Wprowadzenie do kosiarek rolniczych
Kosiarki rotacyjne i kosiarki dyskowe to niezawodne maszyny rolnicze, przeznaczone do koszenia traw łąkowych na siano lub sianokiszonkę, a także zielonek uprawianych na gruntach ornych do bezpośredniego skarmiania. Najpopularniejsze modele kosiarek to urządzenia montowane z tyłu ciągnika - z bocznym zawieszeniem - o szerokościach roboczych od 1,35 m do około 3 m.
Kosiarki rotacyjne są niezastąpionymi narzędziami w rolnictwie oraz w utrzymaniu terenów zielonych. Dzięki swojej wszechstronności i wydajności znajdują szerokie zastosowanie zarówno w gospodarstwach rolnych, jak i w sektorze komunalnym.
Kosiarki dyskowe: budowa i zasada działania
Rynek kosiarek rotacyjnych zdominowały tzw. "dyskówki", czyli te o konstrukcji dolnonapędowej. W ich przypadku głównym zespołem roboczym nie są bębny, a belka tnąca, składająca się z kilku dysków zamocowanych na ramie, wewnątrz której znajduje się układ przeniesienia napędu. W efekcie uzyskano konstrukcję znacznie lżejszą, o mniejszej masie wirującej oraz pozwalającą na swobodny przepływ skoszonej masy niemal na całej szerokości cięcia. Wydawałoby się, że jest to rozwiązanie idealne.
Konstrukcja zawieszenia pozwala na zmniejszenie nacisku na podłoże dzięki zastosowaniu sprężynowego lub hydropneumatycznego układu zawieszenia. W przypadku „dyskówek” nacisk na podłoże musi być ograniczony do około 60-70 kg kilogramów na każdy metr szerokości roboczej, aby zminimalizować tarcie dolnej powierzchni belki o podłoże, ale jednocześnie zapewnić prawidłowe kopiowanie terenu, zwłaszcza przy większych prędkościach roboczych. Zbyt mały nacisk może skutkować nierównomiernym utrzymaniem wysokości cięcia. Zbyt duży zaś może powodować, poza nadmiernym obciążeniem konstrukcji maszyny, także uszkadzanie darni w przypadku użytków zielonych na luźnych glebach torfowych, gdzie darń jest rzadka, częściowo uszkodzona przez zwierzynę lub zaniedbana.
W przypadku maszyn o konstrukcji dolnonapędowej wewnątrz belki tnącej znajduje się kilka kół zębatych na każdy metr szerokości roboczej, zazwyczaj trzy na każdy z dysków (wyjątkiem są belki, w których napęd jest przenoszony przez przekładnie kątowe). Dlatego wewnątrz belki znajduje się olej, który musi smarować wszystkie elementy przekazujące napęd niezależnie od pochylenia terenu. Konstrukcja ta musi być szczelna oraz odporna na mechaniczne uszkodzenia. Przed konstruktorami tych maszyn stoi zatem wiele wyzwań, jednak ich efektem jest maszyna o lekkiej konstrukcji, mniejszej bezwładności zespołu napędowego i umiarkowanym zapotrzebowaniu na moc.
Dzięki przeniesieniu napędu pod dyskami, ponad belką pozostaje wolna przestrzeń pozwalająca na swobodne przemieszczanie się skoszonego materiału na niemal całej szerokości koszenia.
Kosiarki bębnowe: tradycyjne rozwiązanie
Mimo dominacji "dyskówek", wielu rolników świadomie wybiera maszyny o konstrukcji górnonapędowej, czyli "bębnówki". Kosiarki rotacyjne dzielą się na dwa zasadnicze typy. Pierwszy z nich to tzw. kosiarki bębnowe, czyli górnonapędowe. Jak sama nazwa wskazuje, napęd na bębny przekazywany jest przez przekładnię kątową znajdującą się w górnej części maszyny. Bębny nie są ze sobą bezpośrednio połączone, a w ich dolnej części znajdują się obracające się swobodnie talerze ślizgowe, które stanowią element kopiujący powierzchnię terenu oraz ustalający wysokość cięcia.
Z racji tego, że kosiarka bębnowa sunie się po darni na ruchomych talerzach ślizgowych, opory tarcia o podłoże są ograniczone, a na każdy metr szerokości roboczej może przypadać większy nacisk. Co zatem oferują kosiarki bębnowe? Przede wszystkim prostą i trwałą konstrukcję, która doskonale sprawdzi się w trudnych warunkach. Niewątpliwym atutem jest sprawna praca w wyległym łanie np. koniczyny lub lucerny. Uniwersalność zastosowań oraz prosta konstrukcja sprawiają, że kosiarki bębnowe wciąż znajdują swoje miejsce w ofercie producentów.
Wybór kosiarki do Ursusa C-360: kluczowe aspekty
Zapotrzebowanie na moc i szerokość robocza
Ursus C-360 jest ciągnikiem o mocy około 45-55 KM, co determinuje możliwe do zastosowania szerokości robocze i typy kosiarek. Dla Ursusa C-360 często rozważane są kosiarki o szerokości roboczej od 1,35 m do około 1,8 m, choć niektórzy producenci oferują szersze modele wymagające większej mocy. Przykładem ograniczeń jest kosiarka Samasz KDT 220, która mimo że Ursus C-360 ma wystarczającą moc do jej napędu, okazała się zbyt ciężka do efektywnej współpracy z tym ciągnikiem.
Wpływ terenu na wybór kosiarki
W gospodarstwach, gdzie występują nieużytki, kamienie i nierówności, często rozważa się kosiarki bijakowe (mulczery), które są bardziej odporne na takie warunki niż kosiarki dyskowe czy bębnowe. Kosiarki bijakowe lepiej radzą sobie z gęsto zarośniętymi terenami, a przy tym nie uszkadzają się tak często, jak inne typy kosiarek, których "szkoda do tego typu prac". Mulczer idzie wolno i dość ciężko, jest odporny na przeszkody, nierówności, kretowiny czy ziemię i ma duże zapotrzebowanie na moc. Rozwali dosłownie wszystko i to całkiem dobrze.
Kosiarki bijakowe (mulczery) jako alternatywa dla C-360
Kosiarka bijakowa to maszyna, która nie tylko może przysłużyć się w gospodarstwie, ale także daje możliwość dorobienia podczas wykaszania nieużytków. W wysokiej trawie kosiarki bijakowe mogą okazać się bardziej efektywne niż dyskowe. Często pojawia się pytanie o szerokość roboczą - 160 cm czy 180 cm. Producenci twierdzą, że 180 cm jest lepsza, bo ciągnik nie gniecie nieskoszonej trawy. Z kolei, jak wskazują rolnicy, przy 180 cm i gęstej trawie C-360 może mieć bardzo ciężko na wałku i trzeba będzie "pełzać".
Kolejnym aspektem jest hydrauliczny przesuw. Jego obecność może realnie rozwiązać problem gniecenia trawy przy mniejszej szerokości kosiarki, co zwiększa komfort i efektywność pracy. Z racji na to, że na nieużytkach często występują kamienie i nierówności, rolnicy skłaniają się ku ciężkim młotkom, które są bardziej wytrzymałe na uderzenia.
Polecane modele kosiarek bijakowych dla C-360
SaMasz MIDO
Seria SaMasz MIDO to propozycja z górnej półki. Wariant MIDO160 jest optymalnym wyborem dla C-360, gdyż pozwala wykorzystać potencjał 50 KM ciągnika. Maszyny tej serii o szerokościach roboczych od 1,4 do 2,2 m ważą od 402 do 512 kg, co nie powinno stanowić wyzwania dla podnośnika C-360. Szerokość transportowa MIDO160 to 1,9 m. Kosiarka wyposażona jest w 20 noży i 2 rzędy po 3 przeciwnoże. Napęd realizowany jest jednostronną przekładnią pasową o 4 pasach, średnica rotora to 133 mm, a kosiarka oferuje 400 mm przesuwu bocznego. Sprzęgło jest wbudowane w przekładnię, a kosiarka jest typu tylno-czołowego. Cena to około 24 tys. zł netto, z dopłatą za przesuw boczny od 3,5 do 4,5 tys. zł.
Orkan KTKS/C
Firma Orkan oferuje modele KTKS/C 160 i 180, a także model 200, którego zapotrzebowanie na moc oscyluje w granicy 55 KM. Kosiarki Orkana cechuje duża komora wewnętrzna oraz możliwość uchylenia tylnej klapy, co znacząco zmniejsza obciążenie silnika. W trudnych warunkach uchylenie klapy może być "deską ratunku" dla ciągnika, choć utrudnia to mulczowanie. Kosiarka bazuje na włoskiej przekładni CMR, posiada 5 pasów napędowych, rotor o średnicy 160 mm i bijaki ułożone w spirali, co również odciąża silnik. W modelu KTKS/C 160 jest 14 młotków, w modelu 180 - dwa więcej (lub 42/48 noży). Opcjonalny przesuw boczny to około 400 mm, zaś masa kosiarek to odpowiednio 596 i 624 kg. Modele 160-180 kosztują odpowiednio 12,6 i 13,2 tys. zł.
FMP Agromehanika RM160 (z Serbii)
Kosiarka FMP Agromehanika RM160 z Serbii to propozycja o prostszej konstrukcji, lecz z przeciwnożami. Maszyna ta jest typowo tylna. Producent podkreśla jej odporność, co widać w masie - wariant 1,6 m waży aż 700 kg. Rotor ma aż 194 mm średnicy, a na nim są 32 noże typu Y w standardzie (z możliwością zmiany na młotki). W standardzie znajdziemy regulowane skokowo ślizgi oraz wał. Kosiarki FPM również mają uchylną tylną klapę.
Agrostar AM175/AM175D
Polska firma Agrostar oferuje kosiarkę AM175 o szerokości roboczej 172 cm, która nie przeciąża ciągnika C-360. Jest to prosta maszyna, bez dodatków, idealna dla tych, którzy oczekują niskich kosztów konserwacji i eksploatacji. Rotor o średnicy 108 mm ma osadzonych 26 młotków 0,8 kg lub 52 noże typu Y. Maszyna jest typu tylnego, bez uchylnej klapy, ale z hydraulicznym przesuwem. Masa kosiarki to niecałe 400 kg. Wersja z klapą to Agrostar AM175D. Cena zwykłej AM175 zaczyna się od 7 tys. zł, a kończy na 9,5 tys. zł, natomiast AM175D startuje od 8 tys. zł.
FMS-160
FMS-160 to lekka kosiarka o masie zaledwie 250 kg, co czyni ją łatwą do współpracy z C-360. Kosztuje około 6699 zł. Posiada 28 młotków lub 56 noży na wałku o średnicy 108 mm. Szerokość koszenia wynosi 160 cm, a zapotrzebowanie na moc to od 20 do 50 KM. Mimo, że jest reklamowana jako idealna do C-330, szerokością bardziej pasuje do C-360. Z C-360 sprawdzi się lepiej w bardzo wysokiej trawie niż mulczując niskie zarośla.
Geogras EFGC 220M
Firma Geogras sugeruje, że do C-360 można podpiąć kosiarkę bijakową o szerokości roboczej wynoszącej nawet 2,2 m - model EFGC 220M. Maszyna ta kosztuje około 13-14 tys. zł brutto. Jest to prosta maszyna bez dodatków, takich jak przesuw, ale posiada otwieraną pokrywę z tyłu. Zapotrzebowanie na moc to 50 KM, do napędu użyto 4 pasów, zaś jej masa to 404 kg. Przekładnia kątowa ma wbudowane sprzęgło, a w standardzie oferuje 36 młotków 0,7 kg. Może sprawdzić się w wielu mniej ambitnych zadaniach.
Japan Trak Mikann AGFK160 z wysięgnikiem
Kosiarka Mikann AGFK160 od Japan Trak, wyceniona na 16 tys. zł brutto, wyróżnia się znacznie większą funkcjonalnością dzięki posiadaniu wysięgnika. Według producenta do napędu wystarczy 50 KM, jednak ciągnik powinien mieć „odpowiednią masę” (należy go dociążyć i zachować ostrożność przy maksymalnym wysięgu, który wynosi do 60 cm od tylnego zaczepu). Masa maszyny to 625 kg. Maszyna ma klasyczną budowę prostej kosiarki z 4 pasami napędowymi oraz otwieraną klapę.
Jaki MULCZER do Ursus C-360, MF 255, ZETOR? 👉 Ciągnik szuka Kosiarki #2 KOSIARKA BIJAKOWA DO ~45KM
Nowoczesne kosiarki dyskowe: przegląd rynku i cechy
W minionej już dobie dominacji kosiarek bębnowych, maksymalne szerokości robocze kosiarek sięgały 2 m. Dla odmiany kosiarki dyskowe od tej szerokości się zaczynają i tylko jednostkowi klienci pytają o listwy tnące mniejsze niż 2 metry. Kosiarki rotacyjne i dyskowe firmy Talex z Borzytuchomia to niezawodne urządzenia wykorzystywane w rolnictwie oraz sektorze komunalnym. Talex od lat specjalizuje się w produkcji wysokiej jakości maszyn rolniczych, które cieszą się uznaniem użytkowników. Doskonałym uzupełnieniem dla właścicieli zarówno mniejszych, jak i większych gospodarstw jest kosiarka czołowa dyskowa FAST CUT 3,00, dzięki niej proces koszenia staje się szybszy i bardziej ekonomiczny, znacznie ograniczając czas pracy oraz zużycie paliwa.
Kosiarka boczna z belką tnącą o 6 dyskach może mieć różną szerokość roboczą. Zależnie od szerokości pojedynczego dysku i długości noży, może to być zarówno 2,15 m (np. model Kubota DM 1022) jak i 2,62 m. Dyski o mniejszej średnicy cechują się większym „zagęszczeniem” noży, co służy podniesieniu jakości cięcia trawy. Zwykle przyjmuje się, że 1 m szerokości roboczej belki oznacza 1 skoszony hektar zielonki w ciągu 1 godziny pracy. Zatem jeżeli gospodarstwo ma 30 ha użytków zielonych, kosiarka o szerokości 2 m pracować będzie około 15 godz.
Każda kosiarka ma unikatowe cechy decydujące o większej lub mniejszej przydatności w warunkach konkretnego gospodarstwa. Jeśli ktoś często odnawia użytki zielone lub kosi np. zboża ozime jako przedplon zbierany na paszę, powinien szukać kosiarki z jak najlepszym systemem regulacji odciążenia belki. Podobnie rzecz się ma w przypadku upraw GPS, czyli mieszanek zbożowo-strączkowych koszonych na zieloną masę w fazie dojrzałości woskowej ziarna. W takich uprawach rośnie ryzyko zanieczyszczenia paszy ziemią z niezadarnionej gleby.
Dla przykładu, firma Kuhn wprowadziła jako opcję w kosiarkach serii 100 możliwość hydraulicznego odchylania kosiarki w transporcie - dzięki czemu belka w pracy jest blisko kół ciągnika, a do transportu można ją sprawnie odsunąć bez składania osłony. Ilość rozwiązań jest duża i warto poświęcić czas na zapoznanie się z nimi przed zakupem, bo po fakcie będzie za późno i nietrafiony zakup to kłopot klienta.
Jedną z najtańszych nowych kosiarek o belce 6-dyskowej jest kosiarka Kellfri RS 250. Nową maszynę można kupić już za 11 400 zł (ceny katalogowe, podane w kwotach netto). Maszyna ma przykręcane noże i skręcaną belkę uszczelnianą widocznym nawet na zewnątrz belki silikonem.
Więcej gotówki trzeba wyłożyć na rodzimy produkt z białostockiego SaMaszu. Za lekką konstrukcję o nazwie Samba 240, która ma 2,4 m szerokości roboczej, zapłacić trzeba 15 500 zł. W tej cenie otrzymamy kosiarkę z systemem szybkiej wymiany noży, belką lekką wyposażoną w płozy ślizgowe i z odciążeniem sprężynowym. Konstrukcja ramy pozwala na podnoszenie belki na uwrociach korzystając tylko z jednego zaworu hydrauliki. Cięższa konstrukcja (również szeroka na 2,4 m) tego samego producenta, kosiarka Samasz KDT 260 ma wagę 670 kg.
W skład maszyny wchodzi m.in. mocniejsza niż w Sambie belka PerfectCut z systemem szybkiej wymiany ostrzy i napędem za pierwszym dyskiem, czyli bez dodatkowej płozy wewnętrznej. Listwa tnąca jest odciążona sprężynowo, z systemem poziomowania na uwrociach. Za kwotę 22 764 zł możemy stać się właścicielami podstawowego wariantu kosiarki Pӧttinger Novadisc 265. W standardzie jest szybka wymiana noży, sprężynowe odciążenie belki, regulowane czopy zawieszenia do dopasowania kosiarki do szerokości ciągnika. W standardowym wyposażeniu nie ma płóz ślizgowych - trzeba za nie dopłacić 600 zł.
Kosiarka Kuhn GMD 24 ma 6 dysków, które dają 2,4 m szerokości pracy. Dyski są zabezpieczone przed kamieniami systemem przeciążeniowym Protectadrive, który umożliwia szybką wymianę uszkodzonych osi dysków (nawet w warunkach polowych). Noże są do belki mocowane za pomocą śrub i nakrętek, podnoszenie odbywa się przy użyciu obu zaworów - hydrauliki i TUZ. Inny model marki Kuhn także ma 6 dysków i szerokość roboczą 2,4 m. Jest to model GMD 240 FF, który jest cięższy od lekkiego modelu GMD 28 tej marki i lepiej wyposażony. Standardem jest szybka wymiana ostrzy, do podniesienia kosiarki na uwrociach wystarczy tylko zawór hydrauliki. Standardem są płozy ślizgowe, opcjonalnie można dołożyć siłownik hydrauliczny, który zwalnia z konieczności ręcznego składania osłony do transportu.
W ofercie firmy Kubota (dotychczas również Kverneland i Vicon) także znajdziemy dwa modele kosiarki 6-dyskowej z bocznym zawieszeniem. Model DM 1024 ma szerokość roboczą 2,4 m, a DM 1022 - 2,15 m. Obie listwy - od rozwiązań innych producentów - odróżnia zastosowanie trójkątnych dysków tnących. Belka tnąca kosiarek Kubota jest napędzana przez 4 paski klinowe za pośrednictwem przekładni kątowej. Konstrukcja maszyny umożliwia równoległe podnoszenie obu końców belki przy użyciu zaworu hydraulicznego traktora.
Szeroką paletą maszyn zielonkowych może się poszczycić firma Claas. Klienci szukający 6-dyskowej kosiarki na bocznym zawieszeniu, produkcji tej firmy, powinni się zainteresować modelem Disco 250. Maszyna ta ma 2,45 m szerokości roboczej i noże przykręcane śrubami do owalnych dysków.
Podobną cenę - 23 500 zł - trzeba zapłacić za kosiarkę innego niemieckiego producenta Krone. Tyle kosztuje podstawowy 6-dyskowy egzemplarz modelu AM 243. Szerokość robocza 2,4 m, w zestawie komplet płóz, wałek WOM i szybkozłącze do wymiany noży. Krajowy producent, firma Sipma, oferuje kosiarkę 6-dyskową już za ok. 18 500 zł. Maszyna nazywa się KD 2400 Preria i co łatwo wywnioskować z symbolu ma 2,4 m szerokości roboczej. Oferta maszyn w granicach 2,2 - 2,6 m szerokości roboczej jest szeroka. Należy pamiętać, że większe szerokości robocze i masywne konstrukcje wymagają ciągników o większej mocy niż Ursus C-360.
