Jolanta Danuta Fraszyńska, właściwie Jolanta Danuta Przygoda, urodzona 14 grudnia 1968 roku w Katowicach, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich aktorek. Jej dzieciństwo upłynęło w Mysłowicach, gdzie mieszkała wraz z matką Krystyną, ojczymem i starszą siostrą przyrodnią Katarzyną. Biologicznego ojca poznała w okresie licealnym. Od szóstego roku życia Jolanta Fraszyńska występowała w zespole wokalno-tanecznym w domu kultury WSS „Społem”, a w nastoletnim życiu działała w oazie, śpiewała w chórze kościelnym i była harcerką. Jej matka prowadziła zakład fryzjerski, a rodzina Fraszyńskich mieszkała w mieszkaniu nad tym zakładem.
Edukacja i początki kariery teatralnej
Po zdaniu matury w Studium Wychowania Przedszkolnego, Jolanta Fraszyńska podjęła studia we wrocławskiej filii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Ukończyła ją w 1990 lub 1991 roku. Dobrze wspominała zajęcia z Teresą Sawicką i Krzesimirą Dubielówną. Za rolę Emilki w przedstawieniu dyplomowym Nasze miasto otrzymała nagrodę jury i magazynu "Goniec Teatralny" w czasie IX Ogólnopolskiego Przeglądu Spektakli Dyplomowych Szkół Teatralnych w Łodzi w 1991 roku, gdzie wystąpiła z tym spektaklem.
Po ukończeniu studiów, w latach 1991-1998, dołączyła do zespołu Teatru Polskiego we Wrocławiu. Jej pierwsze przedstawienie to Ania z Zielonego Wzgórza Lucy Maud Montgomery (1991) w reżyserii Jana Szurmieja, gdzie aktorka zagrała tytułową rolę. Była także szekspirowską Julią w spektaklu wyreżyserowanym przez Tadeusza Bradeckiego. Bardzo dobre recenzje zebrała za kreacje w przedstawieniach w reżyserii Jerzego Jarockiego: Ottla w Pułapce Tadeusza Różewicza (1992) i Sasza w Płatonowie Antoniego Czechowa (1993). Za rolę Saszy w Płatonowie otrzymała nagrodę na XXXV Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w 1995 roku, a rok później została uhonorowana laurem XXXVI Kaliskich Spotkań Teatralnych za tę samą rolę w spektaklu Płatonow - akt pominięty (1996) w reż. Jerzego Jarockiego. Przedstawienie Hedda Gabler Henryka Ibsena (1997), w reżyserii Barbary Sass, zrealizowane w Teatrze na Woli w Warszawie, choć nie cieszyło się uznaniem krytyków, przyniosło aktorce bardzo pochlebne recenzje za rolę pani Elvsted.
W 1998 roku przeniosła się do stołecznego Teatru Dramatycznego w Warszawie, gdzie wystąpiła w roli Jerri w Niezidentyfikowanych szczątkach ludzkich Brada Frasera (1998) w reż. Grzegorza Jarzyny i Guildensterna w Hamlecie Williama Shakespeare’a (1999) w reż. Krzysztofa Warlikowskiego, wcielając się w męską rolę. Była także Jeny w Operze żebraczej wg Václava Havla (1999), w reż. Piotra Cieślaka. Występowała również w spektaklach reżyserowanych przez Krystiana Lupę: Powrót Odysa Stanisława Wyspiańskiego (1999) i Wymazywanie wg Thomasa Bernharda (2001). W 2009 roku, po zwolnieniu z Teatru Dramatycznego, rozpoczęła współpracę z warszawskimi teatrami: 6. piętro i Komedia, gdzie zagrała m.in. w Fredrze dla dorosłych mężów i żon, Uchu van Gogha, Bogu mordu, Zwariowanej terapii czy Pierwszej randce. Łącznie zagrała w ponad 40 inscenizacjach teatralnych.
Kariera filmowa i telewizyjna
Na dużym ekranie Jolanta Fraszyńska zadebiutowała w 1991 roku rolą Ani, studentki doktora Nowaka (Bogusław Linda) w filmie In flagranti Wojciecha Biedronia, co uważa za swój właściwy debiut filmowy. W 1992 roku w filmie Białe małżeństwo Magdaleny Łazarkiewicz wystąpiła w głównej roli Bianki, młodej, wrażliwej dziewczyny przerażonej perspektywą układanego przez rodziców małżeństwa z niedojrzałym Beniaminem (Bartosz Opania). Była również dwudziestoletnią narkomanką, nosicielką wirusa HIV w przejmującym dramacie Piotra Łazarkiewicza Pora na czarownice (1993).
Szeroką rozpoznawalność zyskała dzięki roli Aldony Lipskiej, córki senatora Lipskiego (Jan Englert) w komedii Juliusza Machulskiego Kiler-ów 2-óch (1999) oraz hakerki „Ćmy” w trzeciej serii serialu Ekstradycja 3 (1999). Przez kolejne 10 lat grała Monikę Zybert, córkę profesora Zyberta (Marian Opania) w serialu TVP2 Na dobre i na złe. Występ jako matka w filmie i serialu Sto minut wakacji (1998) Andrzeja Maleszki przyniósł jej nagrodę Poznańskie Koziołki dla najlepszej aktorki na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Młodego Widza „Ale Kino!” w Poznaniu (2000). Główna rola Kasi, bufetowej poszukującej miłości, w kameralnym dramacie Ławeczka (2004) Macieja Żaka, została wyróżniona nagrodą publiczności na Lecie Filmowym w Kazimierzu Dolnym (2004).
Jedną z najważniejszych ról wykreowała w filmie Skazany na bluesa (2005) Jana Kidawy-Błońskiego, w którym wcieliła się w Małgorzatę „Golę” Riedel, żonę wokalisty zespołu Dżem. Zagrała również jedną z pierwszoplanowych ról w serialu TVP1 Hotel pod żyrafą i nosorożcem (2008). W latach 2010-2011 grała główną rolę Romy Barańskiej w serialu TVP2 Licencja na wychowanie. W latach 2018-2024 grała Katarzynę Ruszczyc, główną bohaterkę serialu TVP1 Leśniczówka. Od 2023 roku gra jedną z głównych ról w serialu Polsatu Teściowie, a od 2025 roku w serialu TVN Szpital św. Anny.
Wybrana filmografia i role telewizyjne:
- 1986: Budniokowie i inni
- 1989: Szklany dom - ciężarna córka mieszkanki kamienicy
- 1989: Powroty
- 1991: In flagranti - Ania, studentka doktora Nowaka
- 1992: Białe małżeństwo - Bianka
- 1992: Żegnaj Rockefeller - Julia Kuczmańska, dziewczyna Michała
- 1992: Enak - dziewczyna z komitetu wyborczego
- 1993: Wow - pani Kane (odc. 12 i 13)
- 1993: Pora na czarownice - Jola Markowska
- 1993: Łowca. Ostatnie starcie - psycholog Tereska, przyjaciółka Parviny
- 1995: Prowokator - urzędniczka na poczcie
- 1996: Maszyna zmian. Nowe przygody - Ewa (odc. 1)
- 1997: Królowa złodziei - Francoise
- 1997: Wojenna narzeczona - Ania, kelnerka w restauracji Dąbrowskiego (odc. 3 i 4)
- 1997: Boża podszewka - Elżutka Jurewicz, siostra Marysi
- 1998: Ekstradycja 3 - haker Ćma
- 1998: Sto minut wakacji - Danuta Milley
- 1999: Kiler-ów 2-óch - Aldona Lipska
- 1999-2010: Na dobre i na złe - Monika Zybert-Jędras
- 1999: Ja, Malinowski - Eliza
- 2000: Dom - Jola, córka Ekstra-mocnego (odc. 24 i 25)
- 2001: Zostać miss - Katarzyna Wolska, reporterka radia „Stolica”
- 2001: Domek dla Julii - Julia
- 2001: Pieniądze to nie wszystko - Małgosia, sekretarka Turkota
- 2001: Cisza - przyjaciółka Mimi
- 2001: Kocham Klarę - aktorka Jola Kapuścińska (odc. 13)
- 2003: Zróbmy sobie wnuka - sprzedawczyni
- 2004: Ławeczka - Kasia
- 2005: Skazany na bluesa - Małgorzata „Gola” Riedel, żona Ryśka
- 2005: Pitbull - żona tirowca (odc. 4)
- 2005: Anioł Stróż - Beata, siostra Anny
- 2008: Niania - Sandra (odc. 109)
- 2008: Hotel pod żyrafą i nosorożcem - Anna Miłobędzka
- 2010-2011: Licencja na wychowanie - Roma Barańska
- 2012: Hotel 52 - Grażyna Jabłońska (odc. 54)
- 2012: Ja to mam szczęście! - Wanda (odc. 34)
- 2012: Sęp - sędzia
- 2015: M jak miłość - Zuzanna Marszałek
- 2015: Ojciec Mateusz - laborantka Agnieszka Murawska (odc. 177)
- 2018: Ucho Prezesa - Nelly
- 2018-2024: Leśniczówka - Katarzyna Ruszczyc
- od 2023: Teściowie
- od 2025: Szpital św. Anny
Teatr Telewizji i współpraca z reżyserami
Jolanta Fraszyńska zagrała w dwudziestu pięciu spektaklach Teatru Telewizji, debiutując rolą Marty w Obcych bliskich Gudmundura Steinssona (1992) w reżyserii Michała Kwiecińskiego. Współpracowała z wieloma wybitnymi reżyserami teatralnymi i filmowymi, takimi jak Jerzy Jarocki, Krystian Lupa, Krzysztof Warlikowski, Agnieszka Holland, Agnieszka Glińska, Magdalena Łazarkiewicz, Barbara Borys-Damięcka, Janusz Kijowski, Andrzej Wajda, Jerzy Zalewski czy Maciej Dejczer.
Dubbing i twórczość autorska
Aktorka użyczyła głosu mołdawskiej treserce psów i akrobatce Dojnic Paładiuk w filmie Grający z talerza (1995) Jana Jakuba Kolskiego. Pracowała również przy dubbingu filmu Mulan (1998) Tony'ego Bancrofta i Barry'ego Cooka. Jej głos można usłyszeć w piosenkach zamieszczonych na składance Syrena Elektro (1996) oraz Ona i On (2005).
Jolanta Fraszyńska jest także autorką jednej z bajek zebranych w tomie Bajki gwiazd (2005), która została nagrana również na płytę.
Życie prywatne
Jolanta Fraszyńska była dwukrotnie rozwiedziona. Przez cztery lata była żoną aktora Roberta Gonery, z którym wzięła ślub w 1990 roku. Z tego małżeństwa ma córkę Nastazję (ur. 1990). Pierwsze małżeństwo aktorka zawarła w wieku, w którym - jak sama wspominała - "powinno być to zabronione przez prawo". Para próbowała pogodzić życie rodzinne i rozwijające się kariery, jednak po zaledwie czterech latach zdecydowali się na rozwód. Mimo rozstania, utrzymywali przyjacielskie relacje i wspierali się w trudnych chwilach. Nastazja Gonera poszła w ślady rodziców, pracując w artystycznym świecie, jednak zdecydowała się działać po drugiej stronie kamery - jest absolwentką reżyserii na łódzkiej Filmówce. Pracowała jako asystentka reżysera m.in. przy serialu Przyjaciółki i filmie Powidoki Andrzeja Wajdy, zdobywając nominację do tzw. "studenckiego Oscara".
Tuż po rozwodzie z Robertem Gonerą, Jolanta Fraszyńska poznała operatora Grzegorza Kuczeriszkę na planie Teatru Telewizji, pracując nad sztuką Rip von Winkel. Początkowo relacje były napięte, ale z czasem ich uczucie rozkwitło. Wkrótce zostali parą, a w ich życiu pojawiła się druga córka, Aniela (ur. 2004). Ich związek nie był jednak idealny, a Grzegorz Kuczeriszka zmagał się przed laty z uzależnieniem od alkoholu. Aktorka wspominała, że "Odkąd mamy Anielkę, Grześ jest trzeźwy". Po czternastu latach małżeństwa Jolanta Fraszyńska i Grzegorz Kuczeriszka ogłosili rozwód wiosną 2010 roku, podkreślając, że rozstanie było przemyślane i uzgodnione, co pozwoliło im zachować przyjacielskie relacje.
Aktorka chorowała na depresję i cierpiała na zaburzenia lękowe, podjęła psychoterapię u Berta Hellingera. W wywiadzie udzielonym Małgorzacie Karniszewskiej powiedziała, że aktorstwo jest dla niej "ujściem nadmiaru energii", a także, że w pewnym momencie "musiała odejść od tej łaskawej zewnętrzności i dokopać się do mojej prawdziwej mocy".
Od niemal 15 lat partnerem Jolanty Fraszyńskiej jest Tomasz Zieliński. Aktorka stwierdziła, że nie była to miłość od pierwszego wejrzenia, a uczucie przyszło z czasem. Łączą ich wspólne zainteresowania, w tym pasja do psychologii i dbałość o środowisko naturalne; ze względów etycznych oboje są wegetarianami. Na początku wspólnego życia Tomasz Zieliński mierzył się z "rodzinnym patchworkiem" Jolanty Fraszyńskiej, musząc odnaleźć się w rzeczywistości, gdzie były mąż aktorki, Grzesiek, ojciec Anieli, był obecny. Para musiała również pokonać przeciwności losu, gdyż Tomasz Zieliński w dzieciństwie został zarażony wirusem HBV i był na liście oczekujących na przeszczep wątroby.
Udział w programach rozrywkowych
Od 6 września 2008 roku Jolanta Fraszyńska brała udział w czwartej edycji programu Jak oni śpiewają, ale 28 września 2008 roku z powodów zdrowotnych zrezygnowała z udziału w show, zajmując tym samym 13. miejsce. W 2011 roku zasiadła w jury 13. edycji programu rozrywkowego TVN Taniec z gwiazdami.
tags: #jolanta #fraszynska #z #kosiarka