Wielu operatorów koparko-ładowarek Komatsu, w tym modeli WB93R-5, WB97S-5 oraz PW95, zgłasza problemy z przegrzewaniem silnika lub innych podzespołów podczas intensywnej pracy. Problem ten może manifestować się na różne sposoby, od szybkiego wzrostu temperatury podczas pracy przednią łyżką, przez przegrzewanie w czasie jazdy z dużą prędkością, aż po objawy dymienia z tylnego mostu czy ogólne podwyższenie temperatury całej maszyny od spodu. Identyfikacja przyczyn wymaga systematycznej diagnostyki.
Objawy i początkowe obserwacje przegrzewania
Typowe objawy przegrzewania w maszynach Komatsu obejmują:
- Wzrost temperatury silnika podczas pracy przednią łyżką (ładowarką), przy jednoczesnej prawidłowej temperaturze podczas pracy tylną łyżką (koparką).
- Gwałtowny wzrost temperatury silnika (wskazówka na czerwonym polu) podczas jazdy na dłuższych dystansach (np. około 5 km na czwartym biegu) lub z maksymalną prędkością (40-45 km/h), który jednak powoli wraca do normy po zdjęciu nogi z gazu.
- Przegrzewanie się całej maszyny od spodu, w tym pompy hydraulicznej, reduktora i nawet tylnego mostu.
- Gdy maszyna pracuje na wyższych obrotach i po około 30 minutach takiej pracy, zwłaszcza przy zamykaniu przedniej łyżki lub daniu tylnej do krańcowego położenia, silnik przygasa i dziwnie pracuje, nieraz gasnąc.
- Zapala się kontrolka temperatury oleju przekładniowego, gdy temperatura cieczy chłodzącej zbliża się do czerwonego pola.
- Temperatura wychodzi poza normalny zakres, ale wraca do normy po podniesieniu klapy nad silnikiem, co sugeruje problem z wentylacją.
- Koparka ciepła nieco gorzej odpala.
Diagnostyka układu chłodzenia silnika
Zawsze warto rozpocząć od sprawdzenia podstawowych elementów układu chłodzenia silnika, które są najczęstszymi przyczynami przegrzewania.
Czystość chłodnicy i przepływ powietrza
Zabrudzenia na zewnątrz chłodnicy znacznie ograniczają efektywność wymiany ciepła. Należy dokładnie umyć chłodnicę z zewnątrz, wydmuchać ją sprężonym powietrzem, a w przypadku silnych zanieczyszczeń przepłukać płynem do czyszczenia chłodnic. Umycie chłodnicy (nawet jeśli na pierwszy rzut oka wydaje się czysta) jest kluczowe, a jeden z użytkowników zgłosił, że po tej czynności problem zniknął. Problem, który ustaje po podniesieniu klapy nad silnikiem, sugeruje również problem z niewystarczającym przepływem powietrza przez chłodnicę lub wokół silnika.
Poziom płynu chłodzącego
Zbyt niski poziom płynu chłodzącego jest podstawową przyczyną przegrzewania. Należy sprawdzić poziom płynu w zbiorniku wyrównawczym (powinien mieścić się między oznaczeniami „minimum” a „maksimum”) lub bezpośrednio w chłodnicy (maksymalnie wysoki poziom, patrząc pod korek wlewu). Poziom płynu należy sprawdzać na wyłączonym i ostygniętym silniku. Jeśli poziom jest zbyt niski, należy go bezzwłocznie uzupełnić, najlepiej tym samym płynem lub wodą demineralizowaną.
Termostat
Uszkodzony lub zacięty termostat, który nie otwiera się w pełni lub wcale, uniemożliwia prawidłową cyrkulację płynu chłodzącego. Można to sprawdzić, kontrolując temperaturę przewodów doprowadzających ciecz do chłodnicy. Jeśli silnik jest rozgrzany, a przewody są zimne, zawór termostatu jest prawdopodobnie zamknięty, co świadczy o jego uszkodzeniu. W niektórych przypadkach, nawet po wyjęciu termostatu, problem nadal występował, co wskazywało na inne, głębsze przyczyny.
Wentylator i pompa wody
Niesprawny wentylator lub pompa wody to kolejne możliwe przyczyny. Należy sprawdzić, czy wentylator kręci się z pełną mocą, zwłaszcza gdy silnik jest gorący (można zrobić test dratwy). W przypadku wentylatorów napędzanych paskiem, należy zweryfikować jego naciąg (powinien uginać się maksymalnie na 1-1,5 cm na środku między kołami). W przypadku wentylatorów ze sprzęgłem wiskotycznym lub elektrycznym, problem może leżeć w czujniku temperatury lub układzie sterującym. Pompa wody powinna być sprawna - jej awaria może objawiać się niestabilną temperaturą pracy silnika. Należy sprawdzić stan paska napędzającego pompę oraz samą pompę, a także upewnić się, że jest to oryginalna część lub wysokiej jakości zamiennik, jeśli była wymieniana.
Układ hydrauliczny i jego wpływ na temperaturę silnika
Układ hydrauliczny może być znaczącym źródłem obciążenia silnika, prowadząc do jego przegrzewania, zwłaszcza podczas pracy osprzętem.
Pompa hydrauliczna
Uszkodzona pompa hydrauliczna, która zacina się lub podaje ciśnienie na maksimum bez obciążenia, może drastycznie obciążać silnik. Pomiary ciśnienia w układzie hydraulicznym są kluczowe: prawidłowe ciśnienie na luzie powinno wynosić około 40 barów, a pod obciążeniem 220 barów. Jeśli po rozgrzaniu maszyny pompa zacina się i obciąża silnik do tego stopnia, że potrafi go zgasić, wymaga naprawy lub wymiany. Czasem wystarczy wymiana tłoczka i tulejki w pompie, aby przywrócić jej sprawność. Należy jednak pamiętać, że jeśli przy przeciągnięciu funkcji maszyna przygasa, to niekoniecznie jest to objaw zużytej pompy.
Warto również zbadać magnetyczny korek spustu oleju pod pompą hydrauliczną na obecność resztek metalowych. Ich wystąpienie świadczy o zużyciu pompy i konieczności jej demontażu oraz naprawy.
Zawory zwrotne i olej hydrauliczny
Zablokowane lub ciężko działające zawory zwrotne w układzie hydraulicznym (np. przy reduktorze na powrocie) mogą również powodować nadmierne obciążenie silnika i wzrost temperatury. Wymiana takich zaworów na swobodnie działające może przynieść natychmiastową poprawę. Ponadto, należy zawsze dbać o prawidłowy poziom oleju hydraulicznego, ponieważ jego niedobór (np. brak około 35 litrów) również wpływa na pracę układu. Ważne jest również stosowanie właściwego typu oleju hydraulicznego; niewłaściwy olej może się przegrzewać, a w konsekwencji obciążać silnik.
Problemy ze skrzynią biegów i tylnym mostem
Przegrzewanie się tych elementów może mieć bezpośredni wpływ na temperaturę silnika i ogólną sprawność maszyny.
Przegrzewanie się skrzyni biegów
Wysoka temperatura oleju w skrzyni biegów, zwłaszcza jeśli dochodzi do wycieków między skrzynią a obudową silnika, może być źródłem problemu. Warto sprawdzić poziom oleju w skrzyni oraz upewnić się, że obwód chłodzenia oleju przekładniowego (np. druga chłodnica lub jej część, do której olej jest dostarczany wężami) jest drożny i czysty. Można popuścić któryś z węży i zobaczyć, czy krąży olej. Brak drugiego biegu w automatycznej skrzyni biegów może wskazywać na jej usterkę, która również może powodować nadmierne obciążenie i wzrost temperatury.
Przegrzewanie się tylnego mostu
Przegrzewanie się tylnego mostu, z objawami dymienia, często wskazuje na problem z hamulcami tarczowymi. W tylnej osi znajdują się hamulce tarczowe, które mocno obciążają olej w moście, ponieważ przednia oś zazwyczaj nie ma własnego hamulca, a hamowanie na obie osie realizowane jest przez tylne. Należy spuścić olej z tylnej osi i sprawdzić, czy nie ma w nim metalicznych opiłków. Ich obecność świadczy o konieczności rozbiórki mostu i wymiany tarcz. Jeśli olej ma jedynie lekko metaliczny kolor, wystarczy sama wymiana oleju. Wskazane jest unikanie nadmiernego używania pedału hamulca, zwłaszcza przy zakrętach o małym promieniu.
Możliwe usterki silnika (mniej powszechne po wykluczeniu innych)
Po wyeliminowaniu problemów z układem chłodzenia, hydrauliką i układem napędowym, należy skupić się na samym silniku.
Uszczelka pod głowicą i przedmuchy
W przypadku uporczywego przegrzewania, mimo wymiany uszczelki pod głowicą, splanowania głowicy, a nawet wymiany pompy wody, termostatu i paska klinowego, problem może tkwić głębiej. Test na obecność CO2 w płynie chłodzącym, choć często przeprowadzany, nie zawsze daje jednoznaczny wynik. Małe bąbelki w chłodnicy mogą jednak wskazywać na przedmuchy. Zbyt duże przedmuchy na pierścieniach tłokowych mogą powodować ucieczkę gazów spalinowych do miski olejowej, co podnosi temperaturę oleju, a tym samym całego silnika. Dociągnięcie głowicy, choć profesjonalnie powinno odbywać się z kluczem dynamometrycznym, w jednym przypadku pomogło wyeliminować bąbelki i poprawić sytuację.
Układ wtryskowy
Problemy z układem wtryskowym, choć mniej oczywiste w kontekście bezpośredniego przegrzewania, mogą wpływać na nieprawidłową pracę silnika i wzrost temperatury. Wtryskiwacze powinny być sprawne i nie powinny "lać", co mogłoby prowadzić do nieefektywnego spalania i nadmiernego generowania ciepła. W przypadku braku innych, oczywistych przyczyn, diagnostyka układu wtryskowego jest zalecana.