Gruber, znany również jako kultywator ścierniskowy, to maszyna, która z roku na rok staje się coraz bardziej popularna wśród rolników. Jej popularność wynika z uniwersalności zastosowań. Z pomocą grubera można wykonać zarówno płytszą podorywkę, jak i głęboką uprawę, sięgającą nawet 25-30 cm.
Kultywatory są często pierwszą maszyną, która przychodzi na myśl rolnikom planującym przejście z uprawy płużnej na uprawę bezorkową. Technologie bezorkowe z roku na rok zyskują kolejnych zwolenników, oferując wiele korzyści dla gospodarstwa.
Kluczowe Aspekty Przy Wyborze Grubera
Podstawowym dylematem, z jakim muszą zmierzyć się rolnicy planujący zakup grubera, jest wybór liczby belek z elementami roboczymi.
Gruber Dwu- i Trzybelkowy
- Co do zasady, gruber dwubelkowy powstał, aby zastąpić i wyeliminować z uprawy pług podorywkowy. Badania oparte na analizie podczerwieni wykazały, że gruber dwubelkowy zostawia na polu wyraźne ślady pasów resztek pożniwnych za zębami. Resztki te w takiej uprawie nie będą jednorodnie wymieszane z górną warstwą gleby.
- Podstawową różnicą w maszynie trzybelkowej jest zastosowanie większej liczby elementów roboczych niż w wersji dwubelkowej. Gruber trzybelkowy jest rekomendowany dla gospodarstw, które pragną stosować u siebie uprawę bezorkową.
Kultywatory Wielobelkowe
Wśród producentów maszyn rolniczych widoczny jest trend tworzenia maszyn cztero-, czy nawet sześciobelkowych, które w jeszcze lepszym stopniu spełnią swoje zadanie.
Dopasowanie Grubera do Mocy Ciągnika
Zasadne jest pytanie, jak optymalnie dobrać szerokość roboczą grubera/kultywatora do mocy ciągnika rolniczego, który posiadamy w naszym gospodarstwie. Należy pamiętać, że zdecydowanie lepiej mieć pewien zapas mocy, aniżeli niedobór, gdyż praca kultywatorem wymaga odpowiedniej prędkości roboczej, wynoszącej około 9-10 km/h.
Gruber dla Ciągnika 200 KM
Dla ciągnika o mocy 200 KM, szczególnie w terenie górzystym i przeważnie gliniastym, proponowany jest na przykład Pottinger Synkro 3030. Jeśli w glebie występują kamienie, zaleca się wersję Nova z odpowiednim wałem.
Wybór Bezorkowca - Maszyny do Uprawy Bezorkowej
Wybierając bezorkowca, warto zwrócić uwagę na maszyny z zabezpieczeniami sprężynowymi, hydraulicznym wałem daszkowym oraz talerzami zagarniającymi ze skrobakami. Ceny takich maszyn wahają się w granicach 32-37 tys. zł netto.
W przypadku zakupu używanego grubera, np. Gruber Uni Kos z 2012 roku, posiadającego 6 zębów, dwa rzędy talerzy i wał rurowy, warto zastanowić się, czy po odkręceniu skrzydełek z zębów będzie on w stanie zagłębić się na 20-25 cm.
Gruber dla Ciągnika 100-120 KM
Za kultywator Mandamu Kus o szerokości roboczej 3 m z siedmioma elementami roboczymi i zabezpieczeniem kołkowym zapłacimy około 13 tys. zł netto. Za wersję trzybelkową grubera Top przyjdzie nam zapłacić ponad 4 tys. zł netto więcej. W tej cenie otrzymamy 10 łap kultywatora. Sama maszyna będzie cięższa o 200 kg od wersji dwubelkowej z 7 łapami oraz będzie wymagała ciągnika o mocy maksymalnej na poziomie 120 KM, w stosunku do zapotrzebowania na poziomie 100 KM w wersji Kus.
Gruber do Małych Ciągników (np. Ursus C-360)
Wybór agregatu ścierniskowego do ciągnika pokroju Ursusa C-360 to nie lada sztuka, ponieważ maszyn do tak małych ciągników jest niewiele. Największym problemem w przypadku małych ciągników, takich jak Ursus C-360, jest nie tyle jego stosunkowo niewielka moc, co dość słaby uciąg i ograniczone możliwości podnośnika.
Uwzględniając te wszystkie problemy, spośród klasycznych gruberów do uprawy pożniwnej można wybierać jedynie z maszyn o szerokości 1,8 m, które jako nowe dostępne są u mniejszych producentów. Budowa takiego agregatu jest stosunkowo prosta: składa się on z 4 zębów, najczęściej na zabezpieczeniu zrywalnym (rzadziej sprężynowym, gdyż podnosi ono masę całej maszyny), talerzy zagarniających oraz wału rurowego konsolidującego glebę. Ceny w przypadku takich konstrukcji oscylują w granicach 8 - 10 tys. zł.
Innym ciekawym agregatem do uprawy pożniwnej jest Dziekan M Smok, który w przeciwieństwie do wymienionych wyżej gruberów jest stosunkowo lekki (np. w wersji 2,4 m waży około 380 kg), i na równych polach Ursus C-360 radzi sobie z nim. Budowa tej maszyny jest jednak trochę inna, ponieważ posiada ona zęby sprężynowe z gęsiostopką, dające prześwit pod ramą na poziomie 510 mm. Agregat nie posiada również talerzy zagarniających, a wał jest płaskownikowy. Cena tej maszyny to około 6,4 tys. zł.
Ścierniskowce nowego typu będą z pewnością mniej podatne na zapychanie, a jakość pracy będzie wyższa niż w starszych maszynach. Trzeba jednak mieć świadomość, że najlepsze efekty pracy w przypadku zrywania ścierniska uzyskamy pracując z prędkościami powyżej 10 km/h, co w ciągniku C-360 jest często trudne do osiągnięcia.
Test agregatu uprawowego 2,7m Bomet Ursus C-360 3P
Kluczowe Aspekty Budowy Kultywatora Bezorkowego
Jeśli podjęliśmy już decyzję o uprawie bezorkowej całopowierzchniowej i planujemy zakup kultywatora, podstawowym aspektem jego budowy powinno być rozmieszczenie łap na ramie. Chcąc uniknąć możliwości zapchania się maszyny w czasie pracy, bardzo istotna jest także ilość grządzieli, ich rozstaw w rzędzie, odległości między rzędami, a także prześwit pod ramą. Im więcej łap, tym dokładniejsza uprawa gleby, jednak tym samym bardziej utrudniony przepływ masy przez maszynę.
Rodzaje Zabezpieczeń i Elementów Roboczych
- Zabezpieczenie grządzieli: W przypadku gleb lekkich, bez kamieni, można postawić na zabezpieczenie zrywalne kołkiem ścinalnym.
- Elementy robocze: Należy zwrócić uwagę na dobór odpowiednich elementów roboczych. Do tego celu najczęściej stosuje się talerze wyrównujące rozmieszczone w jednym lub dwóch rzędach, a także płozy zagarniające.
- Wały zagęszczające: Mamy tu do wyboru wały zagęszczające poprzecznie, np. rurowy, strunowy, oraz wzdłużnie, np. daszkowy, gumowy, czy pierścieniowy.
Orientacyjne Ceny Gruberów
W kwestii ceny, za podstawową maszynę o szerokości roboczej 3 m należy zapłacić od 20 do 30 tys. zł netto.
