Przeróbka rozrzutnika na przyczepę-wywrotkę: Kompleksowy poradnik

W obliczu rosnących kosztów zakupu nowego sprzętu rolniczego, coraz więcej rolników rozważa modernizację posiadanego wyposażenia. Przeróbka starego rozrzutnika obornika na funkcjonalną przyczepę-wywyrotkę to jedno z praktycznych rozwiązań, które pozwala na oszczędności i dostosowanie sprzętu do indywidualnych potrzeb gospodarstwa. Niniejszy poradnik przedstawia kluczowe aspekty tego procesu, od kwestii prawnych po szczegółowe etapy wykonawcze.

Dlaczego warto przerobić rozrzutnik na przyczepę?

W wielu gospodarstwach domowych, gdzie nie hoduje się już zwierząt, stary rozrzutnik jednoosiowy staje się zbędnym elementem maszyn. Często takie maszyny, jak na przykład rozrzutnik firmy Agromet o ładowności 3,5t, stoją dłuższy czas pod chmurką, co prowadzi do ich opłakanego stanu funkcjonalnego. Zamiast wyrzucać go na złom, co wiąże się ze stratą, można mu nadać drugie życie. Dużo ludzi uważa, że szkoda trochę go wywalić na złom, bo wystarczy wyspawać podłogę i burty, które mocno skorodowały, aby nadawał się dalej do transportu.

Przeróbka na przyczepę no i oczywiście odświeżenie to często rozwiązanie problemu braku na rynku odpowiednich, fabrycznych przyczep jednoosiowych o specyficznych wymiarach paki, np. 2m szerokości i 3.6m do 5m długości, które pomieszczą 8 skrzyniopalet na warstwę. "Normalna" przyczepa to, jakby nie patrzeć, spory koszt, a lata są, jakie są, każdy to widzi. Do tej pory używano na przykład dwóch małych przyczepek o szerokości 1.1m (4.8m długości + 1m dyszla), zabierając na to 16 skrzyń razem.

Kwestie prawne i rejestracja przerobionej przyczepy

Jednym z najistotniejszych wyzwań przy przeróbce jest kwestia legalizacji tak przebudowanej maszyny. Jeśli rozrzutnik zostanie całkowicie przerobiony na przyczepę, aby móc legalnie wozić nim coś po drogach, potrzeba go zarejestrować. Pojawia się pytanie, jak to zrobić, skoro rozrzutnik to maszyna rolnicza i dowodu rejestracyjnego nigdy nie posiadał, a faktury zakupu też próżno szukać.

Niestety, z przyczepką samochodową jest podobna sytuacja. Przedtem stacje były uprawnione do badań, ale przepisy się zmieniły. Istnieje obawa, że taka przebudowa może być traktowana jako "głupia robota", ponieważ myśli się, że da się to jakoś zrobić tak, jak w przypadku przyczepki samochodowej. Czasem zdarza się, że ktoś posiada fakturę zakupu rozrzutnika z roku 1980, na której odwrocie jest napisane "zgłoszony do rejestracji" i podany numer rejestracyjny, co jest nietypowe dla rozrzutników.

Obecnie zostaje często kupno "złomu z papierem" (czyli z dokumentami rejestracyjnymi) i próba wykorzystania jego numerów, lub też nieoficjalne użytkowanie. Jak podkreślają niektórzy, ludzie u nas tak jeżdżą i nikt z tym nic nie robi. Niemniej jednak, dla pełnej legalności na drogach utwardzonych, przeróbka powinna pozbawić maszynę cech rozrzutnika i spełniać wymogi przyczepy.

Projektowanie i planowanie przebudowy

Przed przystąpieniem do prac, należy dokładnie zaplanować wszystkie etapy. Ważne jest określenie docelowych wymiarów i funkcjonalności przyczepy.

Ocena stanu technicznego i wstępne założenia

Posiadając stary rozrzutnik, którego już nie używamy, mamy doskonałą podstawę do wykonania na jego bazie wywrotki-przyczepy. Niezależnie, czy jest ona jednoosiowa, czy dwuosiowa, proces będzie podobny. Niemniej należy pamiętać, że przyczepa 1-osiowa wywrotka jest łatwiejsza do manewrowania, zwłaszcza podczas cofania, jednak jej ładowność jest mniejsza (część ciężaru spoczywa na zaczepie ciągnika i jego konstrukcji). Natomiast przyczepa dwuosiowa wywrotka będzie mogła zabrać większą ilość ładunku, a jej konstrukcja będzie stabilniejsza.

W przypadku planowanej przyczepy do wożenia skrzyniopalet o wymiarach 1m/1.2m/0.8m (wysokości), załadunek będzie się odbywał od boku, więc burty nie są zbytnio potrzebne. Wstępny plan zakłada wymiary paki 2.1m szerokości, około 5m, ewentualnie 4m długości. Wysokość paki powinna być jak najniższa na kole balonowym.

Należy również przemyśleć, ile ton może wytrzymać oryginalna konstrukcja na zdrowych oponach 11. Jeśli ładowność nie musi być duża, to i materiał na przyczepę może być słabszy.

Konieczne wymiary i modyfikacje konstrukcyjne

Rozrzutnik prawdopodobnie nie ma 2m szerokości skrzyni (przypuszczalnie około 1.8m), więc trzeba by kupić kilka metrów profila/ceownika (np. 14cm), aby poszerzyć go na 2m i 5-10cm. Do tego pewnie jakoś trzeba rozsunąć oś - jest to możliwe poprzez cięcie i spawanie. Ważne jest uzyskanie wymiarów takich, aby skrzynia załadowana od boku (1.2m szerokości skrzyniopalety) pasowała do rozkładu obciążenia, np. od przedniej burty do osi 2.4m, a od osi do końca paki 1.2m.

Wyposażenie dodatkowe i zabezpieczenia

W planach powinny się znaleźć: zaczep dolny (np. do MF 235), zaczep z tyłu i gniazdo do drugiej przyczepy. Oświetlenie tylne i przednie jest obowiązkowe. Burta z przodu może mieć wysokość około 0.5m z możliwością dołożenia czegoś na wysokość 2m (profil czy coś do mocowania palet z towarem). Najlepiej, gdyby przyczepa miała hamulec, dlatego plan na rozrzutnik jest dobry, gdyż często posiada on już hamulce najazdowe lub hydrauliczne.

Konstrukcyjnie nie zawsze ma możliwości zaczepienia drugiej przyczepy, ale w dzisiejszych czasach nie ma problemu, aby kupić kawałek żelaztwa, wspawać od dołu w przedni zaczep, a z tyłu do tego przyspawać drugi zaczep tak, żeby tył połączyć z przodem.

Proces przeróbki rozrzutnika na przyczepę-wywrotkę krok po kroku

Samodzielne wykonanie przyczepy-wywrotki nie jest zadaniem trudnym. Wystarczy posiadać starą przyczepę lub rozrzutnik, które z użyciem szlifierki kątowej oraz spawarki można zmodyfikować, by stanowiły solidną bazę do budowy takiego pojazdu.

Etap 1: Demontaż zbędnych elementów i czyszczenie ramy

Pierwszym, co trzeba zrobić w ramach przeróbki, to usunąć przestrzeń ładunkową rozrzutnika, tak by pozostała sama rama. Trzeba odkręcić burty oraz podłogę, a jeśli elementy te zostały do ramy przyspawane, to konieczne będzie ich odcięcie za pomocą szlifierki kątowej. Chodzi o pozbycie się wszystkich mechanizmów (adapter, przekładnia, wałek, łańcuchy, taśma), aby zmniejszyć masę i żeby przypominał bardziej przyczepę niż rozrzutnik.

Etap 2: Wzmocnienie i rozbudowa ramy

Następnie z odpowiednio grubych kątowników wykonujemy dodatkową ramę, która będzie służyć jako podstawa podłogi przestrzeni ładunkowej. W tym etapie, jeśli planujemy poszerzenie paki, należy również dociąć i przyspawać profile/ceowniki, a także, jeśli to konieczne, rozsunąć oś poprzez cięcie i spawanie. Należy wyspawać podłogę i burty, ponieważ często są mocno skorodowane.

Etap 3: Montaż układu hydraulicznego do kiprowania

By przyczepa-wywrotka jednoosiowa lub dwuosiowa mogła spełniać swoje zadanie, konieczne jest zamontowanie siłownika hydraulicznego. Jego zadaniem będzie unoszenie i przechylanie przestrzeni ładunkowej. Miejsce jego montażu należy wykonać z grubych blach i umieścić w okolicach centralnej części ramy. Siłownik w górnej części ma kulę, która musi zostać wprowadzona do gniazda, które należy zaplanować pod ramą części ładunkowej (kipra).

Do siłownika należy podłączyć wąż hydrauliczny, a jego zakończenie umieścić na przedniej stronie przyczepy, by łatwo było podpinać go do odpowiednich gniazd w ciągniku.

Etap 4: Opcjonalne modyfikacje dla wywrotki 3-stronnej

Jeśli chcemy posiadać przyczepę rolniczą wywrotkę 3-stronną, czyli pozwalającą na wysypywanie ładunku na lewo, prawo oraz do tyłu, trzeba wykonać dodatkowe modyfikacje. Konieczne będzie zamocowanie specjalnych zawiasów oraz blokad po każdej stronie ramy.

Etap 5: Wyposażenie elektryczne i wykończenie

Ostatnim etapem jest montaż oświetlenia (lampy tylne i przednie), podłączenie kabla 5-żyłowego, gniazda i wtyczki. Należy również zamontować ucho zaczepu, a jeśli jest to planowane, również dodatkowy zaczep z tyłu. Całość należy dokładnie pomalować farbą antykorozyjną i nawierzchniową, aby zabezpieczyć konstrukcję przed czynnikami atmosferycznymi.

Koszty i opłacalność przeróbki

W okolicy można znaleźć firmy, które spawają konstrukcje i sprzedają żelaztwo. Orientacyjne koszty materiałów, np. na pakę o długości 5m z blachą na podłodze, to około 2500 zł. Do tego trzeba doliczyć koszt osi z kołami (jeśli jest taka potrzeba), ucha zaczepu, kabla 5-żyłowego, lamp tylnych i przednich, gniazda, wtyczki oraz farby. Szacuje się, że samodzielne wykonanie całości może zmieścić się w kwocie około 4000 zł, co jest znacznie niższym kosztem niż zakup nowej fabrycznej przyczepy o podobnych parametrach.

tags: #jak #przerobic #rozrzutnik #na #kiper