Ursus C-330 i C-360: Specyfikacje Techniczne i Pojemności Silników

W świecie polskiej motoryzacji rolniczej trudno znaleźć konstrukcje, które dorównałaby legendarnym ciągnikom Ursus C-330 i Ursus C-360 pod względem rozpoznawalności i trwałości. Modele te, przez dekady stały się symbolami gospodarstw rodzinnych, małych i średnich upraw oraz codziennej pracy na roli. Ich prosta, a jednocześnie niezwykle solidna konstrukcja sprawiła, że do dziś można je spotkać w wielu gospodarstwach, a pasjonaci mechaniki często przywracają je do życia, remontując z dbałością o każdy detal. W niniejszym artykule przedstawiamy szczegółowe dane techniczne obu maszyn, ich pojemności silników oraz inne kluczowe parametry.

historyczne zdjęcie linii produkcyjnej ciągników Ursus

Ursus C-330: Charakterystyka i Dane Techniczne

Wprowadzenie i Przeznaczenie

Ciągnik Ursus C-330 jest przeznaczony głównie do wykonywania prac w rolnictwie, choć może mieć również zastosowanie w transporcie gospodarczym. Jest to ciągnik czterokołowy o konstrukcji bezramowej, z napędem na tylną oś. Dzięki przemyślanym wymiarom i masie, ciągnik zachowuje doskonałą zwrotność, co jest nieocenione podczas pracy w niewielkich obejściach gospodarskich.

Serce Ciągnika: Silnik

Serce ciągnika stanowi silnik S312c (potocznie silnik c-330), który swoją konstrukcją odzwierciedla filozofię prostoty i niezawodności. Jest to wysokoprężny, czterosuwowy, dwucylindrowy silnik o układzie rzędowym, z bezpośrednim wtryskiem paliwa. Oba cylindry pracują w układzie czterosuwowym, chłodzonym cieczą o wymuszonym obiegu, regulowanym termostatem, co zapewnia odpowiednie warunki termiczne i stabilność w długotrwałej eksploatacji.

  • Pojemność skokowa: 1960 cm³
  • Moc silnika: 22,3 kW (30,5 KM wg DIN) przy 2200 obr./min
  • Maksymalny moment obrotowy: 99,96 Nm (10,2 kGm)
  • Stopień sprężania: 17
  • Ciśnienie wtrysku: 13,2 MPa (135 kG/cm²)
  • Masa silnika (suchego): 320,5 kg

System smarowania silnika odbywa się pod ciśnieniem i rozbryzgiem. Silnik ma filtr oleju pełnego przepływu PP-8,4 oraz filtr powietrza mokry z cyklonem.

schemat silnika Ursus C-330

Układ Napędowy i Przeniesienie Mocy

Ciągnik Ursus C-330 jest wyposażony w dwustopniowe sprzęgło suche, tarczowe. Skrzynia przekładniowa zapewnia uzyskanie 6 biegów w przód i 2 wstecz, oferując zakres prędkości jazdy od 1,87 do 23,44 km/h.

Ważne parametry dotyczące wału odbioru mocy (WOM) to:

  • Liczba obrotów niezależnych WOM: 550 obr./min (przy 2200 obr./min silnika)
  • Liczba obrotów zależnych WOM: od 69,6 do 870 obr./min (przy 2200 obr./min silnika), napędzanego za pośrednictwem skrzyni przekładniowej.

Układ Kierowniczy, Hamulcowy i Zawieszenie

Mechanizm kierowniczy ciągnika to przekładnia zębata stożkowa. Ciągnik ma hamulce szczękowe sterowane mechanicznie. Wyposażony jest również w trzypunktowy układ zawieszenia (TUZ) z podnośnikiem hydraulicznym. Udźwig na końcach dźwigni dolnych trzypunktowego układu zawieszenia wynosi 6,9 kN (700 kG).

Podnośnik hydrauliczny w C-330 ma pompę o wydajności 20 l/min i ciśnieniu 12 MPa.

Wymiary, Masa i Ogumienie

Wielu użytkowników zastanawia się, ile waży Ursus C-330, ponieważ od tego zależy zarówno jego mobilność, jak i stabilność. Masa własna tego modelu wynosi w granicach 1490-1675 kg, w zależności od wyposażenia, wersji oraz ewentualnych modyfikacji. W praktyce, gdy ciągnik jest zatankowany, posiada komplet płynów eksploatacyjnych oraz obciążniki, jego masa może przekraczać 1800 kg. Jest to waga, która daje odpowiednią przyczepność podczas prac polowych, ale jednocześnie nie powoduje nadmiernego ugniatania gleby.

Główne wymiary ciągnika:

  • Długość całkowita: 308 cm (3080 mm)
  • Szerokość: 159 cm (1490-1590 mm, w zależności od opon i ustawienia kół)
  • Wysokość: 199 cm (do 2180 mm)
  • Rozstaw osi: 1820 mm

Wymiary ogumienia:

  • Koła przednie: 6.00-16
  • Koła tylne: 12,4/11-28, 9,5/9-32 lub 11,2/10-28

Rozstaw kół:

  • Przednich: 1350 i 1650 mm
  • Tylnych: 1250, 1350, 1400, 1500, 1600, 1700, 1750 i 1850 mm

Zużycie Paliwa

Zagadnienie spalania jest dla każdego rolnika kluczowe. Według danych katalogowych jednostkowe zużycie paliwa wynosi około 241 g/kWh (lub 265 g/kWh). W przeliczeniu na warunki codziennej pracy, Ursus C-330 spala średnio od 3 do 5 litrów oleju napędowego na godzinę, w zależności od rodzaju wykonywanych zadań. W lekkich pracach polowych, jak bronowanie czy transport, spalanie jest niższe, natomiast przy orce lub pracy z maszynami wymagającymi większego obciążenia może wzrosnąć. Pojemność zbiornika paliwa to około 35 litrów, co pozwala na całodniową pracę bez konieczności częstego tankowania.

zdjęcie ciągnika Ursus C-330 w pracy

Ursus C-360: Legenda Polskich Pól

Historia i Popularność

Ursus C-360, potocznie nazywany „sześćdziesiątką”, to średniej wielkości ciągnik rolniczy produkowany w latach 1976-1994 w Warszawskich Zakładach Mechanicznych Ursus, w liczbie około 282 000 sztuk. W kwietniu 1976 r. rozpoczęto jego seryjną produkcję, zastępując zmodernizowaną wersję modelu C-355. Ciągniki te były wytwarzane na licencji czechosłowackiej firmy Zetor.

Ursus C-360 to ciągnik, który zyskał miano legendarnego w polskich gospodarstwach rolnych. Jego wytrzymałość, prostota obsługi oraz wszechstronność sprawiają, że mimo upływu lat, nadal można go spotkać na wielu polach. W 2017 roku w Polsce zarejestrowanych było 337 774 sztuk ciągnika C-360 i jego późniejszej modyfikacji 3P, co świadczy o jego długowieczności.

W porównaniu do starszych modeli, takich jak Ursus C-355, w Ursusie C-360 wprowadzono kilka ważnych ulepszeń. Między innymi, zainstalowano wygodniejsze siedzenie kierowcy typu GRAMMER, ułatwiono wymianę zaczepu wahliwego na zaczep do przyczep jednoosiowych, a także wzmocniono hamulce. Wprowadzono także nową, płaską oś przednią, która wyeliminowała problem luzu na sworzniu osi głównej, nowe zegary, zwiększono kąt wtrysku oraz moc silnika do 52 KM.

Warto wiedzieć, że po Ursusie C-360 wypuszczono jego nowszą wersję - Ursusa C-360-3P, produkowanego od 1981 do 1993 r. W sprzedaży znaleźć można było zarówno modele z kabiną, jak i bez niej. W 2015 roku URSUS S.A. z siedzibą w Lublinie wprowadził na rynek również nowy ciągnik o nazwie Ursus C-360B, a w latach 2015-2017 przedsiębiorstwo Ursus S.A. produkowało w Lublinie jego tzw. nową wersję.

Silnik S-4003: Moc i Osiągi

Silnik zastosowany w Ursusie C-360 to model S-4003, który jest czterocylindrowym silnikiem wysokoprężnym (diesel) o pojemności 3121 cm³. Ma cztery cylindry, które spalają paliwo, wytwarzając energię do napędzania ciągnika. Silnik generuje moc 52 koni mechanicznych (52 KM) przy 2200 obr./min, co pozwala mu wykonać sporo pracy.

  • Pojemność silnika: 3121 cm³
  • Moc silnika: 52 KM przy 2200 obr./min
  • Maksymalny moment obrotowy: 190 Nm przy 1500 obr./min

Wał korbowy, który przekazuje moc z silnika na resztę maszyny, jest podparty w pięciu miejscach na łożyskach o średnicy 70 mm. Łożyska korbowodowe, łączące korbowody z wałem korbowym, mają średnicę 60 mm. Kolejność zapłonu, czyli sekwencja, w jakiej zapalane są mieszanki paliwowo-powietrzne w cylindrach, to 1-3-4-2, co zapewnia płynną pracę silnika.

schemat silnika Ursus C-360

Masa Ciągnika i Jej Znaczenie

Waga Ursusa C-360 uzależniona jest od jego wersji i waha się od 2170 do 2850 kilogramów. Jego masa własna wynosi około 2100-2200 kg w wersji podstawowej bez dodatkowego obciążenia. Ciężar modelu z kabiną to 2420 kilogramów.

Dla rolnika masa ciągnika ma istotne znaczenie. Zbyt lekki traktor może tracić przyczepność w trudnym terenie, natomiast zbyt ciężki powoduje większe ugniatanie gleby. W praktyce wielu użytkowników zwiększało tę wagę poprzez montaż balastów na koła przednie lub tylne. Kabina typu komfort dodaje około 150-200 kg w stosunku do wersji bez kabiny lub z prostą ramą ochronną. Obciążniki żeliwne montowane na kołach tylnych ważą po około 45-50 kg każdy, a balast przedni może mieć masę do 200 kg. Dla rolników pracujących w terenach o zróżnicowanej glebie dobór balastów jest kluczowy.

Przy pracy z ładowaczem czołowym dodatkowe dociążenie tylnej osi jest niezbędne, aby zapobiec utracie stabilności. Masa C-360 była jedną z przyczyn jego dużej popularności w PRL - ciągnik był wystarczająco ciężki, aby poradzić sobie z maszynami rolniczymi dostępnymi w tamtych czasach, a jednocześnie na tyle lekki, aby nie niszczyć przesadnie struktury gleby.

Dla rolników, którzy rozważają modernizację parku maszynowego, warto zauważyć, że masa Ursusa C-360 jest mniejsza niż w przypadku modeli pokroju Ursus 912 (około 4000 kg), ale większa niż w Ursusie C-330 (około 1490-1675 kg).

zdjęcie Ursusa C-360 z widocznymi balastami

Układ Napędowy i Elementy Podwozia

W układzie napędowym Ursusa C-360 zastosowano dwustopniowe, suche sprzęgło tarczowe. Skrzynia biegów miała 10 biegów do przodu i 2 do tyłu, z dodatkowym reduktorem, a także mechaniczne blokowanie mechanizmu różnicowego. Maksymalna prędkość transportowa wynosi około 25,4 km/h (lub 25 km/h).

Przednia oś była sztywna, bez napędu (napęd 4x2), zamocowana wahliwie. Układ kierowniczy opierał się na mechanizmie śrubowo-kulowym. Hamulce tylne były bębnowe i hydrauliczne. Tylne zawieszenie (TUZ) miało udźwig do 1200 kg, a podnośnik hydrauliczny dysponował pompą o wydajności 35 l/min i ciśnieniu 18 MPa. Maksymalna siła uciągu ciągnika przy suchym podłożu to 2600 kg.

Układ Paliwowy i Filtracja

Układ paliwowy składa się z dwukomorowego filtra z wkładem filcowo-papierowym, tłoczkowej pompy wtryskowej P24-49 z regulatorem mechanicznym (produkcji Zakładu Aparatury Wtryskowej W.S.K.), tłoczkowej pompy zasilającej oraz wtryskiwaczy z rozpylaczem. Silnik smarowany był za pomocą zębatej pompy olejowej z filtrem oleju pełnoprzepływowym. Powietrze do silnika filtrowane było przez mokry filtr z cyklonem.

Wymiary i Ogumienie

Standardowo z przodu montowano opony o rozmiarze 6,00-16,6 PR, a z tyłu 14,9/13-28.

Zużycie Paliwa i Wskazówki Konserwacyjne

Jednym z kluczowych aspektów, o którym warto pamiętać, jest zużycie paliwa w Ursusie C-360. Silnik tego ciągnika, przy pełnym obciążeniu, zużywa około 265 gramów paliwa na kilowatogodzinę (g/kWh). Wersja standardowa spala średnio od 4 do 8 litrów oleju napędowego na godzinę pracy, w zależności od obciążenia i rodzaju wykonywanej pracy. Doświadczeni rolnicy często balansują między koniecznością dociążenia a minimalizacją strat paliwa. Waga ciągnika wpływa bezpośrednio na opór toczenia, a tym samym na zużycie paliwa. Dopuszczalna masa całkowita przyczepy bez hamulca, która może być ciągnięta przez ten model to 1500 kilogramów.

Aby dbać o trwałość ciągnika Ursus C-360, warto korzystać z dedykowanych, oryginalnych podzespołów. Regularna konserwacja jest kluczowa, by maszyna działała niezawodnie przez wiele lat. Należy zwracać uwagę na układ kierowniczy, a także na kąty ustawienia kół przednich (kąt pochylenia sworznia zwrotnicy powinien wynosić 8 stopni, a kąt pochylenia kół przednich 3 stopnie i 30 minut). Nie zapomnij o regularnym sprawdzaniu poziomu oleju w silniku co 8-10 godzin pracy (mth) oraz smarowaniu wszystkich ważnych punktów smarowniczych w ciągniku co 100 mth - od łożysk pompy wodnej po przeguby drążków kierowniczych i sworznie zwrotnic. Ponadto należy dbać o czystość filtra powietrza i regularnie wymieniać olej silnikowy, co także wpływa na efektywność spalania. Utrzymywanie właściwego ciśnienia w oponach, zgodnie z zaleceniami producenta, również pomaga zmniejszyć zużycie paliwa, zarówno podczas prac polowych, jak i transportowych.

Test agregatu uprawowego 2,7m Bomet Ursus C-360 3P

tags: #ile #ma #pojemnosci #ciagnik #c