Brony talerzowe są nieodłącznym narzędziem w wielu technologiach bezorkowej uprawy gleby. Obecnie jest to podstawowa maszyna wykorzystywana w gospodarstwie podczas uprawy pożniwnej oraz przedsiewnej. W ciągu ostatnich lat zyskały one ogromną popularność dzięki dobrej jakości uprawy wierzchniej warstwy gleby, niewygórowanemu zapotrzebowaniu na moc i wysokiej wydajności pracy.
Wprowadzenie do Bron Talerzowych
Brona talerzowa to narzędzie uprawowe składające się z zespołów stalowych talerzy zamocowanych na wspólnej ramie. Talerze obracają się podczas pracy i wcinają się w glebę, rozdrabniając i mieszając jej wierzchnią warstwę. Konstrukcja brony pozwala na rozluźnienie gleby bez jej odwracania, co jest ważne dla ochrony struktury gleby. Wiele gospodarstw wykorzystuje brony talerzowe do płytkiej uprawy pożniwnej, mieszania obornika, likwidowania poplonów i przygotowania gleby przed siewem. Skutecznie zastąpiły one stare i mało efektywne pługi podorywkowe.
Zalety stosowania bron talerzowych to przede wszystkim stosunkowo niewielkie zapotrzebowanie na moc ciągnika, niska podatność na zapychanie nawet przy dużej ilości resztek pożniwnych oraz skuteczne mieszanie gleby. Te zalety sprawiają, że rolnicy bardzo chętnie sięgają po te narzędzia, często rezygnując z dwubalkowych kultywatorów ścierniskowych (gruberów).
Do minusów bron talerzowych trzeba zaliczyć ich wpływ na rozmnażanie perzu poprzez cięcie rozłogów tego chwastu. Ponadto, zwłaszcza w przypadku lżejszych maszyn zawieszanych, bywają problemy z zagłębianiem się tarcz na glebach ciężkich, szczególnie podczas suszy.

Kluczowe Parametry i Elementy Konstrukcji Bron Talerzowych
Rodzaje Bron Talerzowych: Zawieszane, Ciągane i Półzawieszane
- Brony zawieszane są podłączane bezpośrednio do trzypunktowego układu zawieszenia ciągnika. Taka konstrukcja ułatwia manewrowanie oraz transport maszyny na polu i drogach. Wymagają jednak odpowiedniej mocy ciągnika i wzmocnionego TUZ-u. Większość modeli w małych gospodarstwach to brony zawieszane.
- Brony ciągane są wyposażone w dyszel i zaczepiane na haku lub zaczepie dolnym ciągnika. Posiadają własne koła transportowe i hydrauliczny mechanizm składania, dzięki czemu mogą mieć duże szerokości robocze przy zachowaniu możliwości transportu. Ich konstrukcja z własnym wózkiem transportowym odciąża podnośnik.
- Brony półzawieszane to połączenie obu rozwiązań, często z podwoziem transportowym umieszczonym między rzędami talerzy a wałem, co zwiększa stabilność i redukuje obciążenie TUZ.
Szerokość Robocza i Zapotrzebowanie na Moc
Szerokość robocza decyduje o wydajności pracy. Im większa brona, tym więcej hektarów można uprawić w jednym przejeździe. Optymalna szerokość robocza mieści się w zakresie od 8,0 metra do 12,0 metra dla największych maszyn. Wąskie maszyny (1,8-2,5 m) sprawdzą się w mniejszych gospodarstwach, gdzie pola są niewielkie lub rozparcelowane. Na rynku można znaleźć brony talerzowe o szerokości roboczej wynoszącej od 1 m do nawet 18 m.
Zapotrzebowanie na moc ciągnika jest kluczowym czynnikiem. Ciągniki rolnicze o mocy znamionowej powyżej 400 KM to jednostki o największej sile pociągowej, często w konfiguracji gąsienicowej lub przegubowej. Ich ogromna moc jest wykorzystywana do ciągnięcia najszerszych, seryjnie produkowanych, ciąganych bron talerzowych. Ogólna zasada mówi, że na każdy metr szerokości roboczej potrzeba ok. 20-30 KM. Kąt pochylenia talerza również determinować będzie wymaganą moc pociągową; przy bardziej agresywnym kącie moc znacznie wzrasta.
Talerze: Rodzaje, Średnica i Rozstaw
Wybór odpowiednich talerzy jest kluczowy dla jakości pracy brony talerzowej. Talerze mogą być gładkie lub zębate. Gładkie lepiej rozdrabniają wilgotną glebę i pozostawiają równe pole, natomiast zębate radzą sobie z resztkami roślin i chwastami. Obecnie bardzo wyraźnie zauważalne jest zwiększanie średnicy talerzy, co zwiększa uniwersalność zastosowania.
- Mniejsze talerze (np. około 510 mm) z drobniejszym uzębieniem są bardziej specjalistyczne i najlepiej sprawdzają się przy płytkim zrywaniu ścierniska oraz w uprawie przedsiewnej, ale nie nadają się do głębszej pracy. Zazwyczaj dają lepsze, bardziej jednorodne efekty pracy.
- Większe talerze (np. 560 mm lub powyżej 600 mm) są bardziej uniwersalne. Maszynami z talerzami o średnicy ok. 600 mm można zarówno uprawić ściernisko po zbożach na głębokość 5-7 cm, jak i z powodzeniem pracować na polach, gdzie wymagane jest cięcie i głębsze mieszanie, np. po kukurydzy z nawiezionym obornikiem. Większa średnica oznacza grubszy materiał, co przekłada się na dłuższą żywotność.
- Talerze faliste (CrossCutter Disc, SpeedCutter) są przeznaczone do ultra-płytkiej uprawy na głębokość 2-5 cm z prędkością do 20 km/h. Ich geometria została opracowana na podstawie licznych prób w różnych warunkach.
Przy wyborze liczby talerzy należy brać pod uwagę przepustowość glebową. Większa liczba talerzy oznacza mniejszą odległość między nimi, co zapewnia lepsze rozdrabnianie i mieszanie gleby. W lekkich bronach liczba talerzy waha się od 12 do 24, podczas gdy w ciężkich może przekraczać 32.
Rozstaw między rzędami talerzy ma kluczowe znaczenie. W maszynach uprawowo-siewnych, gdzie brona ma przygotować glebę do siewu, rozstaw ten jest mniejszy (np. 70 cm). W przypadku podorywki, gdzie jest dużo resztek pożniwnych, talerze muszą być rozmieszczone szerzej, najlepiej w odległości wynoszącej 90 cm, aby zapewnić swobodny przepływ masy i minimalizować ryzyko zapchania. Dodatkowo taka konstrukcja pozwala na przybliżenie środka ciężkości agregatu bliżej ciągnika, co zmniejsza obciążenie podnośnika.

Systemy Zabezpieczeń Talerzy
Talerze są indywidualnie zabezpieczone przed uszkodzeniami za pomocą różnych elementów:
- Amortyzatory gumowe: Najpowszechniejszy sposób amortyzacji w bronach kompaktowych. Zaletą jest prostota konstrukcji połączona z niskimi kosztami i niezawodnością. Wada to mocno ograniczony zakres ruchu tak zabezpieczonego ramienia z talerzem.
- Sprężyny płaskie oraz śrubowe: Stosowane do zabezpieczania talerzy, zapewniają większy zakres ruchu i lepsze kopiowanie terenu w trudnych warunkach.
Wały Doprawiające: Funkcja i Rodzaje
Wał uprawowy pełni niezwykle ważną funkcję, nie tylko ustalając głębokość roboczą talerzy, ale mając też ogromny wpływ na finalny efekt uprawy. Wał wyrównuje powierzchnię pola i kruszy większe grudy gleby, zatrzymuje wilgoć w ziemi oraz tworzy dogodne warunki do kiełkowania nasion samosiewów i chwastów.
Dobór wału jest kwestią indywidualną, uzależnioną od rodzaju gleby na polu i ilości resztek pożniwnych:
- Wał strunowy: Pozostawia drobno rozdrobnioną glebę i jest lekki; świetnie sprawdza się na glebach lekkich i średnich.
- Wał rurowy: Cięższy i bardziej uniwersalny - radzi sobie w różnych warunkach i dobrze wyrównuje pole.
- Wał packera: Służy do zagęszczania gleby i pozostawiania lekkiej struktury gruzełkowej; polecany jest do intensywnej uprawy przedsiewnej.
- Wał crosskill: Składa się z pierścieni i wykazuje się dobrą zdolnością kruszenia brył.
- Wał daszkowy (pojedynczy/podwójny): Zapewnia mocne zagęszczenie gleby i stosowany jest w bronach ciężkich, a także przy dużej ilości resztek pożniwnych oraz do wysokich poplonów.
- Wał gumowy, blaszany, teownikowy: Na glebach zwięzłych, z tendencją do zbrylania, powinno stosować się wały ciężkie, o agresywnym, ostrym profilu powierzchni roboczej.
- Podwójny wał U-ring: Uznawany za najbardziej uniwersalne rozwiązanie, wszechstronny i dający bardzo dobre wyniki uprawowe.

Piasty i Łożyska
Bezobsługowe piasty i łożyska znacząco wpływają na komfort użytkowania i żywotność maszyny. Niektóre modele oferują kilkuletnie gwarancje na łożyska, co świadczy o ich trwałości. W razie potrzeby, w niektórych konstrukcjach, łożyska można wymienić bez demontażu słupicy.
Przegląd Producentów i Modeli Bron Talerzowych
Rynek bron talerzowych oferuje ogromny wybór maszyn, zarówno od globalnych gigantów, jak i od prężnie rozwijających się polskich producentów.
Producenci Globalni - Modele Ciągane XXL i Modułowe
W segmencie ciągników o mocy powyżej 400 KM, globalni producenci koncentrują się na maszynach o ekstremalnej szerokości, zdolnych do pracy z ogromną siłą uciągu. W tym segmencie wyłącznie konstrukcja ciągana (z dyszlem i własnym podwoziem) ma zastosowanie, a szerokość robocza jest maksymalizowana.
- Amazone: Oferuje brony talerzowe Catros (np. Catros+ 9003-2TS lub Catros+ 12003-2TS) o szerokościach 9,0 m i 12,0 m, które są ciągane. Dostępne są też „klasyczne” Catros z uzębionymi talerzami o średnicy 510 mm, jak i Catros XL z talerzami (płytko lub głęboko uzębionymi) o średnicy 610 mm. Dla większych szerokości producent oferuje ramę sprzęgową KR, pozwalającą połączyć trzy brony kompaktowe Matros, uzyskując szerokości 9 m lub 12 m. Zaczepiana brona Certos-2TX z talerzami 660 mm może pracować na głębokości do 20 cm.
- Kuhn: Dostępne są ciągane brony talerzowe (np. Optimer L lub XL) o szerokościach 7,5 m i większych. Optimer+ oferowany w wersjach od 3 do 7,5 m (talerze 510 mm) jest przeznaczony do szybkiego mieszania resztek na głębokości 3-10 cm. Do intensywniejszej pracy Kuhn proponuje Optimer XL - cięższe maszyny z talerzami 620 mm i głębokością pracy 5-15 cm (szerokości 3-5 m). Największy model OPTIMER XL 12500 używa 100 talerzy na ramie 12,5 m.
- Pottinger: Brony talerzowe Terradisc w wersji ciąganej (np. 6001 T) o szerokości 6,0 m. We wszystkich modelach maszyny talerze mają średnicę 580 mm i są rozstawione co 12,5 cm. Cechą charakterystyczną jest system bliźniaczych słupic Twin Arm.
- Horsch: Większość swoich bron talerzowych opiera na talerzach o średnicy 520 mm. Należą do nich trzy wersje: Joker CT, Joker RT i RT Classic, wszystkie z talerzami o stałym kącie natarcia 17°.
- Väderstad: Firma ma w ofercie bronę talerzową Carrier, która idealnie nadaje się do płytkiej uprawy. Specjalnie zaprojektowane talerze CrossCutter Discs (450 mm średnicy) mogą być łatwo zamontowane na standardowych agregatach Väderstad Carrier o różnych szerokościach, obejmujących zakres 3-12,25 m.
- Lemken: Brony talerzowe Rubin (półzawieszany, maksymalnie 6,0 m) nie są w pełni optymalne dla klasy mocy powyżej 400 KM, która wymaga szerszych, ciąganych maszyn.
- Kverneland, Gregoire-Besson, Overum: Oferta tych producentów koncentruje się na składanych bronach talerzowych o szerokości 6,0 m, które na ogół stanowią ich największe seryjne maszyny.
Polscy Producenci i Ich Oferta
Oferta polskich producentów maszyn pod kątem bron talerzowych jest bardzo bogata, a ostatnie lata przyniosły bardzo duży postęp technologiczny i jakościowy.
- Agro-Masz: Posiada w swoim portfolio agregat talerzowy AT (2,5; 2,7; 3,0; 3,5 i 4,0 m, talerze 510 lub 560 mm). Producent klasyfikuje model BTL (3 m, talerze 510 mm) jako lekki. Seria Troll ma masywniejszą ramę i większy rozstaw talerzy (560 mm). Zawieszane brony BT i składane hydraulicznie BTH są oferowane w wersjach o szerokościach od 2,5 do 6 m. W bronie Colt (3 m, z podwoziem półzawieszanym) dostępne są talerze 560 lub 620 mm. Agro-Masz dostarczył do testu model BT 50H (5m, 560mm talerze), który wyróżnia się dobrym trzymaniem kierunku jazdy, świetnym oświetleniem i ramą z czterema siłownikami hydraulicznymi. Model ten miał jednak minusy - w połączeniu z rozdrobnioną słomą w gnojowicy dochodziło do zapychania. Na gołym ściernisku można było pracować bez przeszkód. Po sezonie pracy na dolnych bolcach zawieszenia pojawiły się pierwsze oznaki zużycia.
- Akpil: Konkurent ze stajni Akpil nosi nazwę Bison XL 50 SP (5m, 560mm talerze). Solidna rama Akpil Bison jest zwycięzcą testu, zarówno pod względem projektowym, jak i jakości wykonania. Łożyska talerzy (dwuletnia gwarancja) są bezobsługowe i można je wymienić bez demontażu słupicy. Maszyna ma ciągnioną budowę, co w połączeniu z ukośnie spawanymi obudowami łożysk i wąską formą zapewnia najwyższą niezawodność działania. Nawet po gnojowicy lub słomie kukurydzianej pole wyglądało dobrze. Sekcja dysków zapewniała właściwą pracę na każdej glebie, we wszystkich warunkach i na większych głębokościach (do 12 cm). Hydrauliczna regulacja głębokości występuje w standardzie. Krytycznie oceniono zgrzebło pracujące między talerzami a wałem, które jest trudne do przestawiania.
- Mandam: Oferuje trzy rodziny kompaktowych bron talerzowych, różniących się systemem amortyzacji talerzy. Brona talerzowa TAL-C wyposażona jest w sprężynowo amortyzowane zespoły robocze (talerze uzębione 560 mm). Model ten jest dostępny również w wersji półzawieszanej TAL-K. W bronie talerzowej GAL-C zastosowano gumowe zabezpieczenia na bezobsługowych piastach (talerze uzębione 560 mm). Ofertę uzupełniają brony SAL, które wykorzystują sprężyny śrubowe do zabezpieczania talerzy (talerze 620 mm, wysoki prześwit 35 cm, bezobsługowe piasty, siła wzbudzenia 230 kg na talerz, duży odstęp między rzędami 119 cm). Mandam z modelem GAL-C 5.0H uzupełnia listę testową (rama o wysokości 81 cm, pięcioletnia gwarancja na łożyska talerzy). Pomimo plusów, kompaktowy model miał minusy: na różnych glebach ziemia z resztkami pożniwnymi z pierwszego rzędu dysków trafiała na drugi, doprowadzając do zapychania.
- Unia: Oferuje brony Ares w wariantach o szerokościach od 2,5 do 8 m. Ares L to najprostsze modele zawieszane z talerzami 485 mm. Masywniejsza wersja Ares XL ma talerze 560 mm (od 4 m szerokości rama składana hydraulicznie). Dostępne są też wersje P (sztywna rama do 4 m) i HP (składana hydraulicznie, do 8 m). Ares XXL ma 2 rzędy talerzy 660 mm, a TX elementy robocze 660 mm z indywidualnym zabezpieczeniem sprężynowym.
- Bomet: Brony talerzowe kompaktowe Perseus to maszyny uniwersalne o szerokości roboczej od 1,3 m do 3,3 m. Talerze uzębione 510 mm z kątem natarcia 15°, rozstaw 25 cm.
- Rolmako: Oferuje talerzówki o szerokości od 1,25 do 8,0 metrów. Modele U693 i U652 są uniwersalne, natomiast U671 to typowo ścierniskowa brona ciężka. Kluczową różnicą jest rozstaw między rzędami talerzy: w maszynach uprawowo-siewnych (np. U693) mniejszy (70 cm), w ścierniskowych (np. U671) większy (90 cm). Talerze o średnicy większej niż 600 mm dostępne są w modelach U652 oraz U671.
- Agro Tom: Polski producent również oferujący bronę talerzową. Jej szerokość robocza może wynosić 10 m lub 12 m. Brona charakteryzuje się własnym układem jezdnym, składanym hydraulicznie, dzięki czemu jej szerokość nie przekracza 3 m.
- Strumyk: Brona talerzowa ALFA Strumyk to przykład lekkiej brony. Jej stalowe talerze o średnicy 510 mm są dostępne w wersji gładkiej lub zębatej, a automatyczna belka najazdowa ułatwia pracę. Producent oferuje szerokości robocze od 1,8 m do 3,15 m.
- DEMAROL: Rodzina bron DEMAROL Rama 100×60, 120×60 i 80×60 to przykład solidnego sprzętu. Każda z nich ma masywną konstrukcję, trwałe powłoki lakiernicze i talerze ze stali borowej renomowanej firmy ROLMEX.
- Brona Talerzowa Hydrauliczna Ciężka „ROTOS”: To ciężka brona ciągana, która standardowo ma talerze 560 mm ze polskiej stali borowej, wzmocnioną konstrukcję, piasty z sześcioma otworami oraz gumowy system amortyzacji. W opcjach dodatkowych dostępne są talerze 660 mm, piasty SKF, wały packera, crosskill, daszkowy lub podwójny daszkowy, oświetlenie oraz dyszel z wózkiem transportowym.
- AGRO-MIX BT: Uniwersalna maszyna uprawowa z ramą z profilu stalowego o wysokiej wytrzymałości, talerzami borowymi 560 mm i amortyzacją gumową. Wyposażona w wał rurowy, z opcją wałów strunowych, daszkowych i packera.

Jak Wybrać Najlepszą Bronę Talerzową?
Wybór odpowiedniej brony talerzowej wymaga analizy potrzeb gospodarstwa, rodzaju gleby oraz mocy ciągnika. Od tego zależy konfiguracja maszyny, w tym wybór amortyzacji, kąta pochylenia talerzy, rozstawu narzędzi roboczych, średnicy i kształtu talerzy.
Dopasowanie do Mocy Ciągnika i Rodzaju Gleby
Dobór brony powinien zaczynać się od analizy mocy ciągnika i szerokości pola. Ciągnik o mocy 50 KM poradzi sobie z broną o szerokości ok. 2 m, natomiast maszyna 100 KM może współpracować z broną 3 m. Ważne jest, aby obciążenie na podnośnik nie przekraczało dopuszczalnego udźwigu. W przypadku bron ciąganych należy zwrócić uwagę na zapotrzebowanie hydrauliki i długość dyszla. Na twardych i suchych ziemiach, a także na glebach ciężkich i mokrych, lepiej sprawdzą się maszyny o dużej sile nacisku na każdy element roboczy, wymagające silniejszego ciągnika.
Uniwersalność vs. Specjalizacja
Dziś większość rolników - przynajmniej tych prowadzących mniejsze i średnie gospodarstwa - zwraca uwagę na uniwersalność zastosowania. Maszynami z większymi talerzami (np. ok. 600 mm) można zarówno uprawić ściernisko po zbożach na głębokość 5-7 cm, jak i pracować na polach, gdzie wymagane jest cięcie i głębsze mieszanie. Taki wybór ma swoje ekonomiczne uzasadnienie, mimo iż maszyny z większymi talerzami są droższe, ponieważ kupuje się jedno, uniwersalne narzędzie.
Gospodarstwa wielkopowierzchniowe często decydują się na maszyny z mniejszymi talerzami, oczekując wysokiej specjalizacji i maksymalnej wydajności przy danym zabiegu (np. uprawie ścierniskowej). Talerze mniej uzębione lub gładkie o średnicy około 510 mm są bardziej specjalistyczne i najlepiej sprawdzają się przy płytkim zrywaniu ścierniska, ale nie nadają się do głębszej uprawy.
Kluczowe Cechy do Rozważenia
- Amortyzacja: Wybór rodzaju amortyzacji (gumowa, sprężynowa) wpływa na pracę maszyny w różnych warunkach.
- Kąt pochylenia talerza: Ma wpływ na intensywność pracy i wymaganą moc ciągnika.
- Odległość narzędzi roboczych (rozstaw talerzy): Kluczowa dla przepustowości maszyny, szczególnie przy dużej ilości resztek pożniwnych.
- Średnica i kształt talerzy: Definiują głębokość i jakość pracy.
- Rama sztywna czy składana: Wersja ze stałą ramą może być tańsza od składanej nawet o 1/3 ceny, ale wersja składana do 3 m jest bezpieczniejsza i zgodna z przepisami podczas transportu drogowego.
- Jakość wykonania: Solidna rama, dobre materiały i dokładne wykonanie chronią przed awariami i wydłużają czas użytkowania.
Eksploatacja i Konserwacja Bron Talerzowych
Dobra jakość uprawy i długa żywotność sprzętu zależy od regularnej konserwacji. Dobrze utrzymana brona talerzowa posłuży przez wiele sezonów.
- Czyszczenie po każdym użyciu: Resztki gleby i roślin mogą powodować korozję, dlatego po zakończonej pracy brona powinna zostać oczyszczona.
- Kontrola talerzy: Talerze zużywają się podczas pracy, a ich krawędzie tępią się. Regularne ostrzenie lub wymiana talerzy zapewni efektywne spulchnianie i mniejsze obciążenie dla ciągnika.
- Smarowanie łożysk: Piasty i łożyska muszą być odpowiednio nasmarowane. Modele z piastami bezobsługowymi ograniczają ten wymóg.
- Sprawdzenie połączeń śrubowych: W trakcie pracy wibracje mogą powodować luzowanie się śrub.
- Przechowywanie pod zadaszeniem: Brona powinna być przechowywana w suchym miejscu, najlepiej wiatą lub garażem.
- Kontrola układu hydraulicznego: W bronach ciąganych z mechanizmami hydraulicznymi należy dbać o stan przewodów, szybkozłączy i siłowników.
Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
Jak dobrać bronę talerzową do ciągnika?
Dobór brony powinien zaczynać się od analizy mocy ciągnika i szerokości pola. Ciągnik o mocy 50 KM poradzi sobie z broną o szerokości ok. 2 m, natomiast maszyna 100 KM może współpracować z broną 3 m. Ważne jest, aby obciążenie na podnośnik nie przekraczało dopuszczalnego udźwigu. W przypadku bron ciąganych należy zwrócić uwagę na zapotrzebowanie hydrauliki i długość dyszla. Jeśli gleba jest ciężka i mokra, należy wybrać silniejszą bronę talerzową; na glebach lekkich wystarczy mniejsza moc.
Czym różni się brona ciężka od lekkiej?
Brona ciężka ma większe talerze i masę, co pozwala na głębsze spulchnianie oraz mieszanie resztek roślinnych. Pracuje intensywniej i wymaga mocniejszego ciągnika. Brona lekka ma mniejsze talerze, lżejszą ramę i mniejsze zapotrzebowanie mocy; sprawdzi się przy płytkiej uprawie i na lżejszych glebach.
Ile kosztuje dobra brona talerzowa?
Ceny bron talerzowych różnią się w zależności od wielkości i wyposażenia. Na przykład, modele DEMAROL Rama 80×60 zaczynają się od około 5300 zł brutto, wersja 100×60 kosztuje około 6580 zł, a 120×60 - 6640 zł brutto. Brona Strumyk Alfa w szerokości 1,8 m kosztuje kilka tysięcy złotych, a wersje powyżej 3 m są odpowiednio droższe. Ciężka brona „ROTOS” w wersji 4 m to wydatek około 44 000 zł. Do ceny podstawowej warto doliczyć koszt opcjonalnych wałów czy wózka transportowego. Wersja z ramą sztywną może być tańsza od tej ze składaną nawet o 1/3 ceny.
Jakie wały wybrać do brony talerzowej?
Wał strunowy pozostawia drobno rozdrobnioną glebę i jest lekki; świetnie sprawdza się na glebach lekkich i średnich. Wał rurowy jest cięższy i bardziej uniwersalny - radzi sobie w różnych warunkach i dobrze wyrównuje pole. Wał packera służy do zagęszczania gleby i pozostawiania lekkiej struktury gruzełkowej; polecany jest do intensywnej uprawy przedsiewnej. Wał crosskill składa się z pierścieni i wykazuje się dobrą zdolnością kruszenia brył. Wał daszkowy i podwójny daszkowy zapewniają mocne zagęszczenie gleby i stosowane są w bronach ciężkich, również w warunkach dużej ilości resztek pożniwnych. Za najbardziej uniwersalny wał uznaje się podwójny wał U-ring.
Czy brona talerzowa zastępuje pług?
Brona talerzowa i pług spełniają inne funkcje. Pług odwraca skiby i pracuje głęboko, dzięki czemu nadaje się do orki i głębokiej renowacji gleby. Brona talerzowa spulchnia glebę bez odwracania, mieszając resztki powierzchniowe. W wielu gospodarstwach brona stosowana jest do kultywacji ściernisk i przygotowania pola pod siew po orce lub jako samodzielne narzędzie w systemie uproszczonej uprawy. Brony talerzowe nie nadają się do stosowania na glebach z dużą ilością perzu, ponieważ mogą prowadzić do większego zachwaszczenia.
Jak transportować bronę talerzową?
Brony zawieszane przewozi się na podnośniku ciągnika; należy zabezpieczyć ramę i talerze przed drganiami. Brony ciągane wyposaża się w koła transportowe i dyszel z instalacją hydrauliczną. Zgodnie z przepisami maszyna powinna mieć oświetlenie i tablicę ostrzegawczą. Wersja z ramą składaną hydraulicznie pozwala na złożenie maszyny do szerokości transportowej nieprzekraczającej 3 m, co jest zgodne z przepisami.