Jak ustawić siewnik Famarol i inne siewniki mechaniczne?

Wstęp do ustawienia siewnika

Prawidłowe ustawienie siewnika jest kluczowe dla efektywnego siewu i uzyskania optymalnych plonów. Wiele siewników mechanicznych, takich jak Famarol czy Poznaniak, wymaga precyzyjnej kalibracji, która często odbiega od danych zawartych w tabelach wysiewu. Najważniejszym elementem prawidłowego ustawienia jest tzw. próba kręcona.

Próba kręcona siewnika - podstawa precyzji

Próba kręcona to operacja, którą należy wykonać przed siewem, aby sprawdzić prawidłowe działanie siewnika. Polega ona na uruchomieniu siewnika w pozycji roboczej poza polem uprawnym (np. na trawie lub drodze), zważeniu ziarna wsypanego do rynienek przy uwzględnieniu konkretnej liczby obrotów przekładni siewnika i porównaniu ich z normą wysiewu. Chociaż próba zajmuje sporo czasu, warto ją wykonać, aby uzyskać właściwą dawkę kilogramów na 1 hektar.

Ile obrotów wykonać podczas próby kręconej?

• Dla siewnika Famarol 3 metrowego (np. S025, 29 aparatów, 25 lejków co 12 cm) standardowo wykonuje się 17 obrotów koła. Niektórzy użytkownicy siewnika S025 wykonują próbę przy 19,5 obrotach.
• Dla siewnika Famarol 500/3DXL (3m, 25 redlic) na 17 obrotów koła należy wykonać 24 obroty korbą.
• Dla siewnika Poznaniak o szerokości 3,0 m liczbę obrotów korbą na ar wynosi 13, dla siewnika o szerokości 2,7 m - 14,5, a dla siewnika o szerokości 2,5 m - 15,5.
• Dla siewnika Poznaniak 6 SO43/3B o szerokości roboczej 2,7 m liczba obrotów korbą na 1 hektar wynosi 3290, a liczba obrotów koła jezdnego na 1 hektar - 1900.

Kroki wykonania próby kręconej (na przykładzie Poznaniaka):

1. Zwolnić belkę mieszków i wsunąć w to miejsce osłonę korytkową.
2. Zasypać zbiornik ziarnem do poziomu powyżej górnej krawędzi otworów wysypowych do aparatów wysiewających.
3. Włożyć korbę i wykonać kilka obrotów, aby wypełnić ziarnem aparaty wysiewające.
4. Wysiane ziarno przesypać do zbiornika i ponownie podstawić osłonę korytkową pod aparaty wysiewające.
5. Wykonać odpowiednią liczbę obrotów (jak wyżej).
6. Ilość nasion zważona w osłonie korytkowej, pomnożona przez 100, odpowiada dawce wysiewu ziarna na 1 hektar.

Jeśli wynik próby różni się od zamierzonej dawki, należy zmienić ustawienie dźwigni skrzynki bezstopniowej i ponowić próbę. Warto dodać około 5% do "wykręconej" ilości ziarna, aby uwzględnić poślizg koła na polu.

Próba kręcona w polu

Istnieje również możliwość wykonania próby kręconej bezpośrednio w polu, co zapewnia jeszcze większą precyzję. W tym celu należy obniżyć belkę z mieszkami i w jej miejsce włożyć osłonę korytkową, a następnie wykonać przejazd (wysiewając ziarno). Na 1 ar powierzchni dla siewnika o szerokości roboczej 3,0 m przypada 33,3 m przejazdu; dla siewnika 2,7 m przypada 37 m przejazdu, a dla siewnika 2,5 m jest to 40 m przejazdu. Po przejeździe należy zważyć materiał siewny i skorygować ustawienia w przekładni głównej siewnika. Próbę można uznać za udaną, gdy uzyskana masa nie różni się więcej niż 2% od rekomendowanej dawki.

Przygotowanie siewnika do siewu

Przed każdym sezonem siewu, niezależnie od tego, czy jest to wiosna, czy jesień, należy przeprowadzić wnikliwy przegląd siewnika. Pomoże to wykryć zużyte elementy robocze i zapobiegnie problemom podczas pracy w polu.

Kluczowe aspekty przeglądu:

• Instrukcja obsługi: Zawsze warto zapoznać się z instrukcją obsługi danego modelu siewnika. Zawiera ona najważniejsze dane dotyczące przygotowania do siewu, tabele wysiewu i wzorniki ustawień.
• Stan techniczny elementów roboczych: Należy skontrolować tarcze, kółka dociskowe, znaczniki, zagarniacze i redlice. Zużyte kółka mogą prowadzić do problemów z ustaleniem odpowiedniej normy wysiewu.
• Redlice: Szczególną uwagę należy zwrócić na czubki redlic, które zużywają się szybciej, jeśli nie są prawidłowo ustawione względem talerzy. Talerz powinien pracować na głębokości większej o 1-15 cm niż czubek redlicy.
• Smarowanie: Piasty redlic wysiewających z smarowniczkami należy smarować po przepracowaniu ok. 300 ha. Inne ruchome elementy, jak znaczniki, zaczep czy wahacze, po ok. 100 ha.
• Ciśnienie w oponach: Przed wyjazdem w pole należy sprawdzić ciśnienie w oponach wału zagęszczającego i w kołach siewnika. Prawidłowe ciśnienie ogranicza poślizg i pomaga utrzymać założoną dawkę wysiewu.
• Naciąg łańcucha napędowego: Należy sprawdzić i ewentualnie wyregulować naciąg łańcucha.
• Poziom oleju w przekładni: Skontrolować i uzupełnić poziom oleju.
• Połączenia śrubowe: Sprawdzić dokręcenie wszystkich połączeń śrubowych.

Ustawienie siewnika Famarol / Poznaniak do różnych roślin

Ustawienia podane w tabelach wysiewu są jedynie orientacyjne, ponieważ ziarno tego samego gatunku, ale różnej odmiany, może różnić się wielkością i ciężarem. Zawsze należy to zweryfikować za pomocą próby kręconej.

Ogólne kroki ustawienia:

1. Znaleźć w tabeli wysiewu odpowiedni gatunek ziarna i planowaną dawkę wysiewu na 1 ha.
2. Sprawdzić, jakiej skali na przekładni bezstopniowej to odpowiada i ustawić dźwignię.
3. Ustawić zastawkę zgodnie z zaleceniami dla danego gatunku.
4. Ustawić dźwignię (denek).
5. Sprawdzić, jakim kółkiem należy przeprowadzić wysiew (np. "W+S" oznacza kółko wąskie i szerokie).
6. Wykonanie próby kręconej.

Przykładowe ustawienia (na przykładzie siewnika Poznaniak):

• Żyto (157 kg/ha): Przekładnia bezstopniowa - 35; Zastawka - 3/4; Dźwignia (denka) - 2; Kółko - W+S.
• Pszenica jara (233 kg/ha): Przekładnia bezstopniowa - 45; Zastawka - 3/4; Dźwignia (denka) - 2; Kółko - W+S.
• Owies (145 kg/ha): Przekładnia bezstopniowa - 45; Zastawka - 1; Dźwignia (denka) - 2; Kółko - W+S.
• Jęczmień (113 kg/ha): Przekładnia bezstopniowa - 35; Zastawka - 1; Dźwignia (denka) - 2; Kółko - W+S.
• Trawa (84 kg/ha): Przekładnia bezstopniowa - 50; Zastawka - 3/4; Dźwignia (denka) - 1; Kółko - W+S.

Rośliny spoza tabeli (gryka, łubin, itp.):

W przypadku ziaren, których nie ma w tabeli, należy wybrać ziarno podobne pod względem wielkości i wykonać próbę kręconą przynajmniej dwukrotnie. Jeśli z próby wyjdzie mniejsza ilość ziarna niż zamierzona, należy przesunąć dźwignię na podzielnicy przekładni bezstopniowej na większą wartość.

Ustawienie głębokości siewu i znaczników

Przed przystąpieniem do siewu należy sprawdzić, czy siewnik jest prawidłowo wypoziomowany na ciągniku. Dobrze wypoziomowany siewnik gwarantuje jednakową głębokość siewu redlicami pierwszego i drugiego rzędu. Regulacji głębokości siewu dokonuje się na polu po przejechaniu kilku metrów z redlicami zagłębionymi w glebie. Korekty głębokości należy przeprowadzić centralnie za pomocą korby, przez obrót śruby znajdującej się z tyłu siewnika. Zakres regulacji wynosi od 0 do 10 cm względem poziomu kół. Każda redlica posiada także możliwość indywidualnej regulacji siły nacisku na glebę poprzez zmianę miejsca zaczepienia sprężyny. W większości siewników jest możliwość indywidualnego ustawienia docisku redlic wysiewających, poprzez zmianę położenia sprężyn dociskowych.

Siewnik należy opuszczać do siewu w czasie jazdy ciągnikiem do przodu, aby zapobiec zapychaniu się redlic glebą. Prędkość jazdy podczas siewu należy każdorazowo dostosować do aktualnych warunków glebowych i nie powinna przekraczać 10 km/h. Ważne jest utrzymanie stałej prędkości, gdyż wielkość wysiewanej dawki nasion nie zależy od prędkości jazdy, ale od jej stałości.

Znaczniki

Siewniki są wyposażone w ręczny lub hydrauliczny przerzutnik znaczników bocznych, które służą do wyznaczenia trasy następnego przejazdu ciągnika. Znaczniki należy ustawić tak, aby odstępy między pasami siewnymi przy kolejnym przejeździe siewnika odpowiadały szerokościom międzyrzędzi. Pasem siewnym (Ss) nazywa się odległość między skrajnymi redlicami.

Przykład: Siew 25 redlicami przy szerokości międzyrzędzi d = 10,8 cm. Szerokość robocza Sr = 25 x 10,8 cm = 270 cm. Rozstawienie kół przednich ciągnika t = 135 cm. Szerokość pasa siewnego Ss = Sr - d = 270 - 10,8 cm = 259,2 cm.

Typowe problemy i rozwiązania

W przypadku problemów z siewnikiem Famarol, gdy dawki wysiewu nie zgadzają się z tabelą, a próba kręcona jest nieskuteczna, należy sprawdzić kilka elementów:

• Skrzynia bezstopniowa: Może być przyczyną problemów, jeśli wysiewa mniej niż jest ustawione na skali. Jeśli zakres dźwigni schodzi poniżej zera lub kończy się przed 100, może to świadczyć o problemach.
• Pęknięta sprężyna w przekładni: Użytkownicy zgłaszali, że pęknięta sprężyna w przekładni również powodowała nieprawidłowy wysiew.
• Zużyte plastikowe elementy krzywkowe aparatu wysiewającego (gwiazdy): Po latach eksploatacji mogą się wytrzeć, co wpływa na dokładność.

Naprawa przekładni

Rozłożenie przekładni polega na odkręceniu śrub naokoło po wcześniejszym spuszczeniu oleju. W środku znajduje się element przypominający gwiazdę i ślizgająca się po niej zapadka. Jeśli chodzi o Famarol, sprawdzenie poziomu oleju w przekładni jest również kluczowe.

tags: #jak #ustrawic #siewnik #farmarol