W pracy z układem kanalizacyjnym niezbędnym elementem wyposażenia jest kamera inspekcyjna, często potocznie nazywana jako kamera do rur. Identyfikacja usterek lub też zwykłe przeglądy techniczne są możliwe dzięki zastosowaniu rejestracji obrazu w czasie rzeczywistym. Regularna konserwacja i monitorowanie stanu rur kanalizacyjnych są kluczowe w zapobieganiu i rozpoznawaniu problemów. Monitoring kanalizacji pozwala szybko i sprawnie zlokalizować miejsce zatkanej lub uszkodzonej infrastruktury.
Rodzaje Kamer Inspekcyjnych i Ich Zastosowanie
Kamery do monitoringu kanalizacji mogą przyjąć różne formy, dostosowane do specyfiki i rozmiarów badanych przewodów. Od małych średnic po duże kanały, każda z tych technologii ma swoje unikalne zastosowanie.
Kamery samojezdne (roboty inspekcyjne)
Kamery do monitoringu kanalizacji mogą przyjąć formę samojezdnych pojazdów inspekcyjnych penetrujących wnętrza rur. Pojazd tego typu to inteligentna sonda o specjalistycznym zastosowaniu. System zapisuje obraz oraz oblicza przebyty dystans, tak aby z wysoką dokładnością wychwycić napotkane przeszkody, zatory, pęknięcia lub jakiekolwiek inne uszkodzenia we wnętrzu rur. W zestawie użytkownik poza robotem badającym kanalizację otrzymuje zestaw komputerowy z niezbędnym oprogramowaniem. Moduł komputerowy jest wyposażony w 17-calowy ekran wyświetlający nagrany obraz. Ponadto, użytkownik ma możliwość nagrania obrazu na zewnętrzny nośnik danych. Roboty inspekcyjne to silne wózki z napędem na 4 lub 6 kół, umożliwiające inspekcję rur o średnicach od DN 100 do DN 1400 mm.
Ten typ robota wykorzystywany jest do monitorowania kanalizacji o średnicach rur od 150 mm. Istnieje możliwość przekonfigurowania wózka do pracy w rurach kanalizacyjnych różnych rozmiarów. Wózek inspekcyjny FW200 wyposażony jest dodatkowo w elektryczny podnośnik w celu wycentrowania położenia głowicy w osi kanału. Jest to bardzo ważne w przypadku monitoringu kanalizacji o większych średnicach - nawet do DN1600. Umożliwia centrowanie głowicy kamery w kanalizacji do DN1400 w osi kanału (punkcie centralnym), dając najlepsze efekty kamerowania kanalizacji. Wózek inspekcyjnych wyposażony jest w czujnik położenia podłużnego i poprzecznego, pozwalający na poglądowe badanie spadku sieci kanalizacyjnej.
Kamery przewodowe (push kamery)
Znacznie mniej zaawansowanym rozwiązaniem, lecz często bardzo użytecznym, jest umieszczenie kamery podłączonej do kabla. Taki sposób inspekcji pozwala dotrzeć we wnętrza o niewielkich średnicach - zazwyczaj do 350 mm. Specjalna kamera do kanalizacji o wymownej nazwie „Snake eye” pozwala dotrzeć do wnętrza o średnicy wynoszącej zaledwie 30-100 mm. Kamery do inspekcji małych średnic są podłączone przewodowo do specjalistycznego komputera z 10-calowym ekranem. Idealnie nadają się do monitorowania kanalizacji instalacji o długości 25-30 m o średnicach rur od DN32 do DN160 i sprawnie pokonują kolanka. Kamera jest wyposażona w duży monitor z funkcją rejestrowania filmów wideo i zdjęć wysokiej jakości.
Inny model to kamera do rur PCE-PIC 60/120, służąca do badania kanałów i rur. W zależności od modelu kamera rurowa posiada kabel światłowodowy o długości 60 m lub 120 m. Na końcu kamery rurowej zamontowana jest napędzana silnikiem głowica kamery. Głowica kamery może poruszać się w zakresie 360° w poziomie i 180° w pionie. Kamera posiada także zmotoryzowany fokus, dzięki któremu możliwe jest uzyskanie pola widzenia o głębokości od 20 do 100 cm. Na głowicy kamery rurowej znajdują się 4 ultrajasne diody LED, które doskonale oświetlają rury i kanały. Do celów dokumentacyjnych za pomocą kamery rurowej można nagrywać i zapisywać obrazy i filmy. Dla lepszej widoczności obrazu, kamerę tubową można podłączyć do zewnętrznego monitora za pomocą kabla HDMI. Kamera tubowa rejestruje obrazy w rozdzielczości 1080P, więc żadne szczegóły nie zostaną utracone. Za pomocą klawiatury USB można dodawać do nagrania komentarze dotyczące badania. Kamera tubowa dostarczana jest na solidnym wózku wykonanym z aluminium. W zakresie dostawy znajduje się również wózek i prowadnica rolkowa do kamery, które służą do montażu głowicy kamery.
Tyczki inspekcyjne
Trzeci rodzaj kamer inspekcyjnych to tzw. „tyczka inspekcyjna”, która składa się z teleskopowej prowadnicy, na końcu której zamontowana jest kamera. Ten rodzaj kamer świetnie sprawdza się do przeglądania studzienek kanalizacyjnych i stosunkowo krótkich przewodów rurowych, przewodów wentylacyjnych lub przewodów kominowych. Podobnie jak w przypadku poprzednich urządzeń, obraz jest transmitowany bezpośrednio do niewielkiego monitora podłączonego do kamery. W tym wypadku monitor jest umiejscowiony niedaleko rączki uchwytu. Dzięki takiemu rozwiązaniu można wygodnie podejrzeć trudno dostępne miejsca. Jedna z takich kamer, pozwalająca zbadać uszkodzenie rur z innej strony, wyposażona jest w głowicę z kamerą obrotową zamocowaną na uchwycie z możliwością nagrywania filmu wysokiej rozdzielczości 1080p.
Zaawansowane funkcje i specyfikacje kamer
- Kamery do monitorowania kanalizacji posiadają wbudowany nadajnik sygnału, co pozwala precyzyjnie zlokalizować położenie kamery i miejsce awarii.
- Głowica kamery może być obrotowo-uchylna, co umożliwia poziomowanie obrazu i dokładne badanie uszkodzeń.
- W głowicy kamery może zostać zamontowany laser równoległy, który pozwala na dokładne dokonanie pomiarów.
- Strumień światła zapewnia dalekosiężne oświetlenie rury kanalizacyjnej.
Systemy WUKO: Kompleksowe Czyszczenie i Udrażnianie Kanalizacji
Systemy WUKO to narzędzia umożliwiające bezinwazyjne i skuteczne czyszczenie i udrażnianie rur kanalizacyjnych, które najczęściej stanowią zabudowę samochodów. Są one zaprojektowane w taki sposób, aby minimalizować zużycie wody i nie korzystać ze szkodliwych dla środowiska żrących środków chemicznych. Mogą być stosowane w różnych rodzajach kanalizacji, od rur w domach prywatnych po większe sieci kanalizacyjne w firmach czy instytucjach.
Zasada działania i ekologiczne aspekty WUKO
Systemy WUKO wykorzystują zasadę hydrodynamiki. Woda pod bardzo wysokim ciśnieniem jest wstrzykiwana do rur kanalizacyjnych za pomocą specjalnych dysz, które wytwarzają strumień o dużym ciśnieniu. Systemy WUKO korzystają z napędu ciśnieniowego, który generuje ogromne siły wypychające. Specjalne głowice rozbijają zatory i osady, a następnie zasysają ich pozostałości. Oszczędność wody jest kluczowa; systemy WUKO wykorzystują technologię czyszczenia rur opartą na podwyższaniu ciśnienia w obiegu zamkniętym, co pozwala na skuteczne usuwanie zanieczyszczeń bez konieczności używania dużej ilości wody. Brak chemikaliów jest również istotny - systemy WUKO opierają się na czystej wodzie i sile ciśnienia, co oznacza, że nie są stosowane żadne agresywne chemikalia ani substancje toksyczne, które wpływają bardzo negatywnie na ekosystemy i mogą przedostawać się do środowiska szczególnie w sytuacjach nieszczelności. W procesie udrażniania rur kanalizacyjnych nie używa się żrących środków chemicznych (ani żadnych innych), korzystając z zamkniętego obiegu wody pod ciśnieniem.
Zastosowanie kamer inspekcyjnych w systemach WUKO
Kamery do monitorowania rur (często nazywane kamerami inspekcyjnymi) są istotnym elementem systemów WUKO, umożliwiającym podgląd i nagranie stanu wnętrza rur kanalizacyjnych. Kamery przeznaczone do użycia wewnątrz kanalizacji pozwalają operatorom systemów WUKO na dokładne i wizualne zbadanie stanu rur kanalizacyjnych. Dzięki temu można ocenić, czy występują uszkodzenia, zanieczyszczenia, wypaczenia lub inne problemy. W zaawansowanych systemach WUKO znajdują się kamery, które pozwalają operatorowi na bieżąco obserwować wnętrze rur kanalizacyjnych. Dzięki temu można dokładnie ocenić stan kanalizacji i dokładnie zlokalizować miejsce oraz rodzaj zatoru. Kamery kanalizacyjne wyposażone są w systemy lokalizacyjne, które pozwalają na dokładne określenie położenia zatorów. Z procesu monitorowania, czyli inspekcji video rur, zostaje nagrany film, który udostępnia się klientowi. Dzięki wizualizacji wnętrza rur, operatorzy systemów WUKO mogą dokładnie zaplanować, jakie działania będą potrzebne do rozwiązania problemu. To pozwala na bardziej efektywne i skierowane działania czyszczące, naprawcze lub udrażniające.
Zalety stosowania systemów WUKO
- Oszczędność wody: Dzięki recyklingowi wody.
- Brak chemikaliów: Czyszczenie odbywa się wyłącznie wodą pod ciśnieniem.
- Efektywność: Wysokie ciśnienie wody jest bardzo skuteczne w usuwaniu osadów, nalotów i zatorów.
- Brak konieczności inwazyjnych remontów: Metoda WUKO pozwala uniknąć rozkuwania i demontażu elementów infrastruktury.
- Dłuższa żywotność infrastruktury: Regularne czyszczenie przedłuża żywotność kanalizacji.
- Jednoczesne czyszczenie i udrażnianie: Specjalne głowice rozbijają zatory i zasysają pozostałości.
Przykładowe systemy WUKO: Kaiser Eco 3.0
Samochód Kaiser Eco 3.0 to innowacyjny pojazd WUKO, który rewolucjonizuje efektywne czyszczenie kanalizacji z ekologicznym systemem odzysku wody z nieczystości płynnych. Zabudowa na nowoczesnej i ekonomicznej ciężarówce MAN o krótkim rozstawie osi, zespolony wysięgnik węża ssąco-płuczącego, przemiennik ciśnienia KDU, pierścieniowa pompa KWPi system ROTOMAX wyróżniają ten pojazd WUKO na tle innych. Maksymalna wydajność przemiennika ciśnienia wynosi 400 l/min, zaś maksymalne ciśnienie robocze to 200 bar. Pompa próżniowa gwarantuje maksymalny przepływ powietrza 3100 m³/h. Wspólny wysięgnik węża ssącego i płuczącego może być wyposażony w wąż ssący o długości do 20 m. Ten uniwersalny wysięgnik z funkcją obrotu, podnoszenia, opuszczania oraz wysuwu teleskopowego znacznie zwiększa zakres pracy. Kaiser Eco 3.0 pracuje w systemie recyklingu wody. System urządzeń zamontowanych w tym pojeździe WUKO odpowiada za odzyskiwanie tego surowca bezpośrednio ze ścieków; woda wypompowana z kanalizacji jest odsysana od zanieczyszczeń i wykorzystywana ponownie, często wielokrotnie. Jakość czyszczenia zwiększa się dzięki stałemu trybowi pracy gwarantowanemu przez układ regulacji prędkości obrotowej. Pojazd ma wielostopniową regulację wydajności płukania, która odbywa się za pomocą wspólnego wysięgnika ssąco-płuczącego. Posiada zdalne sterowanie radiowe, np. pompy próżniowej i wysokociśnieniowej z regulacją ciśnienia roboczego. Dodatkowe planowanie i nadzór nad pracą zabudowanych na pojeździe maszyn umożliwia wbudowany sterownik z wyświetlaczem dotykowym. Samochód został dostosowany do aktualnych wymagań ekologii i ekonomii, wyposażony w przemiennik ciśnienia o wydajności od 320 l/min i maksymalnym ciśnieniu roboczym 200 bar, bęben wysokociśnieniowy o pojemności do 220 m węża ciśnieniowego 1”, odpowiednie dysze płuczące układu odzysku wody i czyszczenia zbiornika. Pompa próżnia z pierścieniem wodnym o wydajności od 1600 m³/h i maks. podciśnieniu 0,85 bar i głowica przełączająca zapewniają szybką i efektywną pracę tego zestawu WUKO, a specjalnie zaprojektowany dwukomorowy zbiornik (odseparowujący wodę czystą i nieczystości) pozwala na zachowanie czystości i higieny pracy.
Rodzaje dysz w systemach WUKO
Systemy WUKO wykorzystują różne rodzaje dysz do efektywnego czyszczenia i udrażniania kanalizacji. Wybór odpowiednich dysz zależy od specyfiki problemu, rodzaju kanalizacji oraz warunków pracy:
- Dysza płaska w kształcie klina: Pracuje po dnie kanału. Jej kształt pozwala na swobodne przesuwanie się, a energia dyszek wylotowych skierowana jest na dno kanału.
- Głowice o dużej sile uderzeniowej: Charakteryzują się bardzo dużą siłą uderzeniową do przodu, dzięki czemu szybko usuwają zatory w przewodach kanalizacyjnych. Kształt dyszy oraz jej ostre krawędzie ułatwiają łatwe wejście głowicy w zator i jego szybkie rozbicie.
- Dysze o dobrych właściwościach ciągnących: Posiadają bardzo dobre właściwości ciągnące i zapewniają bardzo szybkie usuwanie zanieczyszczeń. Regulowane dyszki napędowe tej dyszy pozwalają na optymalny dobór warunków pracy głowicy, a wymienna dysza do przodu stwarza dogodne warunki do rozbijania zatorów.
- Głowice typu ciężkiego o zmiennych kątach wypływu wody: Wykonane ze stali stopowych utwardzanych cieplnie. Dzięki swej konstrukcji posiadają znakomitą siłę ciągu, zwłaszcza przy dłuższych odcinkach czyszczonego kanału.
Najczęstsze Przyczyny Zatorów i Uszkodzeń w Kanalizacji
Zatory w rurach kanalizacyjnych są częstym problemem, który może prowadzić do poważnych awarii. Regularne monitorowanie stanu rur kanalizacyjnych jest kluczowe w zapobieganiu tym problemom. Oto najczęstsze przyczyny:
- Osady i naloty: Resztki mydła, tłuszczów, jedzenia, włosów i innych zanieczyszczeń, które gromadzą się na wewnętrznych ściankach rur.
- Tłuszcze i oleje: Wylewanie tłuszczów i olejów do zlewozmywaków czy toalety może prowadzić do powstania trwałych blokad.
- Korzenie roślin: Szukając źródeł wody i nawozów, przedostają się do rur kanalizacyjnych przez nieszczelności lub pęknięcia, prowadząc do ich zarastania.
- Obce przedmioty: Pieluchy, chusteczki, opakowania, zabawki dziecięce, pluszowe misie, a nawet protezy zębowe i inne obce materiały wrzucane do toalety lub umywalki.
- Kamienie: Tworzące się z osadów mineralnych (głównie jonów wapnia i magnezu), które po dłuższym okresie użytkowania potrafią odkładać się w rurach, prowadząc do znaczącego zmniejszenia ich przepływu.
- Zamarznięta woda: Szczególnie w rurociągach zamontowanych powyżej stref przemarzania, podczas prac wymagających obniżenia poziomu gruntu, lub gdy budynek pozostaje nieogrzewany zimą.
- Odpadki budowlane: Gruz, cegły, beton, płytki ceramiczne i inne odpady budowlane, które mogą dostawać się do rur kanalizacyjnych.
- Pęknięcia, wypaczenia i uszkodzenia mechaniczne rur: Wynikające ze starzenia, korozji, uszkodzeń podczas prac ziemnych (np. koparki) lub wady instalacyjne, z których nierzadko korzystają korzenie roślin.
Bezwykopowa Naprawa Rur Metodą Paker
Metodę bezwykopowego naprawiania rur Paker wprowadzono w odpowiedzi na zapotrzebowanie klientów na naprawy i renowacje rur kanalizacyjnych bez konieczności skuwania posadzek, głębokich wykopów, a nierzadko także wykuwania fragmentów ścian, niszczenia ogrodów i chodników. Podczas prac serwisowych kamerą inspekcyjną, oprócz przewężeń i zatorów, często widzi się drobne uszkodzenia rur, mniejsze lub większe pęknięcia, czasami przerost korzeni roślin do wnętrza rurociągu. Wtedy, stosując metodę Paker, możliwe jest bezwykopowe przeprowadzenie naprawy (renowacji) rury.
Metoda ta polega na wprowadzeniu do środka rury specjalnych okładzin z włókna szklanego nasączonych żywicą, które sklejają się z materiałem ścianek wewnętrznych, uszczelniając je i usztywniając. Rurociąg zyskuje nowy, formowany na miejscu fragment. Cały proces odbywa się przy monitoringu kamerą video, a niedługo po jego zakończeniu można powrócić do normalnego użytkowania kanalizacji. Inspekcje rur kamerą video uzmysławiają, jak wiele instalacji kanalizacyjnych wymaga napraw interwencyjnych, a metoda Paker stanowi efektywne rozwiązanie w przypadku trudno dostępnych uszkodzeń.
Znaczenie Regularnych Inspekcji i Monitoringu Kanalizacji
Komfort życia w obszarach miejskich jest ściśle związany z niezawodnym działaniem sieci kanalizacyjnych. Aby uniknąć niekomfortowych sytuacji, niezbędne jest zapobieganie awariom i wczesne wykrywanie usterek i uszkodzeń sieci rurociągów.
Cel i korzyści z monitoringu
W tym celu przeprowadza się okresowe inspekcje stanu technicznego sieci rurociągów kanalizacji z podglądem rur od wewnątrz. Monitoring kanalizacji pozwala na szybką i sprawną lokalizację zatkanej lub uszkodzonej infrastruktury. Nie tylko starsza infrastruktura wymaga zlokalizowania nieprawidłowości, monitoring jest także wykorzystywany w nowych sieciach kanalizacyjnych w celu zweryfikowania zgodności materiałowej i poprawności wykonania instalacji. Dzięki inspekcji rur i kanałów kamerą TV-Video ustala się zakres koniecznych prac naprawczych oraz sposobów na ich realizację.
Inspekcja pozwala zidentyfikować:
- przebieg trasy i spadki kanałów,
- odchylenia od prawidłowego położenia,
- pęknięcia i zawalenia rur, zdeformowania,
- uszkodzenia kanału, np. zarastanie korzeniami,
- stopień zanieczyszczenia kanału,
- połączenia rur i ich złącza, prawidłowość zamontowania uszczelek,
- infiltrację wód gruntowych, narosty infiltracyjne, wykruszenia na złączach rur, przemieszczenia poprzeczne i podłużne,
- pomiar długości kanału,
- czynniki zmniejszające nośność konstrukcji kanału: starcie dna lub boków kanału, korozja, rysy i pęknięcia, ubytki fragmentów powłoki, zapadnięcia i deformacje,
- specyficzne uszkodzenia podatnych przewodów kanalizacyjnych: ugięcie wierzchołka, utrata stateczności powłoki, lokalne wgniecenia.
Kamery kanalizacyjne pozwalają na utrwalenie obrazów i nagrań wideo z wnętrza rur. Te dokumentacje są nie tylko przydatne do oceny stanu kanalizacji, ale również do sporządzania raportów i działań konserwacyjnych. Z inspekcji kamerą powstaje filmik przekazywany klientowi, najczęściej na płycie DVD, który może służyć do dokumentacji projektowej.
Proces inspekcji kamerą TV
Inspekcji kanałów dokonuje się za pomocą urządzenia samojezdnego lub ręcznie podawanej kamery. Kamera do rur kanalizacyjnych jest sterowana zdalnie i wykonuje nagrania TV VIDEO oraz zdjęcia wewnątrz kanałów. Nowoczesna kamera do inspekcji kanalizacji daje możliwość zapisu danych z inspekcji kanalizacji na nośniku cyfrowym, co jest cennym materiałem dla inwestora. Wykonawca zlecenia może wykonać inspekcję rur kamerą TV na uprzednio wyczyszczonych przewodach kanalizacji sanitarnej i odłączonej od eksploatacji zgodnie z rozpiską i wytycznymi, następnie przedstawić inwestorowi materiały z inspekcji sieci kanalizacyjnej na nośniku cyfrowym (CD) lub pendrive. Termin i szczegóły dotyczące inspekcji kanalizacji ustala się z Inspektorem Nadzoru, który zadba o gruntowne oczyszczenie rurociągów oraz przygotuje dostęp do studzienek i sieci rurociągów. Istnieje możliwość drobnego czyszczenia kanalizacji, aby przed kamerowaniem dodatkowo oczyścić kanały pojazdem małe WUKO (wyd. wody 100 L/min., ciśnienie robocze max. 200 bar).
Czynniki wpływające na koszt inspekcji
Koszty inspekcji i czyszczenia kanalizacji zawsze ustalane są indywidualnie. Wpływ na poziom cen mają takie czynniki, jak:
- długość rurociągów - maks. 100 metrów między studzienkami,
- ilość studzienek oraz odległości między nimi,
- dostęp pojazdu drogowego (około 2 metrów od studzienki),
- nachylenie terenu (maks. do 10 %),
- brak przeszkód w poruszaniu się po terenie,
- brak zapadnięcia terenu,
- zakończone prace budowlane ciężkiego sprzętu.
Kamerowanie kanalizacji przy nachyleniu terenu ponad 10% jest niemożliwe z zastosowaniem kamery samojezdnej. Z powodu koniecznego dostępu do studzienek może okazać się niezbędne zastosowanie samochodu terenowego z napędem 4x4 Off-road. Filmowanie rur i rurociągów w terenie trudno dostępnym jest szczególnie utrudnione i wymaga specjalnych uzgodnień. W takiej sytuacji można zastosować kamerę TV podawaną ręcznie, która jest w stanie dokonać inspekcji rur równie skutecznie, jednakże nie daje możliwości pomiaru inklinacji, tj. spadków i wykonania wykresów.
Wymogi prawne dotyczące inspekcji kanalizacji
Przepisy prawa budowlanego mówią, że należy żądać sprawdzenia rurociągów przy pomocy monitoringu TV. Zgodnie z PN-EN 752-2; 2000 „Zewnętrzne systemy kanalizacyjne - Wymagania”, na etapie budowy, podczas kończenia procesu budowy, a także podczas ich późniejszego działania, konieczne jest przeprowadzenie badań i oceny systemów kanalizacyjnych.
Usługi i Sprzęt Dodatkowy
W budynkach, w których ważne jest bezawaryjne działanie kanalizacji, proponuje się regularne przeprowadzanie inspekcji video rurociągów. Takie działania pozwalają na sprawdzanie stanu nie tylko drożności, ale i szczelności kanalizacji. Na regularne prace konserwujące decydują się często zarządcy starszych budynków, a także np. budynków użyteczności publicznej, jak i wspólnot mieszkaniowych. Gdy standardowe działania usuwają problem tylko doraźnie, monitoring kanalizacji staje się niezbędny. Aby uniknąć zatorów w rurach kanalizacyjnych, ważne jest odpowiednie utrzymanie i ostrożność w korzystaniu z urządzeń sanitarnych, a także regularne czyszczenie i inspekcja systemu kanalizacyjnego. Oprócz ciśnieniowego czyszczenia kanalizacji (WUKO), stosuje się również udrażnianie mechaniczne rur kanalizacyjnych za pomocą spirali, która pod wpływem obrotów i dopasowanych końcówek rozbija zatory wewnątrz rur.
tags: #kamera #inspekcyjna #wuko