Rozsiewacz nawozów zawieszany dwutarczowy, taki jak Grassrol, jest maszyną przeznaczoną do powierzchniowego wysiewu nawozów mineralnych granulowanych i pylistych na polach uprawnych, łąkach, ścierniskach i pastwiskach. Prawidłowe ustawienie parametrów pracy rozsiewacza nawozu jest kluczowe dla skuteczności nawożenia oraz optymalizacji kosztów.
Konstrukcja i zasada działania rozsiewacza Grassrol
Rozsiewacz jest maszyną zawieszaną na trzypunktowym układzie zawieszenia ciągnika i napędzaną przez wałek WOM. Jest przystosowany do pracy na pochyłościach terenu nie przekraczających 8°. Zbiornik rozsiewacza wykonany jest z blachy stalowej. Dozowanie nawozu odbywa się poprzez dwa otwory umieszczone w dnie zbiornika. W tylnej części zbiornika znajduje się mechanizm regulacji dawki wysiewu, składający się z dwóch zasuw.
W przedniej części zbiornika znajduje się mechanizm otwierania i zamykania otworów, składający się z dźwigni, cięgien i zasuw zamykających otwory zasypowe. Rozsiewanie nawozu następuje dzięki dwóm tarczom z czterema łopatkami rozsiewającymi. Ciągnik współpracujący z rozsiewaczem musi być wyposażony w komplet standardowych obciążników kół przednich i tylnych.
Dlaczego prawidłowe ustawienie rozsiewacza jest kluczowe?
Nawożenie to niezwykle istotny etap prac na polu, ponieważ wzbogacenie gleby o odpowiednie substancje odżywcze ma bezpośredni wpływ na przyszły wzrost roślin. Skuteczność nawożenia zależy od dostarczenia do gleby właściwej ilości substancji odżywczych, na których będą żywić się plony.
Rozsianie zarówno zbyt małej, jak i zbyt dużej dawki nawozu jest niekorzystne. Powód drugi to koszty nawożenia: nawozy stanowią cenny zasób, dlatego ich podawanie powinno być zoptymalizowane. Nieprawidłowe ustawienia rozsiewacza mogą spowodować, że zużycie nawozu będzie nieproporcjonalnie duże, co oznacza straty finansowe.
Wstępne przygotowanie rozsiewacza do pracy
Przygotowanie rozsiewacza nawozu do pracy nie jest zadaniem trudnym, choć w przypadku różnych urządzeń cała procedura może wyglądać nieco inaczej. Dlatego przed przystąpieniem do jakiejkolwiek pracy warto zapoznać się z instrukcją obsługi rozsiewacza.
Podłączenie i poziomowanie urządzenia
Pierwszym etapem jest podłączenie oraz wypoziomowanie urządzenia. Na ramie rozsiewacza powinien znajdować się wskaźnik, który pozwoli ustawić jego płaszczyznę w zależności od rodzaju nawożonych roślin. Do nawożenia roślin niskich rozsiewacz powinien być ustawiony w linii poziomej, zaś do nawożenia roślin wysokich należy go ustawić pod odpowiednim kątem.
Regulacja szerokości roboczej i łopatek
Jeśli rozsiewacz został już wypoziomowany, można przystąpić do regulowania szerokości roboczej oraz ustawienia łopatek. W tym celu należy skorzystać z tabeli pomocniczej znajdującej się w instrukcji obsługi lub bezpośrednio na rozsiewaczu.
Rola tabel wysiewu i konieczność próby kręconej
Tabele wysiewu stanowią podstawę do ustalenia pozycji nastawy rozsiewacza dla założonej dawki wysiewu (kg/ha) w zależności od prędkości i szerokości roboczej agregatu. Owszem, takie tabele są przydatne, ale są one tylko i wyłącznie orientacyjne. Każda partia nawozu będzie się różniła, chociażby wagą 1 litra nawozu, nawet jeśli będzie to ten sam nawóz.
Z tego właśnie powodu niezbędne jest wykonanie próby kręconej, która skoryguje wstępne nastawy rozsiewacza. Jest to błąd, jeśli pozostaniemy przy sugerowanych nastawach z rozsiewacza, ponieważ wysiana ilość nawozu nie pokryje się z założoną przez nas dawką na hektar. Na przykład, zamiast planowanych 150 kg saletry amonowej na hektar, może być wysiane 158 kg.
Szczegółowy proces wykonania próby kręconej
Ważenie 1 litra nawozu
Pierwszą czynnością, którą powinno się wykonać, jest zważenie 1 litra nawozu z partii, którą mamy na podwórku. Jest to ważne, ponieważ każdorazowo waga litra nawozu może być inna. Dla przykładu, w tabelach nawozowych dostarczonych z rozsiewaczem waga litra puławskiej saletry amonowej została określona na 1,02 kg, a przy zważeniu próbki z partii nawozu może wynieść np. 0,96 kg.
Nawet niewielka różnica, rzędu 60 g na litr, może mieć znaczący wpływ na rzeczywistą dawkę wysiewu na hektar.
Przeprowadzenie testu
Sama próba kręcona w przypadku większości nowoczesnych rozsiewaczy obejmuje tylko kilka czynności i jest bardzo prosta do wykonania:
- Ustawić według tabeli na skali rozsiewacza ilość nawozu, jaką planujemy wysiać (należy wziąć pod uwagę prędkość, z jaką będziemy jeździli).
- Wystarczy do komory rozsiewacza nasypać odrobinę nawozu.
- Wymontować jedną z tarcz z łopatkami.
- Na jej miejscu umieścić lejek, pod którym podstawiony zostanie pojemnik.
- Załączyć mieszadło i otworzyć wysyp nawozowy nad zdemontowaną tarczą.
- Uruchomić rozsiewacz na minutę, tak aby nawóz mógł wpadać przez 1 min. do pojemnika.
- Sprawdzić, ile nawozu nasypało się do pojemnika. Uzyskany wynik informuje, ile kilogramów powinno spaść z rozsiewacza przez minutę pracy.
Jeśli wynik obliczenia zgadza się z wynikiem ważenia, oznacza to, że urządzenie zostało prawidłowo ustawione.
Jak przeprowadzić próbę kręconą bez instrukcji obsługi ?
Brak tabel wysiewu
Nieco trudniej może być, jeśli nie mamy tabeli, ale nie jest to problem nie do pokonania. Wówczas można skorzystać z prostego wzoru na ilość wysiewanego nawozu w ciągu 1 minuty, która powinna opuścić rozsiewacz, czyli wylecieć na dwie tarcze. Generalnie problemem nie powinien być brak tabel do rozsiewaczy nawozów, gdyż w większości przypadków firmy maszynowe udostępniają obecnie aplikacje na telefony z ustawieniami dla konkretnych modeli swoich rozsiewaczy, obejmujących często nawet kilkunastoletnie maszyny, a nawet jeśli takich aplikacji nie ma, to w Internecie można znaleźć tabele wysiewu w formie plików PDF.
Specyficzne ustawienia dla różnych nawozów i problemy praktyczne
Ustawienie równomiernego wysiewu
Aby ustawić równo wysiew lewo/prawo, otwory w dnie lejka muszą być jednakowo otwarte (nie należy sugerować się dźwigniami). Najlepiej zrobić sobie kilka rurek różnej średnicy, które wkładałoby się w otwór, aby ustawić odpowiednią wielkość szczeliny. Przy prędkości wałka 540 obr/min uzyskuje się wysiew od 6-8 m dla soli potasowej do 10-12 m dla saletry.
Wysiew mocznika i drobnych nawozów
Jednym z problemów jest ustawianie otworów w rozsiewaczu na mocznik i inne drobne nawozy. Tabele często są przygotowane amatorsko, każda przewiduje inną przepustowość (l/ha) na jednym i tym samym ustawieniu, poza tym nie ma w nich takich nawozów jak mocznik puławski, który jest o wiele drobniejszy niż te podane w tabelach.
Obserwacje z pracy w polu
W przypadku wysiewu mocznika na oziminy, rozsiewacz dosiewa bez problemu zarówno na szerokość 12, jak i 15 m. Również za rozsiewaczem nawóz jest dobrze rzucany. Na oko równomierność wysiewu wygląda dobrze, choć może występować minimalna różnica w ilości wysianego nawozu między lejami, co jest do opanowania.
Problemy z dnem zbiornika
Dno zbiornika, które nie pozwala na wysianie nawozu do końca, mimo nachylenia rozsiewacza, jest kolejnym irytującym aspektem. Pod tym względem nawet starsze lejki były lepsze, choć również miały płaskie dno.
Współpraca z ciągnikiem i regulacja dawki
Ponieważ zwykle sieje się saletrę w dawce 150-200 kg/ha, taki wysiew uzyskuje się w ciągniku C-360 jadąc na III biegu i 2000-2200 obr/min, przy szczelinie otwartej dokładnie w połowie. Aby wysiać np. 300 kg/ha, należy zmniejszyć prędkość jazdy lub zwiększyć obroty silnika. Ciężko jest znaleźć złoty środek na wysiew zgodnie z tabelą, mając ciągnik bez prędkościomierza. Podobny problem występuje przy ustawianiu opryskiwacza, gdzie np. przy ustawieniu 170 l/ha, faktyczny wynik to +/- 200 l/ha, co wymaga pozostawienia pewnej rezerwy.
tags: #jak #ustawic #siewnik #grassrol #dwutarczowy