Rozpoczął się sezon intensywnych zabiegów ochrony roślin, a wraz z nim powraca kluczowa kwestia: prawidłowa kalibracja opryskiwacza rolniczego. Jest to podstawowy wymóg Integrowanej Ochrony Roślin i czynność, która ma istotny wpływ na wydajność oraz skuteczność zabiegu w polu. Odpowiednio skalibrowany opryskiwacz decyduje o wielkości i jakości zebranych plonów, a więc pośrednio o rentowności produkcji.
Nowoczesna technologia, wspierająca wydajność pracy rolnika, pozwala na coraz większą precyzję i skuteczność wykonywanych zabiegów. Nowoczesne opryskiwacze automatycznie dawkują ciecz roboczą i niwelują dryft aplikowanych kropel, dzięki czemu unika się nadmiernej podaży środka ochrony roślin i jego niekontrolowanego znoszenia poza granice pola. Tym samym rolnik oszczędza na wydatkach. Ta technologia nie spełnia jednak swojej roli, jeśli nie jest uzupełniona konserwacją i regularną kalibracją opryskiwacza.
Czym jest kalibracja opryskiwacza i dlaczego jest ważna?
Kalibracja opryskiwacza to odpowiednie ustawianie tego urządzenia, zgodne z przepisami prawa, a konkretnie - dyrektywą 2009/128/WE. Celem kalibracji jest uzyskanie równomiernej pracy rozpylaczy, pożądanej wielkości kropel i odpowiedniej dawki cieczy roboczej na 1 ha. O skuteczności zabiegu ochrony roślin w bardzo dużym stopniu decyduje nienaganny stan techniczny opryskiwacza i jego optymalne skalibrowanie.
Kiedy wykonywać kalibrację?
- Przed każdym sezonem wegetacyjnym.
- Po dłuższym postoju opryskiwacza polowego.
- Po modyfikacji parametrów pracy sprzętu.
- Okresową kalibrację, czyli co 3 lata, wykonuje uprawniony diagnosta za pomocą specjalistycznego sprzętu.
Korzyści z prawidłowej kalibracji
Kalibracja przynosi sporo korzyści samym rolnikom. Dzięki niej rozpylacze mogą równomiernie rozprowadzać środki ochrony roślin i są lepiej przygotowane do pracy. Sprawia ona również, że zabieg ochrony poszczególnych gatunków jest bardziej efektywny. Sprawny opryskiwacz pozwala łatwiej uzyskać lepsze plony oraz dozować odpowiednią ilość środka ochrony roślin, co przekłada się na więcej zaoszczędzonych pieniędzy i lepsze plony.
Przygotowanie opryskiwacza do sezonu
Przed rozpoczęciem nowego sezonu wegetacyjnego trzeba sprawdzić i przygotować opryskiwacz do pracy. Tylko sprawny technicznie opryskiwacz można poprawnie wyregulować i przygotować do pracy. O jego stan techniczny należy już zadbać przed zimą.
Przegląd po zimie
Rozruch opryskiwacza po zimie zależy głównie od stanu, w jakim pozostawiono opryskiwacz na ten okres. Opryskiwacz powinien być przed zimą przepłukany płynem niezamarzającym, zdemontowane wkłady filtrów, rozpylacze, manometr oraz wykręcone śruby spustowe w pompie. Najlepiej na okres zimy zalać pompę płynem niezamarzającym, np. płynem do spryskiwaczy samochodowych. Wtedy należy odkręcić przewód zasilający pompę w ciecz i odbierający ją pod wytworzonym przez nią ciśnieniem, a do otworu wejściowego wlewamy płyn niezamarzający. Należy obrócić parę razy wałkiem pompy, aby płyn rozprowadził się po całym jej układzie i wypchnął wodę. Wszystkie elementy ruchome, które wymagają smarowania, warto nasmarować przed zimą - świeżo uzupełniony smar usunie z tych miejsc wodę, która zapewne przyczyni się do korozji.
Kontrola podzespołów
Wszystkie wcześniej usunięte elementy opryskiwacza należy teraz zainstalować. Kolejnym krokiem jest przegląd stanu poszczególnych podzespołów:
1. Pompa
Pompa to jeden z najważniejszych podzespołów roboczych opryskiwacza, stanowi jego „serce”. Należy dbać o jej stan techniczny. Podstawowe czynności obsługowe i kontrolne pompy to okresowe sprawdzenie szczelności pompy, poziomu oleju oraz wysokości ciśnienia w powietrzniku (jeżeli jest), które powinno wynosić 1/3 - 2/3 ciśnienia roboczego. W przypadku, kiedy powietrze z powietrznika uchodzi, oznacza to, że jest pęknięta membrana powietrznika lub uszkodzony wentyl - części te należy wymienić. Głośna praca pompy to najczęściej wybicie łożysk lub uszkodzenie mimośrodu, należy je wymienić. W pompie sprawdzamy stan przepon tłocznych; w przypadku, jeżeli są na nich powierzchniowe spękania, przepony takie należy wymienić. Należy dokonywać regularnych przeglądów i podstawowych napraw pompy, jak m.in. wymiana przepon, sprężyny zaworu. Przy obsłudze pompy opryskiwacza powinno się regularnie kontrolować stan oleju w zbiorniczku wyrównawczym i w razie potrzeby uzupełniać go olejem zalecanym przez producenta.
2. Mieszadło
Mieszadło musi działać intensywnie, aby zapewnić prawidłowe mieszanie cieczy roboczej bez osadzania się cząstek zawiesiny. Wizualnie widoczny efekt mieszania przy pracującym zespole hydraulicznym opryskiwacza. Efekt mieszania jest uzyskiwany poprzez skierowanie w pobliże dna zbiornika znacznych ilości cieczy pod ciśnieniem do specjalnie skonstruowanych dysz mieszających lub perforowanej rury. Sprawdza się je przy niewielkim napełnieniu zbiornika wodą. Należy zwrócić uwagę na dyszę mieszadła, czy tworzy silny strumień cieczy oraz na drożność przelewu zwrotnego. Bezwzględnie należy kontrolować stan mieszadła.
3. Belka polowa
Sprawdzając belkę polową, trzeba zwrócić uwagę na stan przegubów i zawieszenia oraz położenie belki w pionie i poziomie. Linki służące do rozkładania belek opryskiwaczy z czasem się wyciągają. Przed sezonem powinno się ich naciąg skorygować za pomocą śrub. Dokładnie należy skontrolować przewody cieczy wzdłuż całej belki polowej oraz szczelność połączeń.
4. Rozpylacze
Wszystkie rozpylacze zainstalowane na belce muszą być tego samego typu i rozmiaru. Powinny charakteryzować się tym samym kątem rozpylania cieczy i odznaczać się jednakowym natężeniem wypływu cieczy. Od prawidłowo dobranego rodzaju i wielkości rozpylacza zależy w znacznym stopniu biologiczny stopień ochrony roślin. Niepoprawnie rozpylona ciecz to typowy objaw niedrożności rozpylacza. W czasie wymiany rozpylaczy trzeba zwrócić uwagę na małe filterki, które niekiedy zostają w oprawie lub wyjmują się z kołpakiem i rozpylaczem. Po zainstalowaniu kołpaka może się okazać, że uszczelniacz nie spełnia swojego zadania i ciecz zamiast być rozpylana, wydostaje się między rozpylaczem a oprawą. Spowodowane jest to tym, że stary odkształcony uszczelniacz nie nadaje się do ponownego zamontowania. Należy sprawdzić, czy w posiadanym opryskiwaczu wyposażonym w rozpylacze szczelinowe każdy z nich jest identycznie ustawiony na belce polowej, czyli z lekkim odchyleniem (5-10º) od osi podłużnej. Ma to na celu takie usytuowanie poszczególnych strumieni cieczy, aby nie zderzały się ze sobą. Różne rozpylacze zainstalowane na belce pozwalają na szybką ich wymianę w zależności od warunków.
Belki polowe opryskiwaczy ustawia się w zależności od kąta rozpylania cieczy. Przy większym kącie rozpylania belka polowa powinna być ustawiona niżej. Dla rozpylaczy o kącie rozpylania 120º należy belkę ustawić w odległości 40 cm, dla 110º - 50 cm, a dla 80º - 60 cm od wierzchołków opryskiwanych roślin.
5. Filtry
Podczas przepływu cieczy roboczej od zbiornika do rozpylaczy znajdują się filtry. Przed rozpoczęciem sezonu należy sprawdzić stan i czystość poszczególnych filtrów, w tym sita wlewowego oraz szczelność połączeń. Filtry zanieczyszczone należy oczyścić, a uszkodzone wymienić. Praktyka wykazała, że rolnicy nie przykładają zbyt dużej wagi do stanu i czystości filtrów. Jest to przyczyną częstych awarii - polegających na zapychaniu się rozpylaczy, co w efekcie zmniejsza skuteczność zabiegów.
6. Zawory sterująco-rozdzielcze
Zawory sterująco-rozdzielcze muszą poprawnie działać, być szczelne i charakteryzować się dobrą stabilnością. Wszystkie czynności z zakresu obsługi technicznej i konserwacji opryskiwaczy trzeba wykonywać bardzo starannie, ponieważ wpływają one na ich sprawność i trwałość.
Instrukcja kalibracji opryskiwacza krok po kroku
Kalibracja opryskiwacza nie jest szczególnie skomplikowanym przedsięwzięciem. Oto jak należy skalibrować opryskiwacz krok po kroku:
Etap 1: Wstępne przygotowania
- Zamontuj nowy rozpylacz: Dzięki temu będziesz miał pewność, że cała operacja zakończy się sukcesem. Podczas kalibracji warto skorzystać z jednego nowego rozpylacza, pomoże on w porównaniu wydajności używanych rozpylaczy.
- Włącz opryskiwacz i napełnij wodą: Wlej wodę minimum do połowy zbiornika opryskiwacza. Następnie włącz go, aby przekonać się, czy sprzęt działa w odpowiedni sposób i czy nie powstają wycieki. Po zdemontowaniu rozpylaczy należy dokładnie przepłukać zbiornik i cały układ cieczowy.
- Sprawdź rozstaw rozpylaczy na belce polowej: W większości przypadków wynosi on 0,5 m.
Etap 2: Ustalenie parametrów pracy
1. Ustal odpowiednią dawkę cieczy roboczej
W pierwszej kolejności należy ustalić dawkę, jaką chcesz aplikować na 1 ha. Należy dokładnie przeanalizować zalecenia producenta środka, jaki chcemy stosować, ponieważ Dawka = 3 kg/ha.
2. Wyznacz prędkość jazdy ciągnika/opryskiwacza
W tym celu należy wyznaczyć odcinek pomiarowy o długości najlepiej 100 m, na podłożu zbliżonym do warunków polowych (nie może być to zbyt miękka łąka ani też utwardzona droga np. asfaltowa). Operator powinien ruszyć kilkanaście metrów przed pierwszym palikiem, aby mijając go ciągnik poruszał się już ze stałą prędkością roboczą na wybranym biegu. Do pomiaru najlepiej wykorzystać stoper lub np. aplikację na smartfona, która posiada funkcję stopera. Zmierz czas przejazdu traktora przez tę trasę. Jeśli dysponujesz prędkościomierzem, cały proces przebiegnie bardzo szybko. Pamiętaj, że aby zmierzyć rzeczywistą prędkość, należy załączyć bieg, na którym planujesz przeprowadzać oprysk. Warto podkreślić też, że podczas wykonywania tej czynności prędkość obrotowa silnika powinna być taka sama.
Następnie należy obliczyć prędkość jazdy na bazie pomiaru czasu:
Prędkość jazdy = (długość odcinka pomiarowego w metrach / czas przejazdu w sekundach) x 3,6
Możesz także ustalić rzeczywistą prędkość jazdy ciągnika, najprościej dzieląc odcinek 360 m przez czas przejazdu tego dystansu.
3. Oblicz wydatek rozpylacza
Jeśli chcesz prawidłowo skalibrować opryskiwacz, następnie oblicz wydatek rozpylacza według wzoru:
wydatek rozpylacza (l/min) = (dawka cieczy roboczej (l/ha) x rozstaw rozpylaczy (m) x prędkość przejazdu (km/h)) / (liczba rozpylaczy x 600)
Nie masz czasu na obliczenia? Warto posiadać tabelę ciśnień, w której szukamy przybliżonej wartości obliczonego wydatku cieczy (q) i odczytujemy ciśnienie przy danym typie rozpylacza. Z napełnionym wodą zbiornikiem należy przejechać 100-metrowy odcinek mierząc jednocześnie czas tego zabiegu.
4. Wybierz rozpylacz i ciśnienie
Do każdego rozpylacza powinna być dołączona tabela wydatków cieczy. Na podstawie powyższych obliczeń można wybrać odpowiedni rozpylacz oraz samo ciśnienie. W tabeli użyte są wartości oparte na czystej wodzie.
Etap 3: Testy i korekty
1. Przetestuj rzeczywiste natężenie wypływu z rozpylaczy
W kolejnym kroku należy założyć komplet rozpylaczy i uruchomić je wraz ze wszystkimi sekcjami układu cieczowego, i ustawić odpowiednio dobrane ciśnienie. Później mierzy się natężenie wypływu wody z konkretnych rozpylaczy do naczyń miarowych w ściśle określonym czasie (przez 1 minutę). Należy pamiętać, aby sprawdzić wydatek z co najmniej kilku rozpylaczy. Opryskiwacz jest wyposażony w stabilną belkę polową, na której w oprawach wielogłowicowych znajduje się kilka rodzajów rozpylaczy. Wybieramy te, których natężenie wypływu zbliżone jest do obliczonego. Jeśli ilość cieczy odbiega od właściwej - obliczonej w poprzednich krokach - to ciśnienie w opryskiwaczu polowym należy wyregulować.
Porady dotyczące aplikacji firmy Syngenta – Wybór dysz (krótki)
2. Określ rzeczywisty wydatek cieczy z jednego rozpylacza
Uruchom opryskiwacz i włącz wszystkie sekcje, ustaw nominalne ciśnienie dla wybranych rozpylaczy i zmierz ich wydatek, podstawiając naczynia pomiarowe na 1 minutę. Odchylenie średniego wydatku nie powinno przekraczać +/- 5% od tego, który został ustalony w procesie kalibracji - w ten sposób można obliczyć rzeczywisty wydatek. Jeśli rzeczywisty wydatek będzie zbliżony do nominalnego, który został wcześniej obliczony, to ciśnienie powinno pozostać na tym samym poziomie. Pamiętaj: różnica między wydatkiem rzeczywistym a wyliczonym nie powinna przekroczyć ok. 5%.
3. Korekta ciśnienia
Jeżeli odchylenie jest większe, konieczne jest skorygowanie ciśnienia. W sytuacji, gdy wydatek rzeczywisty jest zbyt wysoki, należy je zmniejszyć, natomiast gdy jest on zbyt niski, trzeba je zwiększyć.
Wartość skorygowanego ciśnienia można wyliczyć na podstawie następującego wzoru:
P2 = P1 x (Q2/Q1)^2
- P2 - ciśnienie skorygowane (bar)
- P1 - ciśnienie ustalone (bar)
- Q1 - wydatek ustalony (l/min)
- Q2 - wydatek wyliczony (l/min)
4. Określ ilość cieczy roboczej (Q) na 1 hektar
Jeżeli wiesz już, jaki jest wydatek cieczy w przypadku jednego rozpylacza, możesz wyliczyć ilość cieczy roboczej, koniecznej do opryskania 1 hektara.
Wykorzystanie nowoczesnych technologii
Kalibracja opryskiwacza z komputerem zdecydowanie ułatwia zadanie. Elektroniczne urządzenia wykonują większość pracy za rolnika, a w dodatku są precyzyjne. Komputer polowy czy automatyczne sterowanie opryskiwaczem marki TeeJet to przykłady rozwiązań wspierających precyzyjne rolnictwo.
Kalibracja opryskiwacza sadowniczego
Kalibrując opryskiwacz sadowniczy, obliczasz lub ustalasz właściwą dawkę cieczy, którą użyjesz. Przy obliczaniu bierzesz pod uwagę szerokość i wysokość drzew oraz rozstawienie rzędów. Kolejny krok to zmierzenie czasu przejazdu testowego traktora/opryskiwacza i właściwej prędkości. Na koniec tabela wydatków rozpylaczy - sprawdzasz w niej, ile potrzeba litrów substancji na minutę.
tags: #jak #zkalibrowac #opryskiwacz