Lato to dla większości gospodarstw intensywny okres prac polowych, a dla maszyn budowlanych - czas wzmożonej eksploatacji. Układ chłodzenia silników maszyn, w tym koparek JCB, jest stosunkowo prostą konstrukcją. Nie znaczy to jednak, że jego elementy nie mogą ulec awarii lub działać z ograniczoną sprawnością, prowadząc do przegrzewania się.
Specyfika problemu przegrzewania JCB JS 130LC
Opisano problem z koparką JCB JS 130LC, która po pół godzinie pracy zaczyna się przegrzewać. W koparce tej zastosowano 4-cylindrowy silnik Isuzu. Właściciel zgłasza, że termostat został fizycznie usunięty. Płyn chłodniczy jest w normie, a chłodnica wizualnie czysta. Pasek jest napięty, a układ zalany płynem. Stan oleju silnikowego jest między minimum a maximum, jednak brak informacji o dacie ostatniej wymiany filtra i oleju. Ciśnienie nie było mierzone, ale pulpit nie wyświetla żadnych błędów. W związku z usunięciem termostatu, jako potencjalne przyczyny wskazuje się przede wszystkim pompę wody (a konkretnie jej wirnik) oraz ewentualną niedrożność chłodnicy, która mogła być spowodowana np. stosowaniem preparatów uszczelniających wycieki przez poprzedniego właściciela.
Inną sugestią jest możliwość uszkodzenia czujnika temperatury, który mógłby podawać fałszywe odczyty. Warto również zwrócić uwagę, że chłodnica, choć z zewnątrz czysta, mogła być niedawno umyta myjką, co nie gwarantuje jej pełnej drożności wewnętrznej. Należy pamiętać, że pierwsza w kolejności jest często chłodnica oleju hydraulicznego, która również musi być drożna. Sugeruje się wymianę co najmniej oleju, filtra silnikowego i płynu chłodniczego jako pierwszy krok diagnostyczny, zwłaszcza jeśli maszyna jest niedawno nabyta i historia serwisowa jest nieznana.
Diagnostyka układu chłodzenia silnika
Niewłaściwe działanie układu chłodzenia to jeden z najczęstszych problemów prowadzących do przegrzewania się silnika. Przegrzewanie może skutkować poważnymi uszkodzeniami, takimi jak uszkodzenie głowicy cylindrów, uszczelek czy nawet całego bloku silnika. Aby ich uniknąć, należy regularnie sprawdzać poziom płynu chłodniczego oraz dbać o czystość układu. W przypadku zauważalnego przegrzewania się silnika, należy go natychmiast wyłączyć i dokładnie sprawdzić stan układu chłodzenia.
Poziom płynu chłodzącego
W przypadku ciągnika lub koparki, gdzie zainstalowany jest zbiornik wyrównawczy, poziom płynu powinien mieścić się pomiędzy oznaczeniami „minimum” a „maksimum”. Jeśli takich oznaczeń nie ma, za prawidłowy poziom uznaje się mniej więcej ½ poziomu zbiornika wyrównawczego. W prostszych, starszych maszynach, np. popularnych Ursusach C 330 czy C 360, w chłodnicy należy utrzymać maksymalnie wysoki poziom płynu - patrząc pod korek wlewu płynu do chłodnicy. UWAGA: poziom płynu sprawdzamy na wyłączonym i ostygniętym silniku. Jeśli poziom cieczy jest zbyt niski, należy go bezzwłocznie uzupełnić. Najlepiej wykorzystać do tego dokładnie taki sam płyn, jaki już znajduje się w układzie. W przypadku braku identycznego płynu, można zastosować dowolny płyn chłodniczy lub wodę zdemineralizowaną.
Czystość chłodnicy
Wskutek nagromadzenia zabrudzeń na powierzchniach zewnętrznych chłodnicy, znacząco ogranicza się efektywność wymiany ciepła. Stan zanieczyszczenia można ocenić wzrokowo. Zaleca się regularne czyszczenie chłodnicy, aby zapewnić optymalne warunki pracy.
Termostat
Najlepszym sposobem na sprawdzenie poprawności działania termostatu jest kontrola temperatury przewodów doprowadzających ciecz do chłodnicy i samej chłodnicy. Jeśli zawór termostatu jest otwarty, to przewody i chłodnica powinny mieć również wysoką temperaturę. W przypadku gdy na wskaźniku zauważymy podwyższoną temperaturę, a przewody doprowadzające ciecz do chłodnicy są zimne, zawór termostatu jest zamknięty, co może świadczyć o jego uszkodzeniu. Należy jednak pamiętać, że w niektórych maszynach, jak wspomniana JCB JS 130LC, termostat może być usunięty, co eliminuje go z listy potencjalnych przyczyn problemu.
Działanie wentylatora
Wyższa temperatura pracy silnika może wynikać również z awarii wentylatora przy chłodnicy. W przypadku starszych ciągników najczęściej awaria jest spowodowana zerwanym lub zbyt luźnym naciągiem paska napędzającego wirnik. Jeśli w maszynie zastosowano wentylator z napędem elektrycznym lub sprzęgłem wiskotycznym, warto w pierwszej kolejności sprawdzić, czy usterce nie uległ czujnik temperatury bądź układ elektroniczny (powinien o tym poinformować komputer pokładowy odpowiednim kodem błędu).
Pompa wody
Jedną z przyczyn wyższej temperatury pracy jednostki napędowej może być awaria pompy wody. O jej uszkodzeniu może świadczyć m.in. niestabilność temperatury (w tej samej pracy ciągnik raz się przegrzewa, a raz ma optymalną temperaturę pracy). W tym przypadku, podobnie jak podczas awarii wentylatora, przyczyną może być luźny bądź pęknięty pasek, który na ogół napędza pompę wody również w nowszych ciągnikach. Jeśli pasek napędzający pompę jest niezużyty i ma odpowiedni naciąg (na środku między kołami powinien uginać się maksymalnie na 1-1,5 cm), a obserwacje dalej wskazują na awarię pompy wody, należy wykręcić ten element i ocenić jego stan, zwracając szczególną uwagę na wirnik.
Przegrzewanie hydromotoru - inne źródło ciepła w koparce
Niezależnie od problemów z układem chłodzenia silnika, źródłem przegrzewania w koparce może być również hydromotor. Jeśli jeden z hydromotorów jest gorący w dotyku lub paruje w kontakcie z wilgocią, należy podjąć natychmiastowe działania diagnostyczne. Takie zjawisko nie wróży niczego dobrego.
Poziom oleju przekładniowego
W pierwszej kolejności sprawdź poziom oleju przekładniowego. Aby zwolnica działała efektywnie, musi mieć zapewnione odpowiednie smarowanie. Ciepło to jeden z pierwszych symptomów problemów ze smarowaniem. Gdy w zwolnicy nie ma odpowiedniej ilości oleju, między elementami podzespołu zwiększa się tarcie, a ono z kolei generuje ciepło, które powinno być odprowadzane właśnie przez olej. Bez odpowiedniej ilości oleju przekładniowego ciepło nie będzie odprowadzane - będzie się po prostu kumulować.
Temperatura oleju hydraulicznego
Kolejnym krokiem po kontroli stanu oleju w przekładni jest zbadanie oleju hydraulicznego. Hydromotor może się przegrzewać, gdy temperatura samego oleju hydraulicznego jest podwyższona. W normalnych warunkach temperatura oleju hydraulicznego nie powinna przekraczać 83°C. Powyżej tej temperatury olej będzie tracił swoje właściwości i stwarzał niebezpieczeństwo dla całego układu hydraulicznego koparki.
Stan hamulców
Jeśli poziom oleju przekładniowego oraz temperatura oleju hydraulicznego są prawidłowe, należy przejść do sprawdzenia hamulców. Jeśli hamulce nie zwalniają płynnie, istnieje ryzyko wzrostu szkodliwego tarcia i wytwarzania się ciepła. W takim przypadku koniecznie zweryfikuj ciśnienie robocze w hamulcu i stan uszczelnień tłoczka.
Zużyte łożyska
Hydromotor może ulegać przegrzaniu z powodu zużytych łożysk. Oczywiste jest, że ich żywotność jest ograniczona i z biegiem czasu ulegają uszkodzeniom. Proces ten może być przyspieszony m.in. przez zbyt małą ilość oleju przekładniowego. Jeśli zaobserwujesz, że hydromotor przegrzewa się, obowiązkowo skontroluj poziom oleju przekładniowego, temperaturę płynu hydraulicznego i stan hamulców.
Inne potencjalne problemy wpływające na pracę silnika JCB
Silniki JCB, szeroko stosowane w różnych maszynach budowlanych, rolniczych i przemysłowych, pomimo swojej niezawodności, mogą doświadczać innych problemów wpływających na ich wydajność i potencjalne przegrzewanie się.
Zawór EGR i system SCR
Drugi problem dotyczy zaworu EGR (Exhaust Gas Recirculation) oraz systemu SCR (Selective Catalytic Reduction), które mają na celu redukcję emisji spalin. Zanieczyszczony zawór EGR może powodować utratę mocy, niestabilną pracę silnika oraz wzrost zużycia paliwa. Aby temu zapobiec, należy regularnie czyścić zawór EGR oraz kontrolować jego stan techniczny. W przypadku systemu SCR konieczne jest również sprawdzanie poziomu płynu AdBlue oraz czujników NOx.
Wtryskiwacze i pompa paliwa
Trzecim problemem są wtryskiwacze i pompa paliwa. Uszkodzone wtryskiwacze mogą powodować nierównomierny rozkład paliwa w cylindrach, co prowadzi do niestabilnej pracy silnika, wzrostu zużycia paliwa i emisji spalin. W celu rozwiązania tego problemu należy sprawdzić ciśnienie wtrysku paliwa oraz stan wtryskiwaczy. Jeśli okaże się, że są one uszkodzone, konieczna będzie ich wymiana lub naprawa.
Układ elektryczny i elektronika
Ostatnim problemem są awarie układu elektrycznego i elektroniki. Uszkodzone przewody, czujniki czy sterowniki silnika mogą powodować różnorodne problemy związane z pracą silnika, takie jak utrata mocy czy niestabilna praca. W celu rozwiązania tych problemów należy dokładnie sprawdzić układ elektryczny oraz elektronikę silnika, a także kontrolować błędy zapisane w pamięci sterownika.
HowTo: JCB Backhoe Loader Engine Inspection
tags: #jcb #przegrzewa #sie