Wydajność Orki Ciągnikiem o Mocy 160 KM: Analiza i Porównanie

Kluczowe pytanie dla wielu rolników brzmi: ile hektarów zaorze ciągnik o mocy około 160 KM w określonym czasie? Odpowiedzi na to pytanie podjęła się drużyna polskiego oddziału marki Kubota, przeprowadzając szczegółowe testy terenowe. Pozwalają one na ocenę wydajności nowoczesnych maszyn w rzeczywistych warunkach pracy.

Testy 24-godzinnej Orki Kubota

Pierwszy Test (2014)

Pięć lat temu, w roku 2014, firma Kubota przeprowadziła pierwszy w Polsce test orki przez 24 godziny. Próba zakończyła się sukcesem i przez dobę udało się zaorać 42,37 ha. Testowi został wówczas poddany ciągnik Kubota M135GX o mocy 140 KM.

Ponowny Test (2019)

Po pięciu latach, w 2019 roku, zdecydowano się na ponowny test maszyn podczas 24-godzinnej pracy. Jak zaznacza Michał Poźniak, szef sprzedaży maszyn rolniczych Kubota, "średnia moc kupowanych przez rolników ciągników wzrosła i obecnie oscyluje wokół 150-170 KM". Wybór maszyny do drugiego testu był zatem podyktowany zmieniającymi się trendami rynkowymi.

Warunki Testu

• Test odbywał się na 114-hektarowym polu należącym do firmy Agra-Tech położonym koło Bierutowa w woj. dolnośląskim.
• Na polu przeważała IV klasa bonitacyjna gleby, ale występowały również gleby III i V klasy.
• W sezonie 2018/19 na całej działce był zasiany rzepak ozimy. Na części działki w ramach zazielenienia zasiano mieszankę gorczycy z facelią.
• Na pewnym obszarze zastosowano nawożenie organiczne, mieszając obornik z glebą gruberem.
• Na pozostałej części pola od zbiorów rzepaku nie wykonywano żadnych zabiegów uprawowych, oprócz głęboszowania ścieżek technologicznych. Tę część opryskano herbicydem totalnym zawierającym glifosat dwa tygodnie przed siewem, aby zniszczyć samosiewy rzepaku.
• Pole w najdłuższym miejscu miało długość 1200 m, ale z uwagi na bardzo szerokie uwrocia, efektywna długość do testu wynosiła 1000-1100 m.
• Pole miało również jeden skłon, a pod koniec testu oba uwrocia schodziły się w kształt klina, co znacznie utrudniało szybkie zawracanie.
• Podczas testu eksperymentowano z różnymi sposobami zawracania: "na raz" i z cofaniem.

Wybrane Maszyny i Osprzęt

Do testu wybrano następujący zestaw:

• Ciągnik: Kubota M7172 Premium KVT o mocy 170 KM (wg ECE R120). Jest to największy ciągnik z flagowej serii M7002.
• Silnik: Czterocylindrowy Kubota V6108-CR-TIEF4 o pojemności 6124 cm³.
• Przekładnia: Bezstopniowa KVT (Kubota Variable Transmission), która automatycznie zarządza przenoszeniem mocy, optymalizując zużycie paliwa i efektywność.
• Opony: Michelin Multibib 650/65 R28 (przód) i 650/65 R38 (tył), z ciśnieniem 1,2 bara z przodu i 0,8 bara z tyłu.
• Pług: Kubota RM3005 V, pięcioskibowa konstrukcja z systemem Variomat, umożliwiającym orkę ze zmienną szerokością roboczą od 31 cm do 51 cm. W czasie testu pług był rozstawiony na maksymalną szerokość orki, czyli 2,55 m.

Przebieg i Wyniki Testu

• Test rozpoczął się 26 września o godz. 12:05 i zakończył 27 września o godz. 12:05.
• Głębokość orki została ustalona na 22 cm i w zależności od gleby wynosiła od 21 do 24 cm.
• Ciągnik był tankowany w czasie jazdy, dwukrotnie: około godziny 18:00 i tuż przed północą.
• Maszynę prowadziło na zmiany trzech operatorów, żaden z nich nie był zawodowym traktorzystą.
• W ciągu całego testu zestaw zaorał 58,09 ha. Pomiar został dokonany poprzez objazd pola ciągnikiem wyposażonym w system jazdy równoległej z anteną RTK o dokładności 2 cm.
• Komputer pokładowy ciągnika wskazał 55,45 ha. Różnica wynikała prawdopodobnie z wpisanej w komputerze szerokości roboczej pługa 2,5 m, podczas gdy faktyczna szerokość wynosiła 2,55 m.
• Ciągnik spędził 22:47:16 godz. na przejazdach roboczych, a 1:13:52 godz. na uwrociach.
• Ciągnik pracował z prędkością 9-10 km/h i obrotami około 1500 obr./min.
• Średnia wydajność orki wyniosła 2,42 ha/h.
• W czasie całego testu ciągnik zużył 730 litrów paliwa.

Porównanie Wydajności i Doświadczenia Rolników

Powyższe dane z profesjonalnego testu stanowią punkt odniesienia dla indywidualnych doświadczeń rolników, które często różnią się w zależności od warunków pracy, używanego sprzętu i umiejętności operatora.

Indywidualne Osiągnięcia i Dylematy

• Jeden z rolników orał pole o powierzchni 3,1 ha w 5 godzin i 35 minut Ursusem C-355 z trójskibowym pługiem zagonowym. Spalanie wyniosło 4,2 litra na godzinę przy 2000 obr./min. Wydajność wyniosła 57 arów na godzinę. Mimo "słabej, ale twardej na sucho" ziemi i prostokątnego kształtu pola, rolnik zastanawiał się nad oceną swojego wyniku.
• Inny użytkownik ora 2,2 ha w 5 godzin pługiem 3-skibowym z ciągnikiem "360-ką" na 2. biegu, podkreślając wysoką jakość orki umożliwiającą siew bez bronowania (po 3 tygodniach doprawia agregatem 2-walcowym).
• Jeden z rolników wspomina, że dawniej "ciapkiem" z dwójkami orał 8 ha w 5 dni, Zetorem z trójkami w 3 dni, a obecnie "JD z czwórkami w 2 dni". Oceniając ten wynik, inny użytkownik stwierdził, że 8 ha czwórką w 2 dni to "bardzo słaby wynik", sugerując, że pług o szerokości 1 m przy 10 km/h powinien orać 1 ha/h (z uwzględnieniem uwroci).
• Pojawiły się również doniesienia o biciu rekordów na starych maszynach: T-25 zaorał 1,5 ha w 5 godzin 25 lat temu, a Ursus C-330 zaorał hektar w 3 godziny na polu o długości 700 metrów przy stałych obrotach 2200.
• Użytkownik Zetor Forterra 11441 z 4-korpusowym pługiem Kverneland AB100 zaorał 4 ha w 5 godzin, natomiast pług Overum BV 498F o szerokości 170 cm przy prędkości 8 km/h osiągnął wydajność 1 ha/h.

Czynniki Wpływające na Wydajność

Wydajność orki zależy od wielu czynników, takich jak:

• Moc ciągnika: Wyższa moc zazwyczaj pozwala na szybszą pracę z większymi narzędziami.
• Rodzaj i stan gleby: Gleby ciężkie, twarde lub z dużą ilością resztek pożniwnych wymagają więcej mocy i spowalniają pracę.
• Warunki pogodowe: Sucha, twarda gleba jest trudniejsza do orania.
• Typ i szerokość pługa: Pług obrotowy zwiększa komfort pracy, ale jego ekonomika na małych polach jest dyskusyjna. Szerokość robocza pługa ma bezpośredni wpływ na wydajność.
• Kształt i długość pola: Pola prostokątne i długie ułatwiają pracę, podczas gdy krótkie pola z trudnymi uwrociami obniżają wydajność.
• Umiejętności operatora: Doświadczony operator potrafi zoptymalizować prędkość, obroty i ustawienia maszyny.
• Ustawienia ciągnika i pługa: Prawidłowe ciśnienie w oponach, głębokość orki i ustawienia pługa są kluczowe.

Ewolucja Kabiny Ciągnika: Od Zegarów do Wyświetlaczy

Dyskusja o wydajności orki często prowadzi do refleksji na temat nowoczesnej technologii w kabinach ciągników. Współcześni rolnicy doceniają udogodnienia, takie jak wyświetlacze i kolorowe wskaźniki, które dostarczają mnóstwo informacji o pracy maszyny.

Od Analogowych Wskaźników do Ekranów Dotykowych

• Kiedyś duże ciągniki miały trzy-cztery główne zegary. Ich sprawność bywała różna, ale ich niedziałanie nie wywoływało paniki. Zepsuty amperomierz czy woltomierz nie stanowiły problemu, a usterka wskaźnika ciśnienia oleju była często "naprawiana" prowizorycznymi metodami.
• Zegary analogowe, mimo swojej niedokładności, były symbolem prestiżu. Chromowane obwódki, kolorowe cyferblaty i podświetlenie zwiększały atrakcyjność maszyny.
• Pojawienie się monochromatycznych wyświetlaczy ciekłokrystalicznych wbudowanych w analogowe zegary przyniosło większą dokładność i powiew nowoczesności. Jednak ich budowa (dwie szklane płytki z ciekłym kryształem) sprawiała, że były podatne na uszkodzenia (tzw. "wylewanie"), zwłaszcza jeśli nie były odpowiednio zawieszone.

"Tabletoza" i Powrót do Analogowej Percepcji

Dziś nowoczesne ciągniki nazywane są "jeżdżącymi komputerami z funkcją orki w menu". Zaawansowane systemy zarządzania maszyną wymagają interakcji z operatorem poprzez pulpity wyświetlaczy, gdzie automatyka wykonuje większość pracy. Mimo wszechobecnej "tabletozy" i mnogości ekranów, badania zlecane przez producentów wskazują, że analogowe zegary oparte na wycinku koła są dużo bardziej czytelne. Informacje podane w ten sposób są szybciej i lepiej pojmowane przez ludzki mózg niż cyfrowe dane. To sugeruje, że w przyszłości możemy być świadkami dalszego rozwoju systemów informacyjnych, łączących zalety obu rozwiązań.

tags: #hektar #orki #ciagnik #160km