Okres letnich upałów to prawdziwe wyzwanie dla kierowców pojazdów ciężarowych. W XXI wieku klimatyzacja jest zazwyczaj elementem wyposażenia standardowego, jednak na polskich drogach wciąż nie brakuje pojazdów, w których schładzacza nie ma lub przestał on działać w wyniku awarii. W czasie letnich upałów temperatura w kabinie ciągnika siodłowego może rozgrzać się nawet do 60 stopni Celsjusza. W takiej przestrzeni nie tylko niekomfortowo się podróżuje, ale również niebezpiecznie. Odpowiednia temperatura w aucie jest kluczowa dla komfortu i bezpiecznej podróży. Jak zatem radzić sobie z tym problemem i przetrwać w rozgrzanej kabinie?
Podstawowe metody walki z upałem w kabinie
Sztuka parkowania i ochrona przed słońcem
Kluczem do sukcesu podczas letnich upałów w samochodzie bez klimatyzacji jest sztuka parkowania. Pojazd najlepiej zostawiać w miejscach zacienionych, ewentualnie ustawiać go tyłem do słońca, ponieważ najwięcej ciepła dostaje się przez przednią szybę. W takim przypadku kabina pasażerska nagrzeje się w mniejszym stopniu podczas postoju.
Ważnym dodatkiem jest również przyciemnienie szyb. Folia ogranicza dostęp do wnętrza nie tylko oczom przechodniów, ale i promieniom słonecznym. Z tego samego powodu kierowca może pomyśleć o osłonach na przednią szybę, które kosztują już od 15 do 20 zł i przynoszą szereg zalet:
- Blokują dostęp promieni słonecznych do wnętrza.
- Sprawiają, że nie nagrzewa się ani kokpit, ani kierownica, ani fotele przednie.
- Ograniczając dostęp promieni słonecznych, osłony opóźniają proces starzenia się plastików.
- Są niezwykle proste w montażu.
Innym sposobem na schłodzenie kabiny jest zastosowanie mat, którymi przykrywa się okna samochodu. Działanie jest proste i efektywne.
Skuteczne wietrzenie kabiny
Dla komfortu podróżowania pojazdem bez klimatyzacji latem ważne jest też wietrzenie kabiny pasażerskiej. Przed odpaleniem silnika warto otworzyć w aucie wszystkie drzwi na dosłownie kilka minut. W ten sposób kierowca uwolni z wnętrza sporą część skumulowanej temperatury (nawet kilka do kilkunastu stopni Celsjusza), a do tego zainicjuje wymianę powietrza.
Po ruszeniu należy uruchomić dmuchawę z najwyższą prędkością i otworzyć część szyb. Warto pamiętać jednak o tym, aby unikać mocnych przeciągów. Kolejnym sposobem poradzenia sobie z gorącym wnętrzem, gdy nie ma klimatyzacji, jest otwarcie drzwi i okien. Sposób jest prosty, ale czasochłonny - potrzeba kilku minut, zanim ciepłe powietrze z wnętrza samochodu wydostanie się na zewnątrz. Można również otworzyć okno od strony kierowcy, a następnie szybko otwierać i zamykać drzwi od strony pasażera, aby przyspieszyć wymianę powietrza.
Klimatyzacja postojowa - niezbędne wyposażenie współczesnego truckera
Dlaczego klimatyzacja postojowa jest kluczowa?
Okres wakacyjny to dla wielu czas wytchnienia, jednak nie dla kierowców ciężarówek. Od kilku lat trwa debata na temat tego, czy klimatyzacja postojowa powinna być obowiązkowym wyposażeniem w pojazdach ciężarowych. Jest to temat, który wzbudza naprawdę gorące dyskusje wśród osób związanych z transportem drogowym. Wiele towarzystw zrzeszających kierowców dąży do tego, by to rozwiązanie stało się obowiązkowym na pokładzie ciągników siodłowych.
W upalne dni temperatura kabiny ciężarówki może na postoju przekraczać 60 stopni Celsjusza. Odbieranie pauzy w takich warunkach mija się z celem - kierowca będzie jeszcze bardziej zmęczony warunkami w środku pojazdu. Co więcej, zgodnie z polskim prawem postój samochodu na włączonym silniku w terenie zabudowanym jest nielegalny i karany mandatem nawet do 500 zł. Bez klimatyzacji postojowej nie ma innej możliwości na schłodzenie kabiny niż właśnie uruchomienie silnika. Coraz większa liczba parkingów na terenie całej Europy wprowadza również zakazy postoju z uruchomionym silnikiem.
Klimatyzacja postojowa to element, który nie tylko się opłaca w kontekście samej eksploatacji pojazdu, ale też w znaczący sposób podnosi bezpieczeństwo. Według niedawnego badania European Transport Workers’ Federation, 60% kierowców w transporcie drogowym odczuwa znaczne przemęczenie w trakcie pracy. Wielu z nich narzeka właśnie na niedogodne warunki podczas pauz i postojów, wskazując na przegrzanie kabiny jako jedną z przyczyn. Zastosowanie klimatyzacji postojowych, relatywnie tanich w zakupie i zwracających się w bardzo krótkim czasie urządzeń, może być rozwiązaniem znacznie obniżającym niebezpieczeństwo przemęczenia. Wypoczęty trucker szybciej dostarczy ładunek, przy okazji nie naruszając zdrowia osób trzecich, poruszających się na drogach publicznych.
Rodzaje i eksploatacja klimatyzacji postojowej
Na polskim rynku wciąż istnieją firmy, które wzbraniają się przed wprowadzeniem takiego rozwiązania do kabin ciężarówek w swojej flocie. Przyczyna jest prosta: te urządzenia mogą kosztować nawet 9 000 złotych, co wydaje się relatywnie dużym kosztem. Jednak czy na pewno? Eksploatacja klimatyzacji postojowej potrafi być kilkukrotnie tańsza od klimatyzacji silnikowej. Po pierwsze, odpada konieczność uruchamiania silnika podczas postoju. Po drugie, klimatyzacja postojowa jest wyjątkowo ekonomiczna i dla 24 V pobiera prąd o wartości średnio 2,5 A/h (maksymalnie 8 A/h) w przypadku klimatyzatorów wodnych.
Wyróżniamy dwa główne typy klimatyzacji postojowej:
- Klimatyzatory sprężarkowe: Są praktycznie bezobsługowe w eksploatacji.
- Klimatyzatory wodne (ewaporacyjne): Przez cały czas wdmuchują świeże powietrze, które jest dodatkowo schładzane i nawilżane. W związku z tym należy pamiętać, aby mieć lekko uchylone okna, żeby zapewnić prawidłowe działanie układu. Dużą zaletą klimatyzatorów wodnych jest ich niski pobór prądu, pozwalający na dużo dłuższe działanie. Przy klimatyzatorach wodnych należy wymieniać co sezon wkład włóknisty, który jest odpowiedzialny za sprawność schładzania.
Walka o obowiązek montażu i perspektywy prawne
Dlaczego więc nadal klimatyzacja postojowa nie jest obowiązkiem w europejskich kabinach ciężarówek? W 2019 roku holenderski związek zawodowy zrzeszający kierowców zawodowych (CNV) przeprowadził ankietę. 80% truckerów zapytanych o to, czy w ich pojeździe jest zamontowana klimatyzacja postojowa, odpowiedziała, że nie. Od tego momentu organizacja zaczęła zaciekle walczyć o prawa kierowców. Doszło do szeregu protestów, mających zwrócić uwagę władz na występujący problem.
Zapowiedziano, że holenderskie prawo może zmienić się na korzyść kierowców już 1 czerwca 2021 roku. Niestety, upłynął miesiąc od wyznaczonego terminu i nadal nie ma oficjalnej odpowiedzi, czy wspomniana wcześniej regulacja wejdzie w życie. Holandia byłaby pierwszym krajem, który wprowadził obowiązek montażu klimatyzacji postojowych, co utworzyłoby precedens, który z kolei mógłby uchylić drzwi do wprowadzenia takiego obowiązku w całej Unii Europejskiej.
Inne rozwiązania i przyszłość chłodzenia
Alternatywne systemy chłodzenia - AireDock
AireDock to rozwiązanie stosowane w Stanach Zjednoczonych, eliminujące potrzebę instalacji postojowej klimatyzacji w samym pojeździe. Na wybranych parkingach zamontowane są specjalne stacje, oferujące tego typu usługę. Polega to na tym, że rurę nawiewu klimatyzatora montuje się, opuszczając szybę w ciężarówce, a następnie reguluje opłatę za pomocą karty płatniczej w specjalnym terminalu. Dzięki temu kierowca zyskuje dostęp do stacjonarnego klimatyzatora, pozwalającego schłodzić całą kabinę w kilka minut i utrzymać ten stan przez kilkanaście godzin. Co więcej, jako swego rodzaju gratis kierowca otrzymuje dostęp do prądu oraz łącza internetowego, zamontowanego w panelu klimatyzatora.
Niemcy. Potrzebni kierowcy ciężarówek
Gadżety elektroniczne a realna efektywność
Czy podczas chłodzenia rozgrzanego wnętrza warto pomyśleć o gadżetach elektronicznych? Jednym z popularniejszych są zasilane bateryjnie wentylatory. Pojawiają się jednak pewne wątpliwości. Bez przewietrzenia kabiny wentylator na niewiele się zda. A po przewietrzeniu kabiny pasażerskiej, uruchomieniu nawiewów i otwarciu szyb, głównym skutkiem jego działania okaże się dodatkowy hałas w kabinie. Choć wentylatory są mniej wydajne, są łatwiejsze w obsłudze i wprowadzają cyrkulację powietrza, przez co kabina zacznie się powoli chłodzić. Mini klimatyzatory, posiadające zbiornik na zimną wodę, która schładza i nawilża powietrze, są bardziej skomplikowane, ale mogą być bardziej efektywne.
Wskazówki dotyczące korzystania z klimatyzacji (również tej silnikowej)
Dla użytkowników pojazdów, które posiadają klimatyzację silnikową, warto pamiętać o jednej zasadzie: po uruchomieniu pojazdu i klimatyzacji należy włączyć obieg zamknięty. Temperatura we wnętrzu powinna w ten sposób spaść o wiele szybciej.