Wielu rolników, chcąc zoptymalizować pracę w gospodarstwie, rozważa adaptację starszych maszyn rolniczych do współczesnych potrzeb. Jednym z popularnych projektów jest przeróbka siewnika konnego na wersję ciągnikową. Takie podejście pozwala na wykorzystanie solidnej, często już posiadanej, konstrukcji i przystosowanie jej do pracy z ciągnikiem, co zwiększa efektywność siewu.
Dlaczego przerabiać siewnik konny na ciągnikowy?
Decyzja o adaptacji siewnika konnego, takiego jak model SZK15 z 1968 roku, często wynika z kilku przyczyn. Przede wszystkim, wiele z tych maszyn, mimo upływu lat, charakteryzuje się solidną konstrukcją. Jak wspomniano, siewnik może być z zewnątrz pordzewiały, ale rama, skrzynia i wszystkie najważniejsze elementy są zazwyczaj zdrowe, a reszta części zamiennych jest często nadal dostępna w sprzedaży, co ułatwia remont.
Korzystanie z siewnika konnego w tradycyjnej formie może być uciążliwe. Do wad zalicza się fakt, że bardzo problematyczne jest wysiadanie na nawrotach, aby unieść dźwignią redlice. Dodatkowo, sama konstrukcja redlic bywa kłopotliwa, gdyż mają tendencję do zapchania się ziemią. Przeróbka na siewnik ciągnikowy eliminuje te niedogodności, a także umożliwia szybsze i bardziej komfortowe wykonanie prac polowych.
Często pojawia się również dylemat dotyczący wartości historycznej starszych maszyn. Niektórzy właściciele, widząc dobrze zachowany egzemplarz, zastanawiają się, czy jego modyfikacja nie zniszczy unikalnego zabytku. Jednak w wielu przypadkach, pragmatyczne podejście do wykorzystania maszyny przeważa, szczególnie gdy istnieje potrzeba posiadania większego i szerszego siewnika, o szerokości co najmniej 2 metrów.
Możliwości i wyzwania adaptacji
Podstawowe metody adaptacji do ciągnika
Najprostszym sposobem na przystosowanie siewnika konnego do ciągnika jest przymocowanie dyszla z uchem zaczepowym na środku maszyny za pomocą śrub lub spawarki. W okolicy spotykało się w ten sposób przerobione różnorodne sprzęty, takie jak kosiarki, grabiarki, przetrząsacze czy KOS-y. Jest to rozwiązanie dla ciągników bez podnośnika hydraulicznego lub dla maszyn ciągnionych.
Adaptacja na maszynę zawieszaną
Jeśli traktor jest wyposażony w podnośnik hydrauliczny (tzw. TUZ), możliwe jest wykonanie maszyny zawieszanej. Przykładowo, można przerobić kopaczkę konną na zawieszaną bez naruszania jej podstawowej konstrukcji. Podobnie, istnieje możliwość wykonania kosiarki zawieszanej na TUZ z napędem od WOM, wykorzystując zespół tnący z konnej kosiarki "K1001A". Wymaga to wyspawania ramy z wieżyczką, do której pasują pozostałe części. Taki system, np. z jednym dyszlem na środku grabiarki, podobnym do dyszla transportowego od snopowiązałki WC-3, pozwala na łatwiejsze manewrowanie i podnoszenie maszyny.
Wyzwania przy poszerzaniu siewnika
Myśl o poszerzeniu siewnika, na przykład poprzez połączenie dwóch maszyn, jest kusząca, ale wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Gotowe "zmoty" z dwóch siewników konnych są dostępne na rynku, ale ich jakość bywa różna. Samodzielne wykonanie takiej "zmoty" jest odradzane, chyba że siewniki są identyczne, co jest rzadkością. Znajomy miał siewnik zrobiony z 13- i 15-lejkowej maszyny, gdzie 15-lejkowa siała gęściej, a 13-lejkowa rzadziej, mimo połączonych wałków wysiewających. To wskazuje na trudności w osiągnięciu równomiernego siewu przy łączeniu różnych modeli.
Łączenie rodzin pszczelich.
Ustawienie przerobionego siewnika do siewu kukurydzy
Po przerobieniu siewnika konnego na ciągnikowy, kluczowe jest jego odpowiednie ustawienie, zwłaszcza przy wysiewie kukurydzy. Wiele osób zastanawia się, jak prawidłowo skonfigurować taką maszynę.
Wysiew górny i dolny
Do zasiewu kukurydzy należy ustawić wysiew górny, co wymaga przestawienia na trybach. Wysiew górny jest przeznaczony do wysiewu grubszych nasion. Możliwe jest również ustawienie siewnika na wysiew dolny, który jest standardowo używany do drobniejszych nasion, takich jak rzepak.
Zamykanie otworów wysiewnych
Aby siać na przykład co trzecią rurkę lub w innym, rzadszym rozstawie, konieczne jest zamknięcie niepotrzebnych otworów wysiewnych. Można to osiągnąć poprzez pociągnięcie odpowiedniego mechanizmu, często nazywanego "wichajstrem". Po jego uruchomieniu możliwe jest zamknięcie poszczególnych otworów na rurki. Dzięki tej regulacji, siewnik, który wcześniej był trudny do ustawienia, staje się funkcjonalny do precyzyjnego siewu.
Rozstaw rzędów kukurydzy
Optymalny rozstaw rzędów kukurydzy zależy od jej przeznaczenia (np. na zielonkę dla byków) i metody koszenia. Zbyt gęsty siew, na przykład co drugą redlicę, jest niewskazany ze względu na trudności w koszeniu i ryzyko, że kukurydza nie wyrośnie odpowiednio duża. Zaleca się siew co 40 cm dla ręcznego koszenia tasakiem, co pozwala na wzrost roślin do 2 metrów. Jeśli kukurydza ma być koszona rotacyjnie (do metra wysokości), to rozstaw około 70-75 cm jest bardziej odpowiedni. Niektórzy sugerują rozstaw około 30 cm, ale wtedy ziarna w rządku są dalej od siebie. Otwieranie co piątej redlicy jest również praktykowane w zależności od potrzeb. Ważne jest, aby dostosować rozstaw do planowanego sposobu zbioru i wielkości stadka bydła, dla którego zielonka jest przeznaczona.
Nawożenie i ochrona roślin kukurydzy po siewie
Po zasiewie kukurydzy, kluczowe jest odpowiednie nawożenie i ochrona przed chwastami, aby zapewnić optymalny wzrost roślin.
Nawożenie
Nawozy, takie jak polifoska i mocznik, powinny być rozsiane przed siewem. Mocznik jest dobrym nawozem, ale warto rozważyć także inne opcje, konsultując się ze sprzedawcą nawozów.
Zwalczanie chwastów
Chwasty, takie jak płaszczyca, mogą być problemem. Istnieje kilka strategii zwalczania chwastów w kukurydzy:
- Przed siewem: Można stosować herbicydy doglebowe, takie jak Dual Gold, które należy wymieszać z glebą broną.
- Po wschodach (2-5 liści): Gdy kukurydza wzejdzie i osiągnie fazę 2-5 liści, można zastosować opryski, np. Adengo lub Pendigan. Jeśli jest pilna potrzeba, można użyć Afalonu dypresyjnego.
- Późniejsze fazy (do 8 liści): Gdy kukurydza osiągnie do 8 liści, rekomendowane są silniejsze środki, takie jak Mocarz lub Mustang, które są często uważane za skuteczniejsze niż Chwastox. Chwastox Turbo, choć zakupiony na owies, nie jest zalecany do kukurydzy ze względu na ryzyko uszkodzenia rośliny i zbyt słabe działanie na niektóre chwasty kukurydziane. Zawsze warto skonsultować się ze sprzedawcą oprysków, aby dobrać odpowiedni środek do konkretnego typu chwastów występujących na polu.
Warto poczekać z pierwszym opryskiem, aż kukurydza wzejdzie i osiągnie odpowiednią fazę rozwojową (np. 2-5 liści), a nie pryskać na gołą ziemię po siewie, chyba że są to herbicydy doglebowe.