Wieniec obrotu (zwany również kołem obrotowym) jest kluczowym komponentem w wielu maszynach roboczych, w których kabina musi obracać się względem dolnej ramy maszyny podczas pracy. Jest on stosowany na przykład w koparkach gąsienicowych i kołowych, w tym w minikoparkach. Składa się z dwóch pierścieni posiadających rowki, zwane bieżniami, które są zaprojektowane do utrzymywania elementów tocznych i odpowiednich elementów dystansowych. W koparkach pierścień zębaty łożyska jest mocowany do dolnego korpusu maszyny za pomocą złączy śrubowych. Górny pierścień, zazwyczaj bez zębów, jest połączony z ramą kabiny. Wieniec obrotu umożliwia obracanie się obu ram względem siebie, kontrolując ruch obrotowy za pomocą układu przekładni redukcyjnej.

Przyczyny Uszkodzenia Wieńca Obrotu
Najczęstszą przyczyną wymiany wieńca obrotu jest pęknięcie jednego lub więcej zębów na dolnym pierścieniu. Uniemożliwia to pracę, ponieważ liczba uszkodzonych zębów szybko rośnie. Główną przyczyną takiego uszkodzenia jest pogorszenie lub awaria systemu hamowania przekładni napędowej. Jeśli system ten nie jest skuteczny, gdy zmienia się kierunek ruchu kabiny, odwrócenie momentu obrotowego działającego na zęby powoduje ich wygięcie poza specyfikacje projektowe. Innym problemem, który może wystąpić, jest zatarcie łożyska. Pomimo dużych obciążeń, jakim poddawane są wieńce obrotu, stosunek przekroju poprzecznego do średnicy jest stosunkowo niewielki. Sprawia to, że są one podatne na odkształcenia, jeśli nie są odpowiednio podparte. Dlatego ważne jest, aby konstrukcja łącząca była wystarczająco sztywna, powierzchnie podparcia były odpowiednio płaskie, a system mocowania zapobiegał deformacji pod dużym obciążeniem.
Zdarzają się również problemy związane z luzowaniem się pompy obrotu, co w konsekwencji może prowadzić do uszkodzenia wieńca, gdy problem nie jest w porę zauważony i skorygowany. W niektórych przypadkach obserwowano również "zdarcie" zębów na wałku w silniku obrotu, co jest inną, choć powiązaną usterką.
Diagnostyka Uszkodzonego Wieńca
Objawy uszkodzonego wieńca obrotu są zazwyczaj bardzo wyraźne. Jeśli koparka nie chce się obracać ani od strony lemiesza, ani od drugiej strony, i tylko "próbuje strzelać" lub wydaje inne niepokojące dźwięki, a obraca się jedynie "po bokach", to z dużym prawdopodobieństwem świadczy to o wyrwanych zębach na wieńcu. Innym sygnałem jest sytuacja, gdy około 7 zębów jest już silnie startych, co powoduje, że tryb zamocowany na silniku obrotu zaczyna przeskakiwać.
Przygotowanie do Wymiany Wieńca Obrotu
Proces wymiany uszkodzonego wieńca obrotu jest złożony i wymaga odpowiedniego przygotowania. Przede wszystkim, potrzebny będzie konkretny dźwig lub suwnica, ponieważ cała górna część koparki (kabina z silnikiem) musi zostać podniesiona. Mimo, że niektórzy szukają mechanika z suwnicą, czasami trzeba będzie podjąć się naprawy samemu z powodu braku dostępności specjalistów w okolicy. Z wymontowaniem wieńca zazwyczaj jest gorzej niż z samą naprawą czy montażem.
Wygodniej będzie wymieniać wieniec po odpięciu ramienia, mimo dodatkowej pracy. Pamiętać należy, że wieńców obrotu raczej się nie naprawia, na przykład poprzez uzupełnianie zębów, spawanie, dorabianie ciaśniejszego trybu czy przestawianie o 45 stopni. Takie "naprawy" są co najwyżej krótkoterminowymi i ryzykownymi rozwiązaniami, które nie przywrócą pełnej sprawności ani bezpieczeństwa.
Należy również zorientować się, jaki jest koszt nowego wieńca i gdzie go można dostać, ponieważ jest to zazwyczaj bardzo kosztowna część. Ceny na serwisach autoryzowanych mogą być "z kosmosu".
Wymiana wienca obrotu CASE WX145
Procedura Demontażu Uszkodzonego Wieńca
- Odłączenie przewodów: Odkręć od spodu wszystkie przewody kolumny obrotu.
- Demontaż osłony (koryta): Następnie musisz odkręcić tzw. koryto, które od spodu osłania wieniec i zębatkę. Jest ono przykręcone zazwyczaj osiemnastoma śrubami imbusowymi. Jeżeli tego nie zrobisz, podczas podnoszenia górnej części koparki, możesz podnieść wózek lub urwać ten element, co spowoduje dalsze uszkodzenia.
- Odłączenie górnej części: Należy zlokalizować śruby, które służą do odbezpieczenia górnej części koparki (kabiny z silnikiem) od dolnej. Patrząc z boku na wieniec, znajdziesz kilka dużych śrub na imbus. To właśnie te śruby należy wykręcić, aby móc bezpiecznie podnieść górną konstrukcję.
Procedura Montażu Nowego Wieńca Obrotu
Po usunięciu starego wieńca, proces wymiany obejmuje pewne czynności wstępne w celu prawidłowego montażu nowego łożyska. Po przeprowadzeniu tych kontroli łożysko można umieścić na dolnej ramie maszyny.
Orientacja i Mocowanie
- Prawidłowa orientacja: Aby uzyskać prawidłową i skuteczną orientację, należy postępować zgodnie z oznaczeniami na łożysku. Wszystkie wieńce obrotu mają strefę przejściową początku i końca hartowania, która jest najbardziej wrażliwym obszarem.
- Śruby mocujące: Przed rozpoczęciem mocowania łożyska do ramy, należy sprawdzić, czy śruby mocujące są zgodne ze specyfikacjami podanymi w instrukcji producenta. Ważne jest również wcześniejsze nasmarowanie śrub i użycie płaskich, nieelastycznych podkładek.
Kalibracja i Ustawienie
- Uwzględnienie mimośrodowości: Konieczne jest uwzględnienie mimośrodowości wieńca obrotu w celu uniknięcia zatarcia przekładni napędowej lub przedwczesnego zużycia zębów. Ze względu na niski stosunek grubości do średnicy, pierścienie łożyskowe mają tendencję do odkształcania się podczas obróbki cieplnej.
- Ustawienie łożyska i zębnika: Podczas montażu należy sprawdzić pionowe ustawienie łożyska i zębnika. Nawet jeśli maszyna ma więcej niż jedną zębatkę, sprzęgło powinno znajdować się w punktach maksymalnego mimośrodu łożyska. Punkty największego mimośrodu są oznaczone na łożysku trzema zębami pomalowanymi na żółto. Umożliwia to kalibrację luzu między dwoma zestawami zębów w punkcie maksymalnej odległości między dwoma komponentami.
- Sprawdzenie po montażu: Po zamontowaniu zaleca się kilkukrotne obrócenie systemu, aby sprawdzić, czy sprzęgło jest prawidłowe i czy nie występuje nadmierny hałas spowodowany nieprawidłowym zazębieniem.
Pomiar Luzu Maszyny
Na koniec zaleca się zmierzenie i zarejestrowanie luzu maszyny. Jest on mierzony za pomocą komparatora umieszczonego pomiędzy górnym i dolnym pierścieniem, jak najbliżej bieżni tocznej, aby zminimalizować wpływ odkształceń sprężystych w strukturze łączącej. Po ustawieniu i wyzerowaniu komparatora należy doprowadzić maszynę do stanu maksymalnego obciążenia i zmierzyć zmiany wynikające z luzu.

Konserwacja i Przedłużenie Żywotności Wieńca Obrotu
Żywotność wieńców obrotu można znacznie zwiększyć, przestrzegając kilku zasad dobrej praktyki i regularnej konserwacji.
Smarowanie
- Łożysko jest dostarczane ze wstępnie nasmarowanymi bieżniami tocznymi. Należy je zatem nasmarować po pierwszych 50 godzinach pracy, a następnie w odstępach czasu zależnych od warunków pracy maszyny (ale nigdy nie dłużej niż co 100 godzin pracy).
- Ponadto, przed i po dłuższych przestojach maszyny, należy nasmarować koło obrotowe.
- Zgodnie z harmonogramem konserwacji, boki zębów należy całkowicie pokryć smarem, rozprowadzając go za pomocą pędzla lub sprayu.
Kontrola i Pomiar
- Przez cały okres eksploatacji koła zamachowego ważne jest przeprowadzanie wizualnych kontroli stanu uszczelek i ich wymiana, jeśli wyglądają na zniszczone lub kruche.
- Dobrą praktyką jest mierzenie luzu maszyny raz w roku w celu wykrycia problemów związanych z nieprawidłowym zużyciem bieżni tocznych. Maksymalny dopuszczalny wzrost zależy od kilku różnych czynników, takich jak średnica łożyska, typ i rozmiar elementów tocznych (kulek lub wałeczków) oraz rodzaj zastosowania.
Właściwości Produkcyjne i Logistyka
- Wybór materiałów i obróbki cieplnej ma kluczowe znaczenie dla uzyskania mocnych, trwałych wieńców obrotu, zwłaszcza w odniesieniu do żywotności zębów. Konieczne jest również zastosowanie obróbki cieplnej powierzchni w najbardziej obciążonych obszarach łożyska, którymi są bieżnie elementów tocznych i zęby pierścienia wewnętrznego. Proces hartowania indukcyjnego zwiększa odporność zębów na zginanie i wżery na powierzchniach styku.
- Aby uniknąć uderzeń i uszkodzeń, zwłaszcza w kierunku promieniowym, wieniec obrotu musi być zamknięty w sztywnej obudowie i transportowany poziomo.
- Podczas przechowywania obudowa i łożysko muszą pozostać w pomieszczeniu, chronione przed czynnikami atmosferycznymi, które mogą powodować korozję.
tags: #jak #wyciagnac #wieniec #minikoparka