Ciągnik TZ 4K to maszyna charakteryzująca się wyjątkowo prostą konstrukcją, co często ułatwia jego obsługę i konserwację. Mimo swojej prostoty, wymaga regularnej uwagi w kilku kluczowych obszarach, aby zapewnić długą i bezproblemową eksploatację.
Kluczowe Aspekty Konserwacji
Filtr Oleju
Jednym z najważniejszych elementów, na który należy zwracać szczególną uwagę, jest stan małego olejowego wkładu filtrującego. Jego zaniedbanie, zwłaszcza zimą, może łatwo doprowadzić do zatarcia silnika. Filtr znajduje się w dolnej części silnika, po stronie prawej, pod rozrusznikiem. Po odkręceniu dekielka, wewnątrz znajdziesz kawałek okrągłego filcu, który odpowiada za filtrację oleju. Długo nie wymieniany lub nieczyszczony filtr potrafi się solidnie zapchać, co jest zjawiskiem szczególnie niebezpiecznym zimą, gdy olej staje się gęstszy.
Układ Paliwowy
Nieszczelności w układzie paliwowym, objawiające się wyciekami ropy z szerszych kanałów, mogą wskazywać na długotrwałe zaniedbania. Taki stan wymaga natychmiastowej interwencji, aby uniknąć dalszych uszkodzeń i zapewnić prawidłowe działanie silnika.
Sterowanie i Napędy
Dźwignie Sterujące
W ciągniku TZ 4K znajdują się dźwignie sterujące, których funkcje są kluczowe dla prawidłowego użytkowania maszyny. Jedna z nich to blokada przedniego mostu, a druga służy do załączania wału napędowego (WOM) oraz tylnego napędu. Przekładnia umiejscowiona z prawej strony, przy kołnierzu prowadzącym do przedniego koła, może być elementem blokady lub systemu napędu.
W celu weryfikacji działania napędu, zaleca się wyłączenie tylnego napędu (dźwignia na tylnym moście, z dostępem od tyłu ciągnika), a następnie sprawdzenie, w jakiej pozycji dźwigni obraca się wał napędowy.
Typowe Problemy i Rozwiązania
Luzy w Układzie Kierowniczym
Luzy w układzie kierowniczym to częsty problem w starszych ciągnikach. Można je zredukować poprzez regulację przekładni, znajdującej się po lewej stronie. Warto ocenić wielkość luzu, pamiętając, że nawet fabrycznie nowe ciągniki TZ 4K nie miały rewelacyjnie sztywnego układu. Zaleca się sprawdzenie korektora luzu.
Dymienie Silnika
Dymienie silnika to normalna sprawa w granicach normy, zwłaszcza gdy ciągnik jest obciążony. Kolor dymu może jednak wskazywać na potencjalne problemy. Czarny dym w dużej ilości świadczy o zbyt intensywnym wtrysku paliwa. Natomiast dym biało-niebieski, obserwowany również w nowych traktorkach przy obciążeniu i dodawaniu gazu, jest często związany z braniem oleju. Jeżeli silnik ma dobre sprężanie, to tego rodzaju dymieniem nie należy się zbytnio przejmować. Intensywne kopcenie czarnym dymem natomiast może wskazywać na problemy z wtryskiwaczem.
Problemy z Uruchamianiem Silnika
Problemy z uruchomieniem silnika to często zgłaszana kwestia, zwłaszcza gdy ciągnik postoi dłużej. Mimo, że maszyna była uruchamiana raz na kilka tygodni i nie była używana zimą, trudności z rozruchem mogą wystąpić niezależnie od temperatury otoczenia. Jak każdy stary diesel, w niskich temperaturach jest on oczywiście trudniejszy do uruchomienia.
W przypadku trudności z uruchomieniem, warto wykręcić świecę żarową i wlać do cylindra około 2 ccm oleju silnikowego lub 5 ccm oleju napędowego. Po zakręceniu świecy należy spróbować uruchomić silnik. Jeżeli odpali i będzie dalej pracował, oznacza to problem z kompresją. Jeśli ta "sztuczka" nie zadziała, przyczynę należy szukać w układzie paliwowym.
W przypadku rozebrania silnika, testu z olejem nie można już przeprowadzić. Z doświadczenia wielu mechaników wynika, że problemy z uruchamianiem często wiążą się z niską kompresją, co może wymagać oddania cylindra z tłokiem do sprawdzenia i ewentualnego wykonania szlifu.
Dodatkowe problemy z odpaleniem mogą pojawić się, nawet jeśli układ paliwa został odpowietrzony, a pompa podaje dawkę do wtrysku. W instrukcjach pojawia się również pojęcie "lontu" (tak jest napisane w książce). Kwestia ta, dotycząca otworu w świecy, może mieć związek z procesem zapłonu i utrudnionym uruchamianiem silnika, szczególnie jeśli ten otwór jest pusty.
TZ4K14
Szczegóły Budowy i Naprawy Silnika
Mechanizm Smarowania
Mechanizm smarowania w modelu TZ-4K-14 jest bardzo prosty, ponieważ jest to silnik dwusuwowy. W dolnej części skrzyni korbowej znajduje się sitko, połączone przewodem z pompą odsysającą. Przefiltrowany olej trafia następnie do cylindra, poprzez przewód przykręcony na dole cylindra.
Remont i Części Zamienne
Z remontem kapitalnym warto się dobrze zastanowić. Jeżeli silnik odpala w chłodne poranki, nie kopci zbyt mocno czarnym dymem, sprzęgło działa, a napędy również funkcjonują, to rozsądniej jest przeprowadzić gruntowny przegląd i wymienić tylko te elementy, które są faktycznie zużyte. Dostępne są części do układu wtryskowego i hydraulicznego, często używane. Chociaż ich sprzedaż bywa niechętna ze względu na niepewność co do ich stanu, przy samodzielnym montażu możliwe jest zweryfikowanie ich jakości na miejscu. Zakupy nowych części do TZ 4K 14 poleca się w firmie Hortmasz w Skierniewicach, która była importerem tego sprzętu i zajmowała się jego serwisem. Zrozumienie normalnych zachowań ciągnika TZ 4K pomaga w ocenie, kiedy konieczne jest jego serwisowanie lub remont.