Wózki widłowe, podobnie jak inne pojazdy, muszą być wyposażone w systemy oświetleniowe. Zwiększają one bezpieczeństwo korzystania z maszyny, a także pozwalają na oświetlanie przestrzeni, w której znajduje się towar. Oświetlenie wózka widłowego to obowiązkowe wyposażenie takiego pojazdu. Urządzenie musi mieć wbudowany system, który zapewnia bezpieczeństwo zarówno operatorowi, jak i osobom znajdującym się w pobliżu.
Kluczowe jest m.in. wyposażenie pojazdów w odpowiednie oświetlenie, aby zwiększyć widoczność wózków zarówno w dzień, jak i w nocy. W zakładach, w których korzysta się z wózków widłowych, należy zadbać o bezpieczeństwo, ponieważ warunki użytkowania wózków jezdniowych nie zawsze są idealne. Ryzyko wypadków wzrasta, a produktywność spada - szczególnie w słabo oświetlonych miejscach i wszędzie tam, gdzie człowiek i maszyna ściśle ze sobą współpracują.
Obowiązkowe oświetlenie wózka widłowego
Zgodnie z obowiązującym prawem, do montażu oświetlenia wózka widłowego, stosowne przepisy zobowiązują właściciela pojazdu do wyposażenia go w lampy LED lub halogenowe. Wymagane oświetlenie wózka widłowego to lampa na dachu ochronnym lub karetce - halogen bądź LED. Takie rozmieszczenie pozwala na oświetlenie strefy pracy urządzenia, a także przestrzeni przed i za pojazdem. Wymaga tego Urząd Dozoru Technicznego (UDT), który sprawuje nadzór nad takimi urządzeniami. Wózek bez odpowiednich lamp nie zostanie dopuszczony do użytku, a w razie wypadku z jego udziałem pracodawca może mieć poważne problemy.
Maszyna może mieć również dodatkowe lampy, które jeszcze skuteczniej zwiększają widoczność. Są one jednak wymagane przez przepisy jedynie w sytuacji, gdy wózek widłowy porusza się po drogach publicznych.
Oświetlenie wózka widłowego poruszającego się po drogach publicznych
Wózki widłowe wykorzystuje się zwykle do transportu wewnątrzzakładowego. W niektórych przypadkach możliwe jest poruszanie się nimi po drogach publicznych, ale wymaga to dostosowania się do konkretnych przepisów. Jeśli wózek widłowy ma poruszać się po drogach publicznych, musi mieć również wbudowane oświetlenie obowiązujące w przypadku samochodów osobowych. Wózek powinien być wyposażony w:
- światła mijania,
- światła pozycyjne,
- kierunkowskazy (tylne i przednie),
- światła awaryjne,
- światła stopu,
- co najmniej dwa reflektory.
Obowiązkowym elementem jest też czerwony trójkąt odblaskowy znajdujący się z tyłu pojazdu. Jak podkreśla specjalista z firmy Gizo Części oferującej elementy zamienne do wózków widłowych: „W wózkach widłowych poruszających się po drogach publicznych można zastosować jedynie oświetlenie z oznaczeniem E. Warto wybierać lampy od sprawdzonych producentów, które mają wymaganą homologację. W innym przypadku można narazić się na konsekwencje prawne.”
Takie lampy nie są niezbędne w sytuacji, gdy wózek widłowy porusza się jedynie po terenie firmy. Wówczas wystarczą standardowe światła tylne i przednie oraz halogeny lub LED-y umieszczone na karetce.
Specjalistyczne systemy oświetleniowe i ostrzegawcze
W hałaśliwym środowisku pracy same tylko akustyczne urządzenia ostrzegawcze szybko osiągają granice swoich możliwości. Dlatego wielu producentów koncentruje się na wizualnych systemach ostrzegawczych, które sygnalizują optycznie zbliżanie się wózków jezdniowych i odpowiednio wcześnie ostrzegają osoby znajdujące się w pobliżu.
Światło strefy czerwonej w wózku widłowym
W niektórych firmach w wózkach widłowych stosuje się światło strefy czerwonej. Lampy te emitują dwie czerwone linie na podłodze wzdłuż pojazdu. Wyznaczają one strefę ruchu wózka, do której nie można się zbliżać. To dobre rozwiązanie w sytuacji, gdy maszyna jest wykorzystywana tam, gdzie poruszają się pracownicy czy inne pojazdy. System ostrzegawczy rzutuje czerwone - lub opcjonalnie również niebieskie - linie bezpieczeństwa na podłożu z lewej i prawej strony wózka widłowego. Opcjonalnie może również rzutować trzeci pas światła za wózkiem. Dzięki temu piesi widzą już na pierwszy rzut oka, jaką odległość powinni zachować.
Niebieskie oświetlenie wózka widłowego (Blue Spot)
W wózkach widłowych stosuje się również niebieską lampę, która rzuca światło na podłogę za lub przed urządzeniem. Dzięki temu osoby znajdujące się w obiekcie mogą zauważyć nadjeżdżającą maszynę, zanim znajdzie się ona zbyt blisko, by móc jej uniknąć. Niebieską lampę mocuje się w górnej części konstrukcji. Pełni ona głównie funkcję ochronną - nie oświetla strefy roboczej, ale zwiększa bezpieczeństwo korzystania z urządzenia. Tego typu światła najczęściej mają kolor czerwony lub niebieski.
Innowacyjne rozwiązania oświetleniowe i ostrzegawcze
Innowacyjne systemy oświetleniowe, takie jak Linde VertiLight i LED Stripes, sprawiają, że obszar roboczy jest optymalnie oświetlony, a obsługa może być bezpieczna i precyzyjna. Właściwe światło we właściwym miejscu i czasie jest jedynym sposobem na bezpieczną i wydajną pracę w słabo oświetlonych magazynach i o zmierzchu.
- Linde VertiLight: Dzięki półokrągłej konstrukcji ta opcja oświetlenia zapewnia jednorodne oświetlenie na dużej powierzchni, od podłogi po wyższe poziomy półek. Odbicie światła i efekty olśnienia zostają ograniczone do minimum.
- Linde LED Stripes: Dwubarwne pasy świetlne są mocowane z przodu i z tyłu wózka i oświetlają dany kierunek jazdy. Gdy wózek widłowy jedzie do przodu, oświetlenie ma kolor biały.
- Diodowe reflektory robocze: Są niezwykle energooszczędne i oświetlają obszar roboczy w dużym zakresie. Dzięki specjalnej soczewce przeciwodblaskowej nieoślepiające reflektory robocze sprawiają, że kierowca widzi lepiej, a jednocześnie minimalizują ryzyko oślepienia osób w otoczeniu roboczym.
- Obrotowy sygnalizator ostrzegawczy: Jest zamontowany na dachu kabiny operatora, a jego migające światło ostrzega osoby znajdujące się w pobliżu o nadjeżdżającym wózku widłowym. Można go indywidualnie regulować w zależności od sytuacji podczas pracy: może migać przez cały czas, można aktywować go tylko na czas cofania lub po prostu obsługiwać włącznikiem/wyłącznikiem.
- Opcjonalne migające światło ostrzegawcze: Jest umieszczone na dachu kabiny operatora. Jego wyraźne sygnały błyskowe zapewniają lepszą widoczność wózka w słabo oświetlonych miejscach takich jak hale magazynowe, czy też podczas nocnych zmian.
- System ostrzegania rzutujący symbol: Rzutuje na podłoże przed wózkiem widłowym łatwo rozpoznawalny symbol i w ten sposób ostrzega pieszych oraz inne pojazdy przed jadącym wózkiem.
- Stacjonarny projektor ostrzegawczy: Mocowany na skrzyżowaniach, przejściach lub wyjściach z regałów, rzutuje na podłożu żółty symbol ostrzegawczy i ostrzega w ten sposób pojazdy i pieszych o zagrożeniach.
Oświetlenie wózka widłowego: LED czy halogenowe?
Obecnie w większości wózków widłowych stosuje się diody LED. Cechują się one bowiem znacznie dłuższą żywotnością niż standardowe żarówki halogenowe. Nie przepalają się nagle, a stopniowo gasną. Dzięki temu nie dochodzi do sytuacji, w której przed skorzystaniem z wózka trzeba pilnie wymienić żarówkę. Lampy LED zużywają też niewiele prądu, co ma znaczenie zarówno w przypadku pojazdów elektrycznych, jak i spalinowych. W nowoczesnych firmach stawia się na oszczędność - także jeśli chodzi o drobne akcesoria wykorzystywane w wózkach widłowych. Z tego powodu znacznie lepiej sprawdzają się lampy LED, które pobierają zdecydowanie mniej prądu niż modele halogenowe. Nie wydzielają ciepła, dlatego nie ma ryzyka poparzenia w razie ich przypadkowego dotknięcia. Ich żywotność może wynosić nawet kilkanaście lat.
Lampy LED vs HALOGENOWE. Przeżytek? Nie zawsze.
Dobór oświetlenia i warunki pracy
Jak dobrać oświetlenie wózka widłowego? Oświetlenie wózka widłowego musi pasować do modelu wykorzystywanego pojazdu. Tylko wtedy da się stabilnie przymocować lampy do jego konstrukcji. Warto więc wybierać części oryginalne, dostępne u producenta danego wózka widłowego. Takie lampy zachowują sprawność na długi czas i są zgodne z wymaganiami UDT dotyczącymi prawidłowego oświetlenia pojazdów.
Jeśli wózek widłowy jest wykorzystywany także poza budynkiem, koniecznością jest zakup żarówek z odpowiednim stopniem ochrony IP (Ingress Protection). Takie produkty są bowiem odporne na działanie wody i pyłu. Zazwyczaj lampy do wózków widłowych montuje się też w specjalnych osłonach z tworzyw sztucznych, zabezpieczających je od góry.
Oświetlenie wózka widłowego zimą
W niektórych firmach wózki widłowe są wykorzystywane poza budynkiem. Przed sezonem zimowym warto więc dokładnie sprawdzić stan ich komponentów, które w kolejnych miesiącach będą narażone na działanie szkodliwych czynników atmosferycznych. Jeśli chodzi o oświetlenie, zimą najlepiej postawić na lampy LED, które są zdecydowanie jaśniejsze. Zapewniają więc widoczność nawet przy intensywnych opadach śniegu. Takie lampy muszą być dostosowane do pracy w niskich temperaturach i na tyle szczelne, by nie parowały.
Dlaczego oświetlenie wózka widłowego jest tak ważne?
Oświetlenie do wózków widłowych jest wymagane nie bez powodu. Zdarza się, że na placach przeładunkowych czy w halach jest zbyt ciemno, by można było komfortowo wykonywać prace. Lampy umieszczone na górze pojazdu pomagają pracownikowi załadowywać i rozładowywać towar w odpowiednim miejscu. Wpływa to zarówno na bezpieczeństwo produktów, jak i pracujących przy nich osób.
Wózki widłowe wyposaża się w oświetlenie tylne i przednie. Wszystko to po to, by inni uczestnicy ruchu lub piesi mogli zauważyć zbliżający się pojazd. W ten sposób można zapobiegać kolizjom wózków widłowych i innych pojazdów na placach czy halach. Zastosowanie oświetlenia minimalizuje też liczbę wypadków z udziałem pieszych, pracujących np. przy rozładunku.