Wprowadzenie do świata kosiarek hybrydowych
Kosiarki akumulatorowe stanowią połączenie najlepszych cech modeli spalinowych i elektrycznych, oferując użytkownikom elastyczność i wygodę. Roboty koszące natomiast zwalniają nas z obowiązku codziennego dbania o trawnik. Wśród różnorodnych rozwiązań napędowych, silniki elektryczne są najpopularniejszym typem w kosiarkach konsumenckich. Przemawiają za nimi łatwość obsługi, lekkość oraz względnie cicha praca w porównaniu do silników spalinowych.
Rodzaje silników elektrycznych w kosiarkach
Jednostki elektryczne zasilane akumulatorem wykorzystują silnik DC (prądu stałego) ze szczotkami lub bezszczotkowy. W większości kosiarek do trawy stosowane są silniki szczotkowe. Zaletą tego typu rozwiązań jest głównie niska cena zakupu. Silnik taki wymaga jednak serwisowania związanego z wymianą szczotek oraz generuje większy hałas niż silniki bezszczotkowe. Ponadto zastosowanie silnika o konstrukcji wymagającej wentylowania w robocie koszącym do trawy może powodować problemy z dostawaniem się zanieczyszczeń do silnika.
Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie silnika bezszczotkowego (BLDC), który jest praktycznie bezobsługowy i nie wymaga wentylowania. Wadą urządzeń wyposażonych w silniki BLDC jest wyższa cena zakupu, w perspektywie dłuższej eksploatacji może się to jednak okazać bardziej opłacalną inwestycją. Warto zatem wziąć to pod uwagę przy wyborze kosiarki akumulatorowej czy robota koszącego.
Technologia hybrydowa - elastyczność zasilania
Ciekawym rozwiązaniem jest tak zwany napęd hybrydowy. Kosiarka taka może być zasilana z przewodu elektrycznego, kiedy akumulator jest rozładowany. Można wtedy nie przerywać pracy, a akumulator jest ładowany. Zaleca się pracować na kablu do około 40 m od źródła zasilania, ponieważ wraz ze wzrostem jego długości spada napięcie. Moc silnika elektrycznego zależy od dwóch parametrów: napięcia oraz natężenia prądu.
Hybrydowa kosiarka do trawy Ryobi RY18LMH37A-225 to elastyczne urządzenie, które może być zasilane na dwa sposoby. Jest bowiem przystosowana do pracy z dwoma akumulatorami litowo-jonowymi 18V lub może być zasilana z sieci elektrycznej. Kosiarka cechuje się ergonomiczną i wygodną w obsłudze konstrukcją. Umożliwia koszenie trawy na szerokość 37 cm. Wysokość koszenia można regulować w zakresie 25-75 mm (6 poziomów do wyboru). Skoszona trawa może trafić bezpośrednio do kosza, być pozostawiona na trawniku lub rozdrobniona i również pozostawiona na trawniku (funkcja mulczowania).
Parametry i technologie akumulatorów
Klasa podstawowa to modele zasilane akumulatorami o napięciu 18 i 24 V, przeznaczone do niewielkich przydomowych ogródków (do 400 m2) ze względu na ograniczoną moc. Dla zaawansowanych użytkowników do wymagających prac przeznaczone są urządzenia zasilane akumulatorami 36 i 48 V. Najczęściej do kosiarek stosowane są akumulatory litowo-jonowe o pojemności 2, 4, lub 5 Ah. Przy wyborze kosiarki akumulatorowej należy także sprawdzić, jaką powierzchnię uda się skosić na jednym naładowaniu. Druga sprawa to czas ładowania, który jest zależny od pojemności akumulatora.
Kosiarki mogą być zasilane dwoma, a nawet czterema akumulatorami, dzięki czemu ich wydajność się zwiększa. Baterie w kosiarkach z serii STIGA 500 mają system (500 Synchronized), który pozwala na równomierne rozładowywanie się dwóch akumulatorów o różnym poziomie energii. Wygodną funkcją w akumulatorach marki STIGA jest wbudowany wskaźnik poziomu naładowania, oznaczony 4 diodami. Jedna dioda to 25%, dwie 50% mocy itd. W akumulatorach Kärchera zastosowano zintegrowany wyświetlacz LCD, który pokazuje pozostały czas pracy, czas ładowania oraz stan naładowania.
Ogniwa litowo-jonowe zapewniają stałą wydajność i zapobiegają samorozładowaniu się baterii i efektowi pamięci (utrata pojemności z powodu częstego częściowego rozładowania). Procesor zapobiega przegrzaniu i zwarciom.
Konserwacja i użytkowanie akumulatorów
Akumulator jest najważniejszą częścią kosiarki. Niesprawny lub rozładowany nie uruchomi silnika. Najczęstszą przyczyną niesprawności akumulatorów w sprzęcie użytkowanym sezonowo jest rozładowanie. Jedną z przyczyn jest pozostawienie akumulatora w kosiarce. Mimo że kosiarka jest nieużywana, układ elektryczny nieznacznie rozładowuje akumulator. Samorozładowanie to cecha akumulatorów, zależna od jakości baterii (dla ogniwa Li-Ion wynosi tylko 0,5-3% na miesiąc), nawet gdy wyjmiemy je z kosiarki. Mają na to wpływ też wilgoć i temperatura, w jakiej będziemy je przechowywać.
Cechy użytkowe kosiarek akumulatorowych
Wśród cech użytkowych kosiarki akumulatorowej warto zwrócić uwagę na pojemność kosza i szerokość cięcia trawy. Wygodne, delikatne w dotyku elementy obudowy zapobiegają ślizganiu na gładkich i pochylonych powierzchniach.
STIGA Twinclip 950 SQ AE skosi 1100 m2 w 40 minut na jednym ładowaniu. Opatentowane ostrze podwaja wydajność koszenia, zapewnia wyższą efektywność koszenia i zbierania.
Ekosystem narzędzi akumulatorowych
Wybierając kosiarkę akumulatorową, warto się zastanowić, czy nie wyposażyć przy okazji ogrodu w kilka urządzeń: pilarkę, nożyce, dmuchawę do liści, zasilanych tym samym wymiennym akumulatorem. Jeżeli kosiarka używa dwóch akumulatorów 2 × 18 V, to można np. dokupić urządzenie zasilane jednym akumulatorem 18 V. Warto sprawdzić promocje, w których do kosiarki dodawane są inne narzędzia. Tymi samymi akumulatorami można zasilać inne maszyny ogrodowe i domowe.
Kosiarki akumulatorowe z napędem
Najdroższe są kosiarki akumulatorowe z napędem, w których siła rąk jest zastąpiona trybem samobieżnym. Wtedy znacznie ułatwione jest koszenie na wzniesieniach oraz gęstej trawy, stawiającej większy opór. Wysiłek koszenia jest ograniczony do kierowania kosiarką.
Roboty koszące - autonomiczne pielęgnacja trawnika
Pracochłonną i czasochłonną czynność koszenia trawnika można zlecić samoobsługowym maszynom ogrodowym, nazywanym robotami koszącymi, kosiarkami autonomicznymi, automatycznymi lub samobieżnymi. Za pracę robota trzeba jednak dużo zapłacić - to wydatek od kilku do nawet 10 tysięcy złotych w wersjach profesjonalnych.
Główną różnicą między kosiarką a robotem koszącym do trawy jest sposób działania. Kosiarki służą do koszenia trawy i zbierają ją do kosza, natomiast robot koszący do domowego ogródka służy głównie do pielęgnacji trawnika. Są profesjonalne roboty koszące, które dorównują parametrom kosiarek koszących do dużych powierzchni, ale są bardzo drogie. Raz ścięty trawnik będzie później utrzymywany w nienagannym stanie.
Zadaniem robota jest koszenie krótkiej trawy (nie ma kosza). Robot powinien mieć ustawiony harmonogram pracy jak najczęstszy - najlepiej, gdy wyjeżdża na trawnik codziennie albo co drugi dzień, kiedy przyrosty trawy są najmniejsze. Ścinki trawy są na tyle krótkie, że pozostawione na trawniku tworzą cienką warstwę, która zatrzymuje wilgoć w ziemi i ulega rozkładowi, użyźniając podłoże.
Budowa i zasada działania robotów koszących
Sam robot, będący pojazdem napędzanym silnikiem elektrycznym, wymaga układów sterowania: czujników, procesora z odpowiednim programem i układu jezdnego. Zasilanie pochodzi z akumulatorów Li-Ion. Przy transporcie należy zwrócić uwagę na wygodny uchwyt do przenoszenia i mały ciężar maszyny.
Podstawowe parametry związane kosiarkami akumulatorowymi i robotami dotyczą zasilania i cech użytkowych. Na pierwszy rzut oka kosiarka automatyczna przypomina jeżdżący odkurzacz bez rury, ale bardzo „inteligentny”. Robot porusza się dzięki dwóm rodzajom kół: większych, napędowych, z tyłu i mniejszych, skrętnych, z przodu. Koła napędzane mogą być silnikami o małej mocy, rzędu 25-50 W. To wystarczy do sprawnego poruszania się po płaskim terenie i pochyłościach o nachyleniu nawet do 45%. Mniejsza moc stosowanych silników to także mniejsze zużycie energii, co przy zasilaniu bateryjnym ma niebagatelne znaczenie.
O jakości koszenia decydują zestaw noży tnących i ich napęd. Częstym rozwiązaniem w tej kategorii maszyn ogrodniczych do zastosowań domowych jest stosowanie zespołu tnącego o 3, 4, 6, a nawet 8 ostrzach wykonanych ze stali nierdzewnej lub tytanowej przymocowanych do tarczy, która obraca się w trakcie koszenia. Niezależnie od typu silnika, zawsze zasilane są one prądem stałym płynącym z akumulatora bądź zestawu akumulatorów. Właściwie wszyscy producenci kosiarek automatycznych korzystają z nowoczesnej techniki litowo-jonowej. Przewagami takiego rozwiązania są dobry stosunek masy do pojemności energetycznej, brak efektu pamięci i znacznie dłuższa trwałość w porównaniu do np. baterii niklowo-kadmowych. Pojemności akumulatora wahają się w zależności od klasy i szerokości roboczej urządzenia. Są to urządzenia energooszczędne, ponieważ silniki zasilane są mocą odpowiadającą 100-400 W.
Stacja ładująca i kabel ograniczający
Stacja ładująca to przystań dla robota koszącego. Jej elektronika zasilana jest z sieci 230 V. Można ją umieścić zarówno na trawniku, jak i poza nim, w takim miejscu, aby kosiarka w każdej chwili mogła pobrać energię lub znaleźć schronienie w przypadku złej pogody. Dzięki automatycznemu systemowi ładowania stacja ustala, czy potrzebne jest szybkie ładowanie akumulatora (ze względu na zaplanowaną pracę), czy akumulator zostanie naładowany w trybie standardowym.
Stacja ładowania pełni też ważną funkcję, zamykając obwód i zasilając kabel ograniczający obszar koszenia. Większość kosiarek automatycznych dostępnych na rynku wymaga ułożenia na krawędziach trawnika specjalnego kabla ograniczającego pracę maszyny, mocowanego do podłoża za pomocą specjalnych szpilek. Przez to kosiarka „wie”, na jakim obszarze ma się poruszać i gdzie są jego granice. Końcówki kabla podłącza się do stacji dokującej kosiarki, zamykając obwód. Stacja generuje prąd o określonej częstotliwości, a przewód wytwarza pole magnetyczne, którego natężenie odbierane jest przez czujniki robota. Zbliżając się do przewodu, czujniki odbierają coraz większą siłę pola. Po osiągnięciu granicznej wartości maszyna zmienia kierunek jazdy. Istnieją modele obywające się bez kabla ograniczającego. Polegają wyłącznie na czujnikach wysokości trawy. Dojeżdżając do granicy trawnika, zawracają.
Zaawansowana elektronika i czujniki
W porównaniu ze zwykłymi kosiarkami akumulatorowymi, roboty mają wyrafinowaną elektronikę przetwarzającą sygnały z różnych czujników. Dla użytkownika to duża wygoda. Trzeba jedynie zaprogramować harmonogram pracy. Głównym elementem sterującym kosiarki automatycznej jest wbudowany komputer. Steruje on urządzeniem, analizując dane pochodzące z szeregu czujników i modułów komunikacji.
- Czujniki zbliżeniowe - analizują one obszar przed maszyną.
- Czujniki deszczu - większość kosiarek może wykonywać swoją pracę nawet podczas opadów, jednak wtedy wydajność koszenia zmniejsza się. Użytkownik ma wybór trybu pracy.
- Czujniki podnoszenia/przewrócenia - wpływają na bezpieczeństwo pracy samej maszyny.
- Nawigacja GPS/GPRS - to wyposażenie najbardziej zaawansowanych urządzeń, umożliwiające bardzo precyzyjną pracę.
- Czujnik pola magnetycznego - większość kosiarek automatycznych wymaga zainstalowania na obrzeżach trawnika specjalnych kabli ograniczających.
- Wi-Fi - robot może łączyć się z domową siecią bezprzewodową. Do jego konfiguracji niezbędna jest aplikacja mobilna. Przy jej pomocy autoryzujemy robota w sieci.
Robot koszący STIGA Autoclip 530 SG napędzany silnikami bezszczotkowymi pozwoli zarządzać 8 strefami koszenia z nachyleniem do 45%. Posiada GPS, Bluetooth, żyroskop i kompas, oraz funkcje koszenia spiralnego, ECO i V-meter.
Interfejs użytkownika i funkcje sterowania
Robot ma kilka podstawowych funkcji obsługowych. Konsola z wyświetlaczem LCD jest osadzona w obudowie robota koszącego. Wyświetlacz, np. LCD, pokazuje wybrane parametry pracy i dotykowe przyciski sterowania. Obraz powinien mieć duży kontrast, aby wyświetlane komunikaty były widoczne w świetle słonecznym. Są też rozwiązania, w których sterownik może być zdejmowany do ręcznej pracy. Zawsze wyraźnie oznaczony jest przycisk bezpieczeństwa, dzięki któremu błyskawicznie wyłączymy napęd i noże w razie zagrożenia.
Profesjonalne roboty koszące marki Cub Cadet XR1 500, XR2 1500 i XR3 3000 przeznaczone są do trawników o powierzchni od 500 do 3000 m2.
Tryby pracy i programowanie robotów koszących
Umożliwia zdalnie zmienianie ustawień działania i harmonogramu pracy oraz przeglądanie raportów z koszenia. Z wykorzystaniem smartfona robot koszący może być sterowany ręcznie za pomocą wirtualnego pulpitu. Zasadniczo można wyróżnić dwa tryby pracy kosiarek automatycznych. Najczęściej spotykany jest tryb przejazdów losowych. Maszyna wyrusza z określonego punktu przed siebie i gdy zbliży się do kabla ograniczającego lub przeszkody, zmienia kierunek na inny, przypadkowy. Taka chaotyczna praca ma ograniczyć wytwarzanie kolein na trawie, trwa jednak dłużej niż koszenie kosiarką pchaną.
Niektórzy producenci wprowadzają specjalne programy umożliwiające koszenie trawy równoległymi pasami, co wydatnie oszczędza czas. W tym trybie kosiarka na podstawie objazdu trawnika wzdłuż kabla ograniczającego wyznacza powierzchnię trawnika i określa strategię koszenia. Programowanie urządzenia dokonuje się przez centralkę na obudowie lub specjalną bezprzewodową konsolę. Większość modeli umożliwia podział trawnika na poszczególne obszary, które mogą być obsługiwane w różnej kolejności i w różnych porach. W zależności od zaawansowania elektroniki sterującej można ustawiać dzienne i tygodniowe plany koszenia. Uwzględnić można też określone pory roku, wybierając odmienne interwały pracy na wiosnę, lato i jesień.
Przy nierównym terenie działki warto sprawdzić pod jakim maksymalnym kątem robot podjedzie pod górę.
Zaawansowane funkcje kosiarek akumulatorowych
Dzięki dołączanemu napędowi na tylne koło (Push Assist) kosiarka bez wysiłku radzi sobie z wzniesieniami w ogrodzie. Duża szerokość koszenia (46 cm) oraz pojemny kosz (55 l) powodują, że maszyną pracuje się szybciej. Pokos może być zbierany do pojemnika lub rozprowadzany po trawniku jako naturalny nawóz dzięki funkcji mulczowania. Grzebienie ułatwiają koszenie trawy przy obrzeżach. Wysokość koszenia może być regulowana na pięciu poziomach. Uchwyt prowadzący można bardzo łatwo zablokować, a regulacja kąta pozwala dopasować go do wzrostu użytkownika. Dodatkowo składana konstrukcja pozwala oszczędzać miejsce przy przechowywaniu. Wygodny uchwyt gąbkowy i włączniki po obu stronach zwiększają wygodę obsługi. Wskaźnik napełnienia kosza jest również bardzo praktyczny. Klucz bezpieczeństwa chroni przed nieumyślnym uruchomieniem urządzenia przez dzieci. Zestaw zawiera jeden akumulator Battery Power 36 V / 5,0 Ah oraz szybką ładowarkę. Pojemność akumulatora wystarcza do skoszenia maks.
Model Collector 543 AE należy do serii Experience. Dzięki zasilaniu akumulatorowemu zyskuje się cichą oraz wygodną bezprzewodową kosiarkę. Napędzana jest akumulatorem E-Power 440 (4Ah/48V) - opracowanym i przetestowanym przez firmę STIGA we Włoszech. Dźwignią ustala się jedną z sześciu różnych wysokości koszenia (22-65 mm), a duża szerokość koszenia (41 cm) zapewnia szybką i wydajną pracę w ogrodzie. Trawa zbierana jest do 60-litrowego hybrydowego kosza, który składa się z solidnej plastikowej górnej części oraz z części dolnej, wykonanej z materiału tekstylnego. Dużą zaletą jest wskaźnik napełniania. Po zakończeniu pracy wystarczy podnieść i opróżnić kosz, złożyć regulowaną kierownicę do przodu i odłożyć kosiarkę na jej miejsce. W urządzeniu zastosowano wydajny silnik bezszczotkowy. Kosiarka skosi 450 m2 w 22 minuty na jednym ładowaniu. Przedni zderzak chroni kosiarkę przed uderzeniami, przedłużając czas eksploatacji.
Urządzenia akumulatorowe z tej serii zostały stworzone specjalnie z myślą o hobbystycznych ogrodnikach, którzy łatwo i szybko chcą osiągnąć oczekiwany, precyzyjny efekt. Są lekkie, intuicyjne, proste w obsłudze jak i konserwacji. Asortyment Essential - seria 100 obejmuje narzędzia pozwalające na kompleksową pielęgnację ogrodu - są to m.in. kosiarki, sekatory, podci...
Specyficzne rozwiązania dla robotów koszących
Trawa hybrydowa zapewnia kosiarce automatycznej zoptymalizowaną przyczepność, zwiększając wydajność w wąskich miejscach i na pochyłościach. Zapobiega zatrzymywaniu się kosiarki zautomatyzowanej na zboczach lub w innych miejscach. Często w małych modelach kosiarek robotów obszar tuż przed stacją ładującą jest uszkadzany przez częste manewry robota przed dokowaniem. Ta syntetyczna trawa jest wielokrotnie perforowana, dzięki czemu naturalna trawa może rosnąć. Gdy urośnie, można usunąć hybrydową trawę i przenieść w inne miejsce lub zostawić na stałe (gdy teren jest np. nadmiernie podmokły). Ponadto ta syntetyczna płyta darniowa zapewnia dobrą przyczepność przy obracaniu się robota podczas wchodzenia i wychodzenia z bazy. Również na zboczach kosiarka unika poślizgu. Część kosiarek ma stałą ścieżkę powrotu, przez co zachodzi duże prawdopodobieństwo uszkodzenia w tym miejscu trawnika.
