe

Zabezpieczenie sprężynowe to technologiczny skok w porównaniu z tym na kołek ścinany. Rolę bezpiecznika spełnia tutaj sprężyna, która podczas natrafienia na przeszkodę jest ściskana bądź rozciągana (w zależności od modelu) przez wychylający się korpus płużny. Twardość i konstrukcja sprężyny ma największy wpływ na wielkość siły wyzwalania w zabezpieczeniach sprężynowych.

Przykłady zastosowań

• W pługach obracalnych Gregoire-Besson dostępne jest mechaniczne zabezpieczenie non-stop typu N. Wspomniana sprężyna umieszczona jest w grządzieli korpusu płużnego.
• W kultywatorze ścierniskowym Pegasus, firmy Amazone, redlice skrzydełkowe zostały wyposażone w sprężynowe zabezpieczenie przeciążeniowe, gdzie gruba sprężyna jest ściskana podczas wychylenia redlicy.
• Amazone zastosowało ciekawe rozwiązanie przy konstrukcji zębów 3D, w które wyposażony jest agregat uprawowy Centaur. Ząb przymocowany jest do ramy za pomocą dwóch sprężyn, które utrzymują głębokość pracy i pozwalają na odchylenie zębów do tyłu oraz na boki. Ząb ten odchyla się przy obciążeniu przekraczającym 500 kg.
• W zależności od wielkości i masy zębów lub korpusa płużnego stosuje się różnej wielkości sprężyny. W spulchniaczu Combiplow, firmy Agrisem International, zastosowano znacznie potężniejsze sprężyny niż w przypadku redlic w Pegasusie (jeszcze większe zastosowano w spulchniaczu Cultiplow).
• Potężne sprężyny montowane są również w kultywatorze Delta, firmy Kongskilde. Mocowane na górze zęba sprężyny ustawione są w pozycji poziomej.
• Zabezpieczenie przeciążeniowe w kultywatorze Tiger AS Horscha nosi nazwę TerraGrip i jest to również zabezpieczenie sprężynowe. Nad bezpieczeństwem zęba czuwają tutaj dwie potężne sprężyny. Obie sprężyny zamontowane są pionowo na zębie i delikatnie odchylone do tyłu. Zabezpieczenie to pozwala na odchylenie zęba do 30 cm. Cały mechanizm przymocowany jest do ramy za pomocą czterech dużych śrub. Konstrukcja ta miała za zadanie poza zabezpieczeniem zęba utrzymywać go stabilnie, aby nie wykonywał niepotrzebnych bocznych ruchów.
• W siewniku Horscha Sprinter również zastosowano zabezpieczenia sprężynowe, dostępne w dwóch typach. Pierwszy rodzaj to zabezpieczenia klasyczne oparte na dwóch szczupłych sprężynach montowanych pionowo.
• Konstruktorzy z firmy Pöttinger zamontowali sprężynę zabezpieczającą przy spulchniaczu montowanym przed broną wirnikową Lion.
• Z racji na wysoką skuteczność zabezpieczenia sprężynowego i solidną konstrukcję stosowany jest także w przypadku bron talerzowych. W bronie Rubin firmy Lemken każdy talerz jest przymocowany do ramy. Nad talerzem znajduje się sprężyna spełniająca rolę zabezpieczenia, ale i amortyzatora. Krótka sprężyna zapewnia odpowiedni nacisk talerza na glebę i sprawia, że praca jest wykonywana z odpowiednią intensywnością. W przypadku natrafienia na kamień każdy talerz odchyla się niezależnie od pozostałych. Po ominięciu przeszkody sprężyna zapewnia powrót talerza do pierwotnego położenia.

Zabezpieczenie gumowe

W przypadku talerzy często stosowany jest inny rodzaj amortyzatorów - zabezpieczenie gumowe. W siewniku Rapid firmy Väderstad talerze mogą spełniać dwie role: te umieszczone z przodu zestawu odpowiadają za uprawianie i wyrównanie gleby - przygotowanie do siewu, natomiast z tyłu znajdują się rzędy talerzy wysiewających. Jedne i drugie zostały wyposażone w ten sam model zabezpieczenia - zabezpieczenie gumowe. Talerze zamontowane są na czterokątnym wałku za pomocą potężnych obejm. Pomiędzy wałkiem a obejmą umieszczono cztery elementy gumowe. Zaletą takiego rozwiązania jest brak konieczności wykonywania zabiegów konserwacyjnych.

Zabezpieczenie resorowe

Podobne do sprężynowego jest zabezpieczenie resorowe. Rolę sprężyny przejmuje tutaj resor. Zabezpieczenie resorowe jest stosunkowo najczęściej stosowane w pługach. Resory mogą być usytuowane pionowo lub poziomo. Za stosowaniem tego rodzaju zabezpieczenia przemawia jego wysoka skuteczność potwierdzana przez użytkowników. Należy jednak pamiętać, że montowane na pługu resory zwiększają znacznie jego masę, co pociąga za sobą konieczność stosowania ciągnika o odpowiedniej mocy.

Zabezpieczenie hydrauliczne

Zastosowanie zabezpieczeń hydraulicznych pociąga za sobą znaczny wzrost ceny urządzenia wyposażonego w takie rozwiązanie. Jest to znacznie nowocześniejsze rozwiązanie niż wspomniane wcześniej zabezpieczenia sprężynowe czy resorowe. Budowa takiego układu jest bardziej skomplikowana niż poprzednie rozwiązania.

Mechanizm działania

Każdy korpus jest zaopatrzony w siłownik hydrauliczny. Siłowniki przewodami połączone są z akumulatorem hydrauliczno-gazowym, który odpowiada za utrzymanie określonej siły wyzwalania ustawionej za pomocą zaworu (regulatora) ciśnienia. Kiedy pług natrafia na przeszkodę, olej hydrauliczny przepływa do akumulatora, sprężając znajdujący się w nim gaz (azot).

Przykłady zastosowań

• Dobrym przykładem maszyn wyposażonych w bezpiecznik hydrauliczny są pługi Överum. W momencie najechania na przeszkodę dziób korpusu płużnego może unieść się na wysokość 50 cm. Opór zwalniania blokady zabezpieczającej korpus jest regulowany hydrauliką zewnętrzną ciągnika.
• Hydrauliczne zabezpieczenie przeciążeniowe w pługach Lemken nosi nazwę HydriX. Regulacja ciśnienia układu odbywa się tutaj za pomocą pokrętła umieszczonego na rozdzielaczu. Można ustawić ciśnienie w zakresie od 50 do 140 barów.
• W pługach Gregoire-Besson stosowane są zabezpieczenia hydrauliczne typu Y. Podobnie jak to ma miejsce w zabezpieczeniach sprężynowych typu N, cały mechanizm ukryty jest we wnętrzu grządzieli. Specjalna konstrukcja pługa sprawia, że możliwości wychylenia są naprawdę duże, gdyż korpus może się wychylić do 85 cm. W uchwycie korpusu znajdują się cztery kulki, na których wsparta jest grządziel.

Wsparcie techniczne i schematy elektryczne ciągników Farmer

W kontekście eksploatacji maszyn rolniczych, w tym ciągników Farmer, ważne jest również posiadanie dostępu do schematów elektrycznych i diagnostyki. Użytkownicy często poszukują szczegółowych informacji, aby rozwiązać problemy związane z instalacją elektryczną, licznikiem motogodzin czy światłami STOP. Na przykład, w ciągniku Fendt Farmer 309 Turbomatic 1997, problemy z działaniem świateł STOP czy układu EHR wymagają dostępu do kodów diagnostycznych, schematów bezpieczników i przekaźników. W przypadku ciągnika FARMER F-10244C1, użytkownik potrzebował schematu instalacji elektrycznej, aby zrozumieć zasadę działania licznika motogodzin.

Często drobne usterki, takie jak uszkodzona dioda (np. dioda U59) mogą powodować problemy z matrycą, czy uszkodzony rezystor (np. R390 podwieszający do +3V nogę LPC_EN kontrolera EC) wpływa na działanie kontrolera KBC H8 odpowiedzialnego za kontrolę napięcia baterii. Dostęp do schematów jest kluczowy do identyfikacji i rozwiązania takich problemów. Ważne jest również prawidłowe zasilanie komponentów, np. w przypadku przetwornic, gdzie padają mosfety (APM3054) i wymagają wymiany na odpowiednie zamienniki (np. IRLR2905).

W przypadku problemów z płytami głównymi (np. w laptopach, które czasem towarzyszą pracy w gospodarstwie), weryfikacja napięć (np. 1,5V na odpowiednich nogach) i rezystancji (np. na PL14) jest kluczowa. Rozwiązania takie jak usuwanie cyny z pada PJP6 pozwalają zlokalizować zwarcia. W przypadku uszkodzonych przewodów od czujnika przyspieszenia lub zalanej pompy (jak w przykładzie udostępnionym przez użytkownika "Farmerek123"), schematy pomagają zidentyfikować miejsce awarii. Nawet w starszych urządzeniach, jak elektryzator EBS 81, zrozumienie generowanych Jouli wymaga dogłębnej znajomości schematu. W przypadku urządzeń firmy Karcher, np. modelu Farmer C, identyfikacja modelu i dostęp do schematów budowy/elektroniki jest niezbędny do serwisu.

Problemy z elektryką w maszynach rolniczych, zwłaszcza te wynikające z nieudolnych napraw powypadkowych lub specyficznych wymagań (np. zasilanie awaryjne serwera z akumulatora samochodowego), często wymagają szczegółowej analizy schematów. Należy pamiętać, że prawidłowe działanie strony internetowej oraz dopasowanie oferty do potrzeb użytkowników jest realizowane m.in. poprzez wykorzystanie plików cookies własnych i partnerów w celach analitycznych i marketingowych.

tags: #glowna #skrzynka #bezpiecznikow #ciagnik #farmer