Uprawnienia do obsługi maszyn z pługiem śnieżnym

Rozważania dotyczące uprawnień na pług śnieżny warto rozpocząć od zrozumienia, czym są urządzenia, które najczęściej wykorzystują ten osprzęt, gdzie są używane oraz jakie kwalifikacje powinien posiadać obsługujący je operator.

Czym są ładowarki teleskopowe?

Ładowarki teleskopowe, dostępne również w ofercie Manitou, to specjalistyczne wózki widłowe jezdniowe podnośnikowe ze zmiennym wysięgnikiem. Oznacza to, iż w celu ich obsługi, pracownik powinien uzyskać uprawnienia I kategorii WJO (Wózki Jezdniowe Podnośnikowe).

Warto podkreślić, iż ten typ podnośników dzieli się pod względem budowy na:

• obrotowe (które można znaleźć w kategorii Ładowarki Teleskopowe Obrotowe),
• przegubowe (znajdujące się w kategorii Ładowarki Teleskopowe Manitou).

Tego typu podnośniki charakteryzuje duży udźwig oraz duża wysokość podnoszenia - nawet do około 21 metrów. Są to maszyny wszechstronne, ale ich głównym przeznaczeniem nie jest bezpośrednia praca z pługiem śnieżnym, choć mogą być do niej przystosowane.

Czym są ładowarki jednonaczyniowe?

Ładowarki jednonaczyniowe wyglądem i budową przypominają urządzenia jezdniowe podnośnikowe specjalizowane. Zastosowanie znajdują głównie na placach budowy oraz składowych, a także w kopalniach czy piaskowniach. Służą one głównie do załadunku materiałów oraz ich transportu i gromadzenia w wyznaczonych miejscach. Zajmują się także niwelacją terenu. W przeciwieństwie do koparek, ładowarki wykorzystuje się głównie do poziomego (ewentualnie pochyłego) skrawania podczas robót ziemnych.

Ładowarki jednonaczyniowe można podzielić, biorąc pod uwagę:

1. konstrukcję podwozia;
2. ulokowanie osprzętu w stosunku do podwozia;
3. kinematykę osprzętu.

Rodzaje ładowarek jednonaczyniowych

Biorąc pod uwagę budowę urządzeń, na której opiera się powyżej wspomniany podział, można wyróżnić kilka głównych rodzajów ładowarek jednonaczyniowych:

• Ze względu na konstrukcję podwozia wyróżnia się:
  • ładowarki kołowe sztywne;
  • ładowarki kołowe przegubowe;
  • ładowarki kołowo-gąsienicowe;
  • ładowarki gąsienicowe.
• Ze względu na umiejscowienie osprzętu w stosunku do podwozia rozróżnić można:
  • ładowarki obrotowe;
  • ładowarki nieobrotowe.
• Uwzględniając kinematykę osprzętu na ładowarki wyszczególnia się:
  • ładowarki z regulowanym ruchem łyżki podczas opuszczania;
  • ładowarki z łyżką ustawiającą się samoczynnie przy procesie opuszczania.

Istnieje jeszcze jeden podział ładowarek jednonaczyniowych, który wynika z pojemności naczynia urządzenia i jest czynnikiem decydującym w przypadku zdobywania uprawnień na ładowarki jednonaczyniowe.

Uprawnienia na ładowarki jednonaczyniowe

Szczegółowe wytyczne co do uprawnień na ładowarki jednonaczyniowe określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych. Dokument ten wytycza, podobnie jak w przypadku wózków widłowych, 3 klasy uprawnień. Klasy uprawnień zależne są od pojemności łyżki i przedstawiają się następująco:

• III klasa - określa jedynie pojazdy o pojemności naczynia do 2,5 m³;
• II klasa - dotyczy urządzeń o pojemności naczynia do 5 m³;
• I klasa - posiadając tego typu uprawnienia, można obsługiwać każdy typ ładowarki jednonaczyniowej, bez żadnych ograniczeń.

Jak zdobyć uprawnienia na ładowarkę jednonaczyniową?

W celu uzyskania uprawnień na ładowarkę jednonaczyniową należy, podobnie jak w przypadku wózków jezdniowych podnośnikowych, odbyć szkolenie oraz zdać państwowy egzamin praktyczny i teoretyczny, potwierdzający zdobyte umiejętności oraz wiedzę.

Kto może ubiegać się o uprawnienia na ładowarkę jednonaczyniową?

Do szkolenia, a później państwowego egzaminu, może przystąpić każdy, kto:

• jest pełnoletni;
• posiada wykształcenie (co najmniej) podstawowe/gimnazjalne;
• nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania tego typu zawodu (takich jak: niepełnosprawność, znaczne upośledzenie, niedowład lub brak czucia, istotne uszkodzenie któregoś z narządów - wzroku lub słuchu, czy np. epilepsja).

Co obejmuje program szkolenia?

Jak w większości tego typu szkoleń, także i to składa się z dwóch głównych części: praktycznej i teoretycznej.

• Część praktyczna obejmuje tajniki prawidłowego i sprawnego poruszania się ładowarką jednonaczyniową. Zwykle wynosi ona do kilkudziesięciu godzin, w czasie których przyszły operator doskonali umiejętność operowania urządzeniem, jednocześnie zapoznając się z technikami wykonywania prac ziemnych.
• Część teoretyczna polega na przekazaniu kursantom jak największej ilości informacji z zakresu:
  • użytkowania oraz budowy ładowarki jednonaczyniowej;
  • prowadzenia dokumentacji technicznej;
  • podstaw elektrotechniki oraz budowy silników spalinowych;
  • podstaw hydrauliki;
  • zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Na zakończenie szkolenia przyszły operator ładowarki powinien potwierdzić swoje umiejętności poprzez zaliczenie państwowego egzaminu przeprowadzanego przez komisję Urzędu Dozoru Technicznego.

Czym różnią się ładowarki jednonaczyniowe od teleskopowych?

Pomimo znacznych podobieństw obydwa typy ładowarek różni przede wszystkim kilka kluczowych aspektów.

Rodzaj uprawnień

Główną różnicą jest inny typ uprawnień, jakich zdobycia wymaga się w celu prawidłowej i bezpiecznej obsługi tych pojazdów. Ładowarki teleskopowe zaliczane są do wózków jezdniowych podnośnikowych specjalizowanych ze zmiennym wysięgiem, czyli do I kategorii (w uproszczeniu) wózków widłowych. Natomiast ładowarki jednonaczyniowe zostały wyszczególnione jako całkowicie oddzielna kategoria z 3 klasami uprawnień. Co oznacza to w praktyce? Posiadając uprawnienia kat. I WJO, nie masz możliwości operowania ładowarkami jednonaczyniowymi i na odwrót.

Budowa

Głównym elementem budowy różniącym ładowarkę teleskopową od jednonaczyniowej jest wysuwane ramię, czyli zmienny wysięgnik. To właśnie dzięki niemu w najłatwiejszy sposób można odróżnić te dwa rodzaje urządzeń. Nie sposób natomiast tego zrobić, biorąc pod uwagę wyłącznie dodatkowy osprzęt do wózków. Dlaczego?

Jaki osprzęt montuje się w ładowarkach jednonaczyniowych?

Podstawowym osprzętem najczęściej montowanym na ładowarce jednonaczyniowej jest oczywiście naczynie czołowe, zwane łyżką. Nie oznacza to jednak, iż jest to jedyny element, który można zamontować na tego typu pojeździe. Poza łyżkami, w ładowarkach jednonaczyniowych zamontować można:

• widły;
• trzpień;
• chwytak;
• lemiesz;
• pług śnieżny;
• pług wirnikowy;
• zamiatarkę.

Są to stosunkowo bardzo podobne elementy, jak w przypadku osprzętu do wózków widłowych. Właśnie w kontekście możliwości montażu pługa śnieżnego na ładowarkach jednonaczyniowych, uprawnienia na te maszyny stają się kluczowe dla operatorów zajmujących się zimowym utrzymaniem dróg i placów.

Warunki pracy

Niektórzy twierdzą, iż jednym z wyznaczników różnic pomiędzy ładowarką jednonaczyniową a teleskopową jest miejsce ich pracy. Nie jest to natomiast miarodajne założenie. Mówi ono, iż ładowarka jednonaczyniowa lub nośnik osprzętu to urządzenia pracujące na budowach, z wózkiem jezdniowym podnośnikowym specjalizowanym mamy natomiast do czynienia w pracach wykonywanych poza placami budów. Jak widać, trudno jednak brać pod uwagę tak mało precyzyjny podział.

Jak widać, poza formalnymi różnicami w uprawnieniach, ładowarki jednonaczyniowe nie różnią się aż tak bardzo od teleskopowych pod względem ogólnej koncepcji bycia maszynami wielofunkcyjnymi, ale to właśnie ich specyfika i możliwości montażu osprzętu (takiego jak pług śnieżny) decydują o potrzebnych kwalifikacjach.

tags: #jakie #uprawnienia #na #plug #sniezny