Sterowanie Opryskiwaczem Bez Komputera: Praktyczne Aspekty i Modernizacje

W dzisiejszych czasach precyzyjne sterowanie dawką cieczy w opryskiwaczach jest kluczowe dla efektywności zabiegów ochrony roślin i oszczędności. Chociaż komputery sterujące dawką stanowią ogromne ułatwienie, wielu rolników wciąż poszukuje skutecznych rozwiązań do sterowania opryskiwaczem bez skomplikowanych systemów elektronicznych. Poniższy artykuł omawia praktyczne aspekty doboru pomp, systemów mieszania cieczy oraz możliwości manualnej i półautomatycznej regulacji, a także kalibracji opryskiwacza.

Wydajność Pompy i Dobór Ciśnienia

Kluczowym elementem w systemie opryskiwacza jest pompa. Standardowo w opryskiwaczach o pojemności 2000 litrów stosuje się pompy o wydajności do 140 l/min. Jednak realna wydajność pompy zależy od obrotów WOM. Przyjmując, że oprysk odbywa się przy około 350 obrotach WOM zamiast nominalnych 540, rzeczywista wydajność pompy to około 60% jej maksymalnej wartości.

Zapotrzebowanie na Ciecz

• W typowej sytuacji na mieszadła i przelew idzie około 70 litrów wody.
• W nowszych nasadzeniach, np. w jagodnikach z ciaśniejszymi rzędami, chwilowy pobór cieczy na dysze będzie dużo mniejszy.

Dla optymalnej pracy i zapewnienia odpowiedniego mieszania, niektórzy użytkownicy rozważają pompy o wydatku maksymalnym około 200-220 l/min. Ważne jest, aby pamiętać, że większa wydajność to także większy koszt pompy i większe zapotrzebowanie na moc ciągnika.

Ciśnienie Robocze

Końcówki opryskiwaczy pracują zazwyczaj w zakresie 5-20 bar. Powyżej tego zakresu następuje szybsze zużycie, zmiana kąta rozpylenia i nierówna wydajność. Możliwe jest podkręcenie ciśnienia do 20 bar, aby pompa podała więcej cieczy, lub zmiana końcówek na takie, które przy mniejszym ciśnieniu podają tę samą ilość cieczy.

System Mieszania Cieczy w Zbiorniku

Prawidłowe mieszanie cieczy jest niezwykle ważne dla jednorodności roztworu i skuteczności zabiegu. Częstym problemem, zwłaszcza pod koniec zabiegu, jest pienienie cieczy, które powoduje skoki ciśnienia i pozostawia resztki piany w zbiorniku.

Problemy z Mieszaniem

• Pienienie: Mieszadła umieszczone na dnie zbiornika mogą powodować pienienie, gdy lustro cieczy opadnie poniżej ich poziomu.
• Martwe strefy: Przy ciężkich substancjach, dwa mieszadła na dnie mogą nie zapewniać jednorodnego wymieszania całej objętości cieczy.
• Osiadanie osadów: Podczas transportu na pole, gdy pompa nie pracuje, substancje takie jak miedź mogą osiadać na dnie zbiornika.

Rozwiązania i Modernizacje

1. Mieszadła z ruchem ku górze: Idealne są mieszadła działające na zasadzie zasysania cieczy i wypychania jej do góry, co tworzy natychmiastowy wir i porusza całą ciecz w zbiorniku. Mieszadła umieszczone po lewej stronie beczki, kierujące ciecz po okręgu do kształtu beczki, również są efektywne.
2. Przelew wewnętrzny: Przelew wewnątrz opryskiwacza można rozprowadzić rurami z otworami, aby mieszał ciecz bez jej spieniania. Przelew wyprowadzony na dole beczki pod kątem 90 stopni względem mieszadeł dodatkowo powoduje zawirowanie kierunku przepływu, poprawiając mieszanie.
3. Intensywne mieszanie z przelewu pompy: Można wykorzystać przelew pompy do stworzenia dodatkowego, intensywnego mieszania poprzez system rur z dziurami. Istnieje obawa, że otwory w rurach mogą się zapychać proszkowymi opryskami.
4. Włączanie mieszania przed zabiegiem: Zamiast stałego mieszania podczas całego zabiegu (co w niektórych przypadkach może prowadzić do pienienia), można załączyć pompę na kilka minut przed dojazdem na pole, aby wymieszać ciecz i zapobiec osiadaniu substancji.

Teoria mówi, że na mieszanie powinno iść minimum 5% objętości zbiornika, choć niektórzy producenci (np. Teejet) zalecają znacznie więcej.

Sterowanie Bez Komputera: Elektryczne Sterowanie Ciśnieniem i Sekcjami

W przypadku braku komputera, alternatywą jest elektryczne sterowanie ciśnieniem i sekcjami. Polega ono na zmianie ciśnienia za pomocą elektrozaworu sterowanego z kabiny ciągnika. Jest to znaczące ułatwienie w porównaniu do ręcznego kręcenia zaworem przy rozdzielaczu. Koszt takiego sterowania to około 4000 zł, w przeciwieństwie do komputera, który może kosztować około 7000 zł netto.

Zalety Elektrycznego Sterowania Ciśnieniem

• Wygoda: Regulacja ciśnienia i sekcji z kabiny ciągnika.
• Precyzja: Możliwość szybkiej korekty ciśnienia za pomocą krótkiego przyciśnięcia przycisku.
• Niezawodność: Dobrze zaprojektowane układy elektroniczne mogą działać bezawaryjnie przez wiele lat.

Samodzielne Projekty i Niezawodność Elektroniki

Niektórzy użytkownicy decydują się na samodzielne projektowanie i montaż układów sterujących, twierdząc, że dobrze zaprojektowana elektronika jest bardzo trwała i niezawodna. Podkreślają, że awarie często wynikają ze źle dobranych komponentów lub celowego projektowania urządzeń na określoną liczbę godzin pracy. Odpowiedni dobór tranzystorów i innych elementów elektronicznych, nawet w prostych układach, może znacząco zwiększyć czas bezawaryjnej pracy.

Kalibracja Opryskiwacza: Klucz do Precyzji

Niezależnie od tego, czy opryskiwacz jest wyposażony w komputer, czy też sterowany manualnie, regularna i prawidłowa kalibracja jest niezbędna do uzyskania optymalnych rezultatów. Kalibracja przekłada się na oszczędności finansowe i lepsze plony.

Kroki Kalibracji Manualnej

1. Wyznaczenie odcinka testowego: Wyznacz odcinek o długości 100 metrów. Przejedź go z prędkością roboczą, jaką będziesz stosować podczas oprysku, utrzymując stałe obroty silnika. Zanotuj czas przejazdu w sekundach. Dla pewności, powtórz przejazd dwukrotnie i uśrednij wynik.
2. Wypełnienie zbiornika: Przed testem wypełnij połowę opryskiwacza czystą wodą.
3. Informacje o rozpylaczu i dawce: Przygotuj informacje o typie rozpylacza (wszystkie muszą być jednakowe, zwłaszcza jeśli są nowe). Odczytaj z opakowania preparatu zalecaną dawkę cieczy w litrach na hektar.
4. Obliczenie rzeczywistej szybkości: Oblicz rzeczywistą szybkość przejazdu ciągnika/opryskiwacza.
5. Obliczenie wymaganej wydajności rozpylacza: Na podstawie danych o prędkości, szerokości roboczej i zalecanej dawce, oblicz wymaganą wydajność pojedynczego rozpylacza w litrach na minutę.
6. Test rozpylaczy: Upewnij się, że dysze i filtry są czyste. Używając pojemnika kalibracyjnego, zbieraj płyn z losowo wybranej dyszy przez minutę. Porównaj ilość zebranego płynu z wyliczoną wymaganą wydajnością. Jeśli ilość odbiega od normy (różnica nie powinna przekroczyć około 5%), należy wyregulować ciśnienie w opryskiwaczu. Warto użyć jednego nowego rozpylacza do porównania wydajności z używanymi.

Uwaga: Dane w tabelach wydatków rozpylaczy są oparte na czystej wodzie.

Kalibracja z Komputerem

Komputer polowy lub automatyczne sterowanie opryskiwaczem znacznie ułatwia zadanie kalibracji, wykonując większość pracy i zapewniając wysoką precyzję. W większości przypadków wystarczy ustawić tryb pracy „auto” i wybrać rodzaj zastosowanej dyszy (np. kolor zgodny z normą ISO). Prędkość jest sczytywana z odbiornika GPS lub radaru ciągnika.

Specyfika Kalibracji Opryskiwacza Sadowniczego

W opryskiwaczach sadowniczych, oprócz standardowych kroków, bierze się pod uwagę szerokość i wysokość drzew oraz rozstawienie rzędów. Mierzy się czas przejazdu testowego i właściwą prędkość, a następnie sprawdza w tabeli wydatków rozpylaczy potrzebną ilość substancji na minutę.

Potrzeba Kalibracji Przepływomierza

Jeśli komputer bazuje na pomiarze przepływu cieczy przez przepływomierz, dbałość o stan rozpylaczy jest nadal bardzo istotna. Kalibracja przepływomierza zazwyczaj nie jest wymagana, jeśli nie ma przesłanek do jego nieprawidłowej pracy. Potrzeba kalibracji zachodzi, gdy wymienia się uszkodzony przepływomierz na nowy. Przepływomierze są ustawiane na stołach kalibracyjnych, ale nie uwzględniają długości przewodów czy ilości sekcji.

Jeśli dawka wypryskiwanej cieczy odbiega od wskazań komputera, przyczyną może być uszkodzony przepływomierz, zawór regulacyjny, zanieczyszczone filtry lub nieszczelności w układzie.

tags: #jak #sterowac #bez #komputera #wylew #cieczy