Problemy z Przełączaniem Trybów Skrętu w Maszynach JCB

Zasada Działania Systemu Skrętu i Wymogi Wstępne

Maszyny JCB, takie jak ładowarki teleskopowe i koparko-ładowarki, wyposażone są w zaawansowane układy kierowania, które umożliwiają pracę w różnych trybach skrętu. Do najpopularniejszych należą skręt dwukołowy (2WS), skręt czterokołowy (4WS) oraz tryb „kraba” (jazda w koło).

Kluczowym elementem prawidłowego funkcjonowania systemu jest odpowiednie ustawienie kół. Prawidłowo do zmiany trybu skrętu dochodzi, gdy koła przedniej i tylnej osi są ustawione na wprost. Należy najpierw ustawić koła na wprost, gdyż gdyby kierowanie zmieniało się w momencie przełączenia, powstałby galimatias w ustawieniu kół. Element ruchomy, na którym opierają się czujniki, znajduje się na siłowniku.

Najczęściej Występujące Objawy Usterek Układu Skrętu

Użytkownicy maszyn JCB często zgłaszają różnorodne problemy z przełączaniem trybów skrętu, które znacząco utrudniają pracę. Do typowych objawów należą:

• Brak reakcji na zmianę przełącznikiem z jednej pozycji na inną (np. z 4WS na 2WS), mimo przestawiania przełącznika.
• Zablokowanie maszyny w jednym trybie skrętu, np. w 2WS, z ciągle świecącą kontrolką tego trybu.
• Niesymetryczne działanie skrętu, gdzie tył idzie do końca, a przód staje na prosto podczas skręcania w jedną stronę, lub odwrotnie.
• Koła nie wracają do punktu centralnego po zakończeniu manewru.
• Samoczynne zmienianie lub rozłączanie trybów skrętu, nawet po ujechaniu kilku metrów, czasami z samoczynnym skręcaniem tylnych kół.
• Opór na kierownicy lub jej zacinanie się podczas skręcania w jedną stronę, a swobodne działanie w drugą.
• Cały czas świecąca kontrolka kierowania przednimi kołami (2WS) bez względu na położenie przełącznika.
• Na wyświetlaczu maszyny pokazuje, że system chce przejść w inny tryb, ale faktyczna zmiana nie następuje.

Diagnostyka i Potencjalne Przyczyny Problemów

Złożoność układu kierowania w maszynach JCB wymaga systematycznej diagnostyki. Problemy mogą leżeć po stronie elektrycznej, hydraulicznej lub w uszkodzeniach mechanicznych.

Czujniki Położenia Kół

Czujniki są kluczowe dla sterowania trybami skrętu. W maszynach JCB stosuje się często dwa czujniki zbliżeniowe - jeden na przedniej, drugi na tylnej osi. W starszych typach były czujniki 3-przewodowe z kontrolką, co ułatwiało sprawdzenie. Nowsze maszyny mogą mieć czujniki 6-przewodowe, co zwiększa złożoność diagnostyki.

• Objawy uszkodzenia czujnika: Czujnik może nie wysyłać sygnału dalej, mimo że dioda na nim działa, lub dawać cały czas sygnał, przez co moduł sterujący „głupieje” i nie może znaleźć punktu, aby koła trzymały zbieżność. Może też wystąpić brak reakcji przedniego czujnika, podczas gdy tylny działa.
• Lokalizacja: Element ruchomy, który sygnalizuje położenie kół na wprost, znajduje się na siłowniku.
• Diagnostyka: Jeżeli koła są ustawione na wprost, zarówno przy przednim, jak i tylnym czujniku powinien znajdować się ruchomy element metalowy i to sygnalizuje, że koła są ustawione na wprost. Bez schematu, jeśli czujniki są takie same, można wykonać pomiary porównawcze we wtyczkach czujników i wtyczkach wiązek. Diagnostycznie można "oszukać" sterownik, przykładając kawałek metalu do czujnika, gdy nie jest on zamontowany.
• Funkcje: Tylny czujnik jest potrzebny do zmiany skrętu z trybu kraba i jazdy w koło na skręt tylko przednimi kołami, przedni działa odwrotnie.

Instalacja Elektryczna i Przełączniki

Wiele problemów wynika z uszkodzeń w obwodach elektrycznych i elementach sterujących:

• Przełącznik trybów: Należy sprawdzić sam przełącznik. Często jest on sprawny i poprawnie zwiera przewody w kostce. Niemniej jednak, jego niesprawność może być przyczyną problemów.
• Przewody i złącza: Przetarte przewody (np. pod podłogą, przy wtyczce od tylnego czujnika, pod deską rozdzielczą) mogą prowadzić do braku sygnału lub nieprzewidzianych zachowań. Uszkodzona obudowa złącza czujnika położenia tylnej osi, z pinami powkładanymi pojedynczo, również była przyczyną problemów.
• Spięcia: Spięcia elektryczne, np. za bezpiecznikami, mogą zakłócać pracę układu.
• Zasilanie elektrozaworów: Proponuje się sprawdzenie, czy do elektrozaworów dochodzi napięcie. Dzięki temu można ustalić, czy usterka jest po stronie elektrycznej, czy hydraulicznej.
• Wtyczka modułu: Problemy mogą tkwić we wtyczce przy module sterującym.

Układ Hydrauliczny

Elementy hydrauliczne również mają wpływ na działanie skrętu:

• Mocowanie siłowników: Poluzowany siłownik hydrauliczny może spowodować, że tylne koła pozostaną skręcone, podczas gdy przód będzie działał normalnie.
• Blok zaworowy: Problem może leżeć w bloku zaworowym, który może przepuszczać, co objawia się tym, że po zablokowaniu w pozycji 2WS tylne koła zaczynają zostawiać ślad. Pomylone połączenia zaworów (lub cewek) na bloku zaworów skrętu mogą powodować nieprawidłowe działanie trybów.
• Cewki: Niesprawne cewki sterujące przepływem oleju w bloku zaworowym.
• Odpowietrzanie: Zapowietrzenie układu wspomagania również może wpływać na jego działanie, choć zazwyczaj objawia się to opóźnieniem w reakcji lub niepełnym skrętem.

Moduł Sterujący

Sam moduł sterujący, odpowiedzialny za interpretację sygnałów z czujników i sterowanie elektrozaworami, może być źródłem problemów. W niektórych przypadkach wymiana modułu nie rozwiązała problemu, co sugerowało, że przyczyna leżała gdzie indziej, np. w bloku zaworowym.

Procedury Rozwiązywania Problemów i Przykłady Napraw

Skuteczne rozwiązanie problemów z przełączaniem trybów skrętu wymaga metodycznego podejścia. Oto zalecane kroki i potwierdzone rozwiązania:

Wstępne Kroki Diagnostyczne

1. Ustawienie kół na wprost: Zawsze upewnij się, że koła przedniej i tylnej osi są ustawione na wprost przed próbą zmiany trybu skrętu.
2. Kontrola kontrolek: Sprawdź, co wskazują kontrolki trybów skrętu. Jeśli świeci się kontrolka innego trybu niż wybrany, to wiadomo, że usterka jest po stronie elektrycznej.
3. Sprawdzenie podstawowych elementów:
   • Przełącznik trybów: upewnij się, że jest sprawny i poprawnie zwiera przewody w kostce.
   • Bezpieczniki: sprawdź, czy nie ma spięć za bezpiecznikami i czy same bezpieczniki są sprawne.
   • Wtyczka przy module: skontroluj jej stan.

Szczegółowa Diagnostyka Elektryczna i Czujników

• Czujniki położenia: W przypadku czujników 6-przewodowych, bez schematu, warto wykonać pomiary porównawcze we wtyczkach czujników i wiązek. Stwierdzono, że jeden z czujników był uszkodzony, pomimo że dioda na nim działała - nie wysyłał sygnału dalej. Po zdjęciu wtyczki i przekazaniu sygnału na krótko, natychmiast załączyły się tryby skrętu.
• Weryfikacja przewodów: Ściągnięcie podłogi i sprawdzenie przewodów w okolicach wtyczki od tylnego czujnika często ujawnia poprzecierane kable, które należy naprawić.
• Wtyczki i konektory: Uszkodzone obudowy gniazd czujników, z pojedynczo powkładanymi pinami, wymagają naprawy.
• Test czujników "na stole": Czujniki trzyprzewodowe można sprawdzić "na stole" pod kątem ich działania.

Weryfikacja Elementów Hydraulicznych

• Napięcie na elektrozaworach: Sprawdź, czy do elektrozaworów dochodzi napięcie. Brak napięcia wskazuje na problem elektryczny, obecność - na hydrauliczny.
• Cewki i blok zaworowy: Jeśli po wymianie modułu problem nadal występuje, a koła samoczynnie zmieniają pozycję lub blokują się, warto sprawdzić blok zaworowy. Potwierdzono przypadki, gdzie pomylone połączenia zaworów lub cewek na bloku zaworów skrętu były przyczyną, a ich wymiana i odpowietrzanie siłowników okazały się nieskuteczne przed prawidłowym podłączeniem.
• Mocowanie siłowników: Sprawdzenie mocowania siłowników hydraulicznych może wykluczyć ich poluzowanie.

Przykłady Rozwiązań

• W maszynie JCB 527-58 Agri problem z przełączaniem trybów rozwiązał się po wymianie uszkodzonego tylnego czujnika położenia. Koszt nowego, oryginalnego czujnika wynosił około 530 zł, zamiennika około 240 zł. Po wymianie i regulacji skręt działał prawidłowo.
• W JCB 531-70 uszkodzony tylny czujnik skrętu dawał cały czas sygnał, co powodowało, że moduł nie mógł znaleźć punktu zbieżności kół. Samoczynne zmienianie trybów było efektem uszkodzonego kabla pod deską rozdzielczą.
• W JCB 4CX, mimo naprawy przetartych przewodów i spięć za bezpiecznikami, problem z opóźnionym przodem i możliwością ręcznego napchania tyłu nadal występował, co wskazywało na bardziej złożony problem hydrauliczny lub błędy w sterowaniu zaworami.
• W JCB 536-60 Agri (2014r) naprawa uszkodzonej obudowy złącza czujnika położenia tylnej osi sprawiła, że wszystkie koła stały się kierowalne i przełącznik działał, jednakże system pozostawał w trybie jazdy w koło. Sugerowało to pomylone połączenia kabli na bloku zaworów kierowania.

Podsumowanie

Problemy z przełączaniem trybów skrętu w maszynach JCB są złożone i często wymagają systematycznej diagnostyki. Kluczowe jest zwrócenie uwagi na prawidłowe ustawienie kół przed zmianą trybu oraz na działanie czujników położenia kół, które są częstą przyczyną awarii. Równie istotna jest kondycja instalacji elektrycznej, w tym przewodów i złączy, a także funkcjonowanie bloku zaworowego i elektrozaworów. W przypadku trudności, kompleksowa diagnostyka krok po kroku pozwala na identyfikację i usunięcie usterki, przywracając pełną funkcjonalność maszynie.

tags: #jcb #nie #chce #zmienic #trybu #skretu