Prawidłowe czyszczenie opryskiwacza po zakończeniu zabiegów ochrony roślin jest czynnością niezwykle ważną, zwłaszcza gdy urządzenie było używane do aplikacji silnych herbicydów, takich jak glifosat (np. Randap). Niewłaściwe umycie sprzętu może prowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z uszkodzeniem kolejnych upraw.
Dlaczego czyszczenie opryskiwacza jest kluczowe?
Użytkowanie niewyczyszczonego lub niewłaściwie umytego opryskiwacza może mieć poważne następstwa w postaci uszkodzeń roślin podczas wykonywania kolejnych zabiegów ochronnych. Rodzaj uszkodzeń, czyli fitotoksyczność na roślinach, może być różny, w zależności od zastosowanej wcześniej substancji aktywnej.
Herbicydy stanowią grupę środków ochrony roślin szczególnego ryzyka, których pozostałości w zbiorniku opryskiwacza mogą powodować fitotoksyczność na roślinie uprawnej. Wiosenne nagromadzenie prac polowych to okres, kiedy szczególnie jesteśmy narażeni na popełnienie błędów przy obsłudze opryskiwaczy. Bogaty płodozmian powoduje częste zmiany substancji znajdujących się w zbiorniku opryskiwacza, a ich przypadkowe zmieszanie może spowodować zniszczenie upraw.
Skutki zaniechania czyszczenia opryskiwacza mogą być różne, zależnie od stosowanych wcześniej substancji. Może dochodzić do zalepiania dysz, co ma miejsce zwłaszcza w przypadku pozostawienia w opryskiwaczu glifosatu czy nawozu dolistnego zawierającego mangan. Pozostawienie resztek na kilka dni skutkuje koniecznością ręcznego szorowania szczoteczką, gdyż na środki czyszczące jest już zbyt późno. Dużo większym zagrożeniem jest niekontrolowane zmieszanie różnych substancji.
Taka sytuacja może mieć miejsce przykładowo podczas zabiegu herbicydowego w rzepaku, bez mycia opryskiwacza po odchwaszczaniu zbóż. Słyszy się czasem też o wykonanym przypadkowo nawożeniu dolistnym z resztką glifosatu czy sulfonylomoczników. Niestety, nawet doświadczeni użytkownicy zaliczają takie błędy. Odpowiedź na pytanie o sens i konieczność czyszczenia opryskiwacza po każdym zabiegu oraz przed spoczynkiem zimowym jest zatem oczywista.
Ryzyko używania jednego opryskiwacza do różnych środków
Wielu profesjonalistów i doświadczonych ogrodników stanowczo odradza używanie tego samego opryskiwacza do środków ochrony roślin i tępienia chwastów, takich jak Randap. Wykonywanie tak skrajnych zabiegów jednym opryskiwaczem to kuszenie losu. Jeden błąd może bardzo drogo kosztować. Moim zdaniem nie warto ryzykować, a kwestia ta nie powinna podlegać dyskusji - muszą być dwa oddzielne opryskiwacze. To pragmatyczne rozwiązanie.
Zdarzyło się, że mimo trzykrotnego płukania, zapomniano rozkręcić lancę z przedłużką, co spowodowało uszkodzenia na roślinach i przyhamowanie wzrostu. Inny przykład to uszkodzenie roślin po wypłukaniu i umyciu opryskiwacza ciśnieniowego, w którym wcześniej był środek chwastobójczy. Z tego powodu wielu użytkowników ma dwa opryskiwacze: jeden do pryskania rzeczami nieszkodliwymi, a drugi, często starszy, do usuwania chwastów. Niektórzy używają oddzielnego opryskiwacza wyłącznie do środka Polyversum, woląc nie ryzykować, żeby nawet niewielka ilość pozostałego środka nie zneutralizowała zabiegu tym pożytecznym grzybem.
Jeśli rozważasz zakup opryskiwacza akumulatorowego, ale zastanawiasz się, czy jest możliwość używania go do obu zastosowań i np. tylko wymiany zbiornika, to doświadczenie pokazuje, że najlepiej pozostać przy dwóch urządzeniach - akumulatorowy można wtedy używać tylko do rzeczy bezpiecznych dla roślin.
Gdzie i jak pozbyć się resztek cieczy?
Resztek cieczy po wykonanym oprysku najlepiej pozbyć się na polu. Pusty zbiornik należy napełnić wodą, a następnie wypryskać powstałą ciecz na tej samej uprawie, z dala od ujęć wodnych i cieków. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, mycie opryskiwaczy należy przeprowadzać w sposób ograniczający ryzyko skażenia wód powierzchniowych, podziemnych oraz gruntu na skutek wycieku lub przesiąkania środków ochrony roślin w głąb profilu glebowego.
W przypadku tej czynności bardzo ważne jest miejsce jej wykonywania - powinno się ono znajdować nie mniej niż 30 m od studni, ujęć wody oraz od zbiorników i cieków wodnych. Zachowanie tej odległości nie jest konieczne, gdy opryskiwacz jest myty w myjni urządzeń ochrony roślin (Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie sposobu postępowania przy stosowaniu i przechowywaniu środków ochrony roślin - Dz.U. 2013, poz. 1047).
Etapy skutecznego czyszczenia opryskiwacza
1. Wstępne usuwanie resztek cieczy
Prawidłowo wykalibrowany opryskiwacz zazwyczaj nie pozostawia nadwyżki cieczy roboczej. Jednakże, jeśli w momencie zakończenia zabiegu w urządzeniu zostaje nadmiar cieczy, zbiornik wózka do oprysków zawsze posiada pochyłe dno, które pozwala pompie na usunięcie całej cieczy roboczej (w obiegu zamkniętym). Jeśli osadziły się resztki, należy opróżnić zbiornik. Odbywa się to poprzez rozcieńczanie resztek wodą i opryskanie roślin (zawsze robić to w innym miejscu niż te, które zamierzamy chronić, najlepiej na tej samej uprawie, która była opryskiwana lub w specjalnie przeznaczonym do tego miejscu).
2. Płukanie i mycie zbiornika
Samo zastosowanie wody jest niewystarczające. Należy przeprowadzić przynajmniej trzykrotne płukanie. Po zakończeniu płukania zdemontuj i dokładnie oczyść wszystkie filtry (ssawny, ciśnieniowy, sekcyjne) oraz rozpylacze. Warto na koniec nalać wodę do zbiornika po takim umyciu i wylać (czynność tę powtórzyłoby się z 2 razy), ponieważ na dnie zbiornika może zostać reszta starej cieczy (rurka może się tak ułożyć, że zwykłe przedmuchanie nie usuwa jej do końca, gdy np. koniec rurki jest lekko odchylony w bok).
W tym celu warto zastosować myjkę ciśnieniową albo szczotkę z roztworem środka myjącego. Ten etap mycia również warto przeprowadzić na polu albo na utwardzonej powierzchni, która jest nieprzepuszczalna i posiada specjalny odpływ.
JAK CZYŚCIĆ NATRYSK | Wskazówki dotyczące natrysku bezpowietrznego | Titan 440
3. Czyszczenie elementów mechanicznych
- Po zakończeniu płukania zdemontuj i dokładnie oczyść wszystkie filtry (ssawny, ciśnieniowy, sekcyjne) oraz rozpylacze.
- Używaj do tego specjalnych szczoteczek, nigdy drutów czy gwoździ, które mogą uszkodzić delikatne dysze.
- Sprawdź stan uszczelek i w razie potrzeby wymień je na nowe.
- Należy również rozkręcić lancę z przedłużką i dokładnie ją wyczyścić.
4. Użycie specjalistycznych środków czyszczących
Na rynku dostępne są specjalne środki przeznaczone do czyszczenia opryskiwaczy. Warto z nich korzystać, aby nie narazić się na straty. Sama woda to za mało, a popularne w pewnych kręgach mycie opryskiwacza octem czy płynem do naczyń lepiej zostawić do zastosowań amatorskich.
Jeśli chodzi o skład chemiczny, w myciu opryskiwaczy dobrze sprawdzają się preparaty zawierające podchloryn sodu - popularny związek odkażający, stosowany również w basenach. Przykładowo, środek Clean Max Czysty Opryskiwacz, zawierający podchloryn sodu, producent zaleca stosować w dawce 100-150 g/100 l wody. Podobne efekty daje stosowanie specjalnych środków do mycia opryskiwaczy, takich jak Cleanpest. Jest on polecany do mycia opryskiwaczy po użyciu herbicydów sulfonylomocznikowych i glifosatu. Zawiera środki powierzchniowo czynne oraz związki neutralizujące i rozpuszczające substancje aktywne pestycydów.
Stosując Cleanpest, oszczędza się czas potrzebny do wyczyszczenia opryskiwacza i minimalizuje ryzyko wystąpienia fitotoksyczności na roślinach. Zastosowanie dawki 0,5-1 l na 100 l wody, w zależności od typu opryskiwacza, daje gwarancję neutralizacji i usunięcia resztek herbicydów, które mogły pozostać w zbiorniku, przewodach, rozpylaczach, filtrach i innych elementach.
Aby uzyskać najlepsze rezultaty podczas czyszczenia wnętrza, po przepłukaniu zbiornika czystą wodą, pomp, rur i dysz, najlepiej jest przepompować specjalistyczny środek czyszczący (np. Primaclean) przez zbiornik, w obiegu zamkniętym. Następnie należy dodać środek i pompować mieszankę przez około 15 minut.
5. Czyszczenie zewnętrznej części wózka
Zewnętrzne czyszczenie wózka do oprysków wymaga niewiele wody i czasu. Za pomocą pistoletu natryskowego lub myjki wysokociśnieniowej podłączonej do źródła czystej wody można czyścić zewnętrzną część wózka natryskowego. Również do tego celu można użyć wodnego roztworu środka czyszczącego.
Konserwacja zimowa opryskiwacza
Pod koniec sezonu należy dokładnie oczyścić sprzęt wewnątrz i na zewnątrz wodą. Następnie napełnić zbiornik wodą na co najmniej 10-20% pojemności zbiornika. Potem należy dodać środek czyszczący (np. Primaclean) i pompować roztwór przez 15 minut. Roztwór należy pozostawić w zbiorniku na noc, a następnie opróżnić zbiornik. Sprzęt czyścić zewnętrznie wodnym roztworem Primacleanu.
Środki ochrony osobistej
Podczas czyszczenia opryskiwacza należy zawsze stosować środki ochrony osobistej, takie jak rękawice, okulary ochronne i odpowiednie ubranie, aby uniknąć kontaktu z pozostałościami środków chemicznych.
Biologiczne neutralizowanie środków chemicznych: stanowisko Biobed
Interesującym rozwiązaniem problemu usuwania resztek cieczy z opryskiwaczy jest stanowisko typu "Biobed". Zajmuje ono powierzchnię około 40,5 m² (10 x 4,5 m) i ma głębokość 0,7 m. Spód wykonany jest ze szczelnego betonu o grubości 0,10 m, a stanowisko otoczone jest betonowym fundamentem szerokości 0,25 m. Wzdłuż środka biegną dwa ciągi betonowych bloczków ułożone na szerokość ciągnika, z metalowymi kratami do najazdu.
Stanowisko wypełnione jest mieszaniną rozdrobnionej słomy (50%), torfu (25%) i ziemi wybranej z wykopu (25%). To podłoże pełni rolę biologicznego neutralizatora środków chemicznych. Bogata w materiał organiczny 50-centymetrowa warstwa wykazuje silne właściwości adsorpcyjne, wiążąc cząsteczki związków chemicznych, oraz tworzy doskonałe warunki dla rozwoju mikroorganizmów potrzebnych do biodegradacji tych związków. Warstwa betonu na spodzie stanowiska powstrzymuje przesiąkanie środków ochrony z podłoża do gleby, ograniczając ryzyko skażenia wód podziemnych. Jak wykazują szwedzkie doświadczenia, w okresie nieużytkowania opryskiwacza (od jesieni do wiosny) w podłożu stanowiska dokonuje się degradacja zgromadzonych tam w sezonie środków ochrony do bardzo niskiego poziomu, często do poziomu progu detekcji. Po 5-8 latach podłoże należy wymienić na nowe.
tags: #jak #umyc #opryskiwacz #po #randapie