Jak przerobić samochód na traktorek?

Budowa własnego traktorka ogrodowego lub mini-ciągnika z samochodu to projekt, który może przynieść wiele satysfakcji, a także realne oszczędności. Taki pojazd, dostosowany do indywidualnych potrzeb, idealnie sprawdzi się przy koszeniu dużych działek, transporcie ładunków czy nawet orce. Poniżej przedstawiamy kompleksowy przewodnik, jak podejść do tego zadania, uwzględniając różne koncepcje i wyzwania.

Wybór bazy i silnika

Kluczowym elementem każdego traktorka jest odpowiednia baza oraz silnik. Wybór zależy od przeznaczenia pojazdu i dostępnych zasobów.

Samochód jako baza

Jednym z popularnych rozwiązań jest wykorzystanie całego zespołu napędowego od samochodu osobowego. Przykładem może być:

• Fiat 126p (Maluch): Jest to często polecana baza ze względu na tylny napęd i silnik umieszczony z tyłu. Całość jest integralna i nie wymaga dodatkowych przeróbek, a cena "dawcy" jest równowartością ceny złomu. Silnik z Fiata 126p ma wystarczająco dużo mocy, nawet więcej niż potrzeba do podstawowych zadań.
• Citroen Saxo 1.1i: Użytkownik planował przerobić ten model na mini-ciągnik 4x4, aby móc podczepić mały pług. Wymaga to jednak bardziej skomplikowanych modyfikacji ze względu na przedni napęd i poprzecznie zamontowany silnik.

Wykorzystując zespół napędowy od osobówki, niezbędne będzie zastosowanie przekładni redukcyjnej.

Inne opcje silnikowe

Jeśli nie chcemy bazować na całym samochodzie, można rozważyć inne silniki:

• Silnik od Rometa: Użytkownicy w dyskusji zgodzili się, że silnik od Rometa to za mało mocy do traktorka-kosiarki.
• Silnik od WSK 125: Sugerowano, że silnik o mocy 6 KM może dać radę przy nożu 50 cm, pod warunkiem, że traktorek nie będzie używany do wyścigów. Należy jednak pamiętać o konieczności wydajnego chłodzenia, ponieważ silnik będzie pracował na granicy swoich możliwości, a napęd jazdy pochłonie sporo mocy, szczególnie przy przewożeniu operatora.
• Silnik o mocy około 8 KM: Jest to optymalna moc dla noża 50 cm, jeśli ma to tylko kosić.
• Silnik Andoria 9 KM: Jeden z użytkowników wykorzystał silnik Andorii o mocy 9 KM na ramie od Uaz-a z oryginalnymi napędami 4x4. Przy zapiętym reduktorze potrafiło to wytargać blisko 3 tony na haku pod sporą górkę.
• Silniki od wózków inwalidzkich (elektryczne): Proponowane były silniki 24V DC 200W, zasilane akumulatorami, co daje zasięg kilkunastu kilometrów. Taka opcja wymaga jednak dużej wiedzy z zakresu sterowania RC i elektryki.
• Silniki szczotkowe/BLDC: Użytkownik planował zastąpić silnik spalinowy elektrycznym silnikiem szczotkowym 1500W z akumulatorem 12s LiPo, traktując to jako projekt dla przyjemności i minimalizacji hałasu.

Konstrukcja ramy i podwozia

Nadwozie samochodu jest zazwyczaj zbyt delikatne, dlatego kluczowe jest zbudowanie solidnej ramy od podstaw, najlepiej z profili stalowych.

Elementy podwozia

• Koła: Można wykorzystać koła od taczki, jednak do cięższych zastosowań lepiej sprawdzą się koła od Stara 66 (mają metr średnicy i można na nich jeździć nawet bez powietrza).
• Mosty: W przypadku napędu na tylną oś wystarczy jeden tylny most. Jeśli planujemy napęd 4x4, najlepiej użyć dwóch mostów z jednego samochodu (np. Suzuki Samurai, który jest wąski i ma dwa sztywne mosty), aby uniknąć problemów z przełożeniem końcowym.
• Zawieszenie: Przednie zwrotnice i resor od Malucha mogą być zbyt delikatne. Lepszym rozwiązaniem jest belka ze zwrotnicami lub przedni most skrętny.

Napęd i przekładnie

Istnieje kilka sposobów na przeniesienie napędu z silnika na koła:

• Paski: Można wszystko zrobić na paskach. Wał z silnika wypuszcza się pionowo na dół, na nim montuje się dwa koła pasowe - jedno stałe do napędu noża, a drugie regulowane (wariator) do napędu traktorka.
• Łańcuchy: Alternatywą dla pasków jest napęd łańcuchowy, podobny jak w quadzie.
• Skrzynia biegów: W przypadku silnika spalinowego ze skrzynią biegów od samochodu, należy pamiętać o specyfice mechanizmu różnicowego.
  • Jeśli używamy skrzyni od przednionapędówki (np. Saxo), silnik montuje się wzdłużnie, a nie poprzecznie. W przypadku napędu na jedną oś, należy zablokować (np. zaspawać) dyfer w skrzyni, aby napęd nie kręcił się luzem.
  • Można również użyć silnika i skrzyni od Malucha, blokując mechanizm różnicowy w skrzyni biegów i łącząc ją z tylnym mostem.
• Dwie skrzynie biegów: Niektórzy konstruktorzy stosują dwie skrzynie biegów małych rozmiarów (np. z Lublina lub Żuka), przenosząc napęd na mosty za pomocą przekładni łańcuchowej.

Układ kierowniczy

Układ kierowniczy jest kluczowy dla bezpieczeństwa i komfortu jazdy. Można wykorzystać maglownicę od Fiata 126p (Bisa) lub dopasować inną przekładnię kierowniczą.

• Dla napędu na tylną oś wystarczy belka ze zwrotnicami i przekładnia kierownicza.
• Dla napędu 4x4 z przednim mostem skrętnym potrzebna będzie odpowiednia przekładnia, maglownica lub trapez.

Alternatywne rozwiązania

Jednym z ciekawszych pomysłów jest budowa ciągnika łamanego wpół, podobnego do Kirowca. W takim rozwiązaniu, aby uzyskać sensowny promień skrętu, należy między przedni przegub wału a most dać przegub dwukrzyżakowy. Taki pojazd nie wymaga specjalnie rozłączanego napędu, ponieważ przy skręcie koła przedniej i tylnej osi pokonują taką samą drogę.

Adapter tnący i inne osprzęty

Jeśli traktorek ma służyć jako kosiarka, należy zaprojektować i zamontować adapter tnący.

• Szerokość noża: Ustalono, że nóż o szerokości 50 cm jest odpowiedni do koszenia.
• Napęd adaptera tnącego: Można zastosować oddzielny silnik do napędu kosiska, np. wentylatory serwerowe z silnikami BLDC (200W mocy pojedynczego napędu), które zapewniają miękki start i regulację prędkości.
• Kosiarki wrzecionowe: Jeden z użytkowników z powodzeniem zastosował kosiarki wrzecionowe Fiskars, które przy 600 obr/min pozwalają na ciche koszenie.

Warto również rozważyć możliwość montażu innych osprzętów, takich jak pług, przyczepka czy mulczer.

Aspekty prawne i bezpieczeństwo

Samodzielnie zbudowany traktorek musi spełniać określone wymogi prawne, zwłaszcza jeśli będzie poruszał się po drogach publicznych.

• Do 6 km/h jest kosiarką. Powyżej tej prędkości staje się pojazdem mechanicznym i wymaga rejestracji.
• W przypadku prędkości powyżej 6 km/h konieczne jest uzyskanie homologacji i rejestracja pojazdu, co w praktyce jest trudne i kosztowne.
• Pojazdy wolnobieżne to kategoria, która dopuszcza prędkość do 25 km/h.
• Należy zadbać o podstawowe oświetlenie oraz oznaczenie pojazdu jako wolnobieżnego (trójkąt).
• Kwestia hałasu: w niektórych miejscach (np. na osiedlach zamkniętych) obowiązują normy hałasu poniżej 65 dB, co jest trudne do osiągnięcia przy tradycyjnych kosiarkach rotacyjnych. Kosiarki wrzecionowe lub napęd hydrauliczny mogą być rozwiązaniem.

Praktyczne porady i doświadczenia

• Moc silnika: Mimo małej mocy silnika, skrzynia biegów pozwala na pełzanie na pierwszym biegu nawet przy dużym obciążeniu, a na trzecim biegu po równej nawierzchni traktorek może osiągnąć 20 km/h.
• Moment obrotowy: Ważniejszy niż moc maksymalna, szczególnie w maszynach użytkowych. Zapewnia zdolność do ciągnięcia ciężkich ładunków i pracy pod obciążeniem.
• Napęd jazdy a napęd kosiska: Nie ma sensu korzystać z tego samego silnika do napędu jazdy i napędu kosisk. Lepiej rozdzielić te funkcje.
• Hamulce i sterowanie: Hamulec można pozostawić pod lewą nogą (jak w oryginale), a gaz przenieść pod prawą.
• Koła w terenie: "Slicki" na kołach to problem. W terenie koła buksują nawet z oponami rolniczymi przy małym obciążeniu tylnej osi.
• Długość traktorka: Im dłuższy traktorek, tym gorzej skręca.
• Konserwacja: Regularne przeglądy techniczne i czyszczenie gwarantują długowieczność sprzętu.

Budowa traktorka DIY to ambitny projekt, który wymaga wiedzy technicznej, narzędzi i cierpliwości. Jednak końcowy efekt w postaci funkcjonalnego i dostosowanego do potrzeb pojazdu jest często wart wysiłku.

tags: #jak #przerobic #samochod #na #traktorek