Napełnianie zbiornika opryskiwacza wodą oraz przygotowywanie środków ochrony roślin wymaga zachowania najwyższych standardów bezpieczeństwa, aby uniemożliwić skażenie środowiska oraz ujęć wody. Choć najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest korzystanie z wody wodociągowej, w praktyce rolniczej często zachodzi konieczność poboru wody ze źródeł otwartych, takich jak rzeki, stawy czy jeziora.
Bezpieczny pobór wody ze źródeł otwartych
Wodę ze źródeł otwartych powinno się wykorzystywać w ostateczności, ponieważ zanieczyszczenia mechaniczne oraz glony mogą utrudniać napełnianie i zanieczyszczać układ cieczowy opryskiwacza. Kluczowe jest przestrzeganie następujących zasad:
- Unikanie bezpośredniego kontaktu: Rura doprowadzająca wodę nie może pozostawać w bezpośrednim kontakcie z cieczą w zbiorniku. Wylot rury powinien znajdować się co najmniej 10 cm nad otworem wlewowym, aby uniknąć zassania wody do instalacji.
- Zakaz stosowania eżektorów bezpośrednich: Nie wolno używać eżektorowych urządzeń napełniających zasilanych cieczą pod ciśnieniem bezpośrednio z otwartych zbiorników wodnych, gdyż grozi to przedostaniem się środków ochrony roślin do rzeki lub stawu.
- Zalecane rozwiązanie: Najbezpieczniejszą metodą jest zastosowanie smoka ssawnego pływającego, który pobiera wodę z powierzchni, połączonego z oddzielnym układem pompowym i zbiornikiem buforowym, którego pojemność stanowi wielokrotność pojemności zbiornika opryskiwacza.
Wymogi prawne i lokalizacja stanowiska
Zgodnie z przepisami Prawa wodnego, powszechne korzystanie z wód służy zaspokajaniu potrzeb gospodarstwa rolnego. Pobór wody powierzchniowej w ilości do 5 m³ na dobę nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego, o ile nie stosuje się specjalistycznych urządzeń technicznych na stałe zamontowanych w danym miejscu.
W miejscu przygotowywania cieczy użytkowej nie może dochodzić do skażenia środowiska:
- Czynność tę najlepiej przeprowadzać w polu, za każdym razem w innym miejscu.
- Stanowisko powinno być oddalone o co najmniej 20 m od wód powierzchniowych, ujęć wody oraz rowów melioracyjnych.
- W gospodarstwie najlepiej korzystać ze stanowiska typu BIOBED lub wybetonowanej płyty z systemem odprowadzania popłuczyn.
Stanowisko BIOBED - biologiczna neutralizacja
BIOBED to skuteczny biologiczny neutralizator środków ochrony roślin. Jest to dół o głębokości min. 0,6 m, uszczelniony warstwą gliny (0,1 m) i wypełniony substratem (25% ziemi, 25% torfu, 50% rozdrobnionej słomy). Aktywne złoże biologiczne wiąże związki chemiczne i stwarza warunki do ich naturalnej biodegradacji przez mikroorganizmy.
Dobra praktyka podczas napełniania i mieszania
Do zabiegów ochrony roślin zaleca się użycie miękkiej wody o temperaturze 14-18°C. Woda o zbyt niskiej temperaturze (poniżej 10°C) utrudnia rozpuszczanie substancji.
Prawidłowa kolejność sporządzania mieszaniny w zbiorniku:
- Napełnienie opryskiwacza wodą do około połowy objętości.
- Włączenie mieszadła.
- Dodanie kondycjonera wody (zawsze jako pierwszy).
- Dodanie nawozów (siarczan magnezu, następnie mocznik - rozpuszczony wcześniej w oddzielnym naczyniu).
- Dodanie formulacji stałych (proszki WP, granulaty WG).
- Dodanie formulacji płynnych (SC, CS, OD, DC, SE, SL).
- Dodanie adiuwantów, olejów i nawozów mikroelementowych.
- Uzupełnienie wody do pełnej objętości.
Po sporządzeniu mieszaniny należy ją obserwować przez około 15 minut pod kątem niepożądanych reakcji (osady, piana). Całość cieczy roboczej powinno się zużyć w jak najkrótszym czasie.