Koparko-ładowarka to jedno z najbardziej uniwersalnych urządzeń budowlanych, które znajduje też wiele zastosowań w górnictwie, rolnictwie, przy zakładaniu ogrodów i pracach związanych z kształtowaniem architektury krajobrazu. Jest nieodzowna przy robotach ziemnych. Jednostką napędową koparko-ładowarki jest ciągnik (przypominający ciągniki rolnicze). Może poruszać się na gąsienicach, lecz najbardziej uniwersalne są modele wyposażone w koła z ogumieniem terenowym. Taka budowa umożliwia szybkie przemieszczanie się: koparko-ładowarki mają mobilność nieosiągalną dla wielu koparek gąsienicowych. Dzięki temu mogą być wykorzystywane także do przewożenia różnego typu ładunków.
Charakterystyka i zastosowanie koparko-ładowarek
Zamontowana z tyłu łyżka koparkowa na wysięgniku charakteryzuje się dużą wydajnością przy robieniu wykopów pod fundamenty, szamba, kanalizację czy linie energetyczne.
Osprzęt do koparko-ładowarek
Poza podstawową łyżką do kopania i drugą do ładowania, koparko-ładowarka może współpracować z wieloma innymi typami osprzętu. Najbardziej oczywistym rozwinięciem funkcji maszyny jest szeroka łyżka do skarpowania. Doskonale sprawdza się przy wyrównywaniu terenu i budowie dróg (przygotowanie podłoża przeznaczonego pod polbruk, asfalt, płyty żelbetowe), zakładaniu ogrodów, porządkowanie posesji po zakończeniu budowy. Powszechnie stosowane są też łyżki z pazurami do wyrywania korzeni oraz modele grabiące i przesiewające. Koparko-ładowarka uzbrojona w lemiesz do śniegu może być wykorzystana do zimowego utrzymania dróg. Wyposażona w widły paletowe zastępuje sztaplarkę w transporcie magazynowym. Ponadto dostępna jest szeroka gama chwytaków do bel słomy, bali, rur, beczek.
Mini koparko-ładowarki
Specyficzną kategorią koparko-ładowarek są maszyny w wersji mini. Mają one identyczne funkcje jak duże odpowiedniki. Jednak można je zastosować w miejscach, w których potężny sprzęt budowlany nie jest w stanie pracować. Mała masa i niewielkie gabaryty sprawiają, że mini koparko-ładowarka ogranicza dewastację terenu w czasie prac związanych np. z układaniem rurociągów, instalacji elektrycznych, budowaniem chodników i porządkowaniem placów budowy. Doskonale sprawdzają się też przy różnego typu pracach ogrodowych. Dodatkowym atutem niewielkich maszyn jest łatwy transport: przewieziesz je na miejsce pracy nawet na przyczepce samochodowej czy lawecie przeznaczonej do transportu aut osobowych.
Modyfikacje i zwiększanie mocy silnika
Zwiększenie mocy silnika polega na tym, żeby dać mu więcej paliwa, ale przy tym, żeby się ono spaliło, potrzeba dostarczyć mu więcej tlenu. Paliwa do cylindra można dostarczyć bez problemu, np. otwierając dłużej wtryskiwacz w CR, lub przez zmianę końcówki wtryskiwacza na taką z większymi otworami, lub też zwiększając ciśnienie paliwa. Problemem jest dostarczenie tlenu do cylindra potrzebnego do spalenia tego paliwa. Dlatego ktoś wymyślił TURBO, które napędzane spalinami (lub też z wału korbowego np. KOMPRESOR w Mercedesach) wtłacza pod ciśnieniem "powietrze"/tlen.
Tuning elektroniczny (chip tuning)
Przy silnikach sterowanych sterownikiem można zmienić mapy, które dadzą więcej paliwa do cylindra, i mapę, która odpowiada za doładowanie powietrza, a silnik będzie miał więcej mocy. Na przykład, zwiększenie mocy w 3CX z fabrycznego programu 74 na 81 ma sens i uważane jest za wystarczające, ponieważ maszyny budowlane to nie ciągniki.
Modyfikacje mechaniczne i dostrajanie silnika
W przypadku braku sterowania wtryskiwaczami i turbiną, jak np. w starszych modelach, można pracować nad limiterem dymu, jednak silnik będzie kopcił. Należy szukać informacji na temat "bost pin" i "lda pin".
Bardziej efektywne i mniej wyniszczające dla silnika jest dostrojenie go tak, aby nie dowalić mu mocy kosztem trwałości. Ważne jest, aby pełny moment obrotowy był dostępny w jak najdłuższym zakresie obrotów silnika, co wymaga sporo pracy. Łatwo poprzesuwać mapy, żeby zwiększyć moc, ale takie maszyny to nie zabawki.
PORADA ODC. 10 - CO TO JEST I JAK DZIAŁA TURBOSPRĘŻARKA
Rozważania nad modyfikacjami w starszych modelach
Użytkownicy starszych modeli, takich jak 4CX na zębatkach, często nie narzekają na moc, jeśli silnik bez problemu wchodzi na obroty nawet pod pełnym obciążeniem. W przypadku problemów z mocą, sugeruje się sprawdzenie ciśnienia sprężania za turbinką, uszczelniaczy na kolektorach czy wtryskiwaczy, ponieważ przyczyn może być wiele.
Pomysły takie jak dodatkowy filtr stożkowy przy turbo są odradzane, ponieważ filtr ogranicza przepływ powietrza w dolocie i jest złem koniecznym. Dołożenie kolejnego filtra tylko ograniczy moc silnika.
Modyfikacje w koparko-ładowarkach "Ostrówek"
W przypadku maszyn takich jak Ostrówek, rozważane są modyfikacje takie jak montaż rozdzielacza na joystick i montaż wydajniejszej pompy. Jednak zwiększenie wydajności pompy może wymagać pierw zwiększenia mocy silnika, np. poprzez zastosowanie głowicy Zetor, turbo itp. Można rozważyć zakup nowych tłoków (wytoczenie w celu odprężenia silnika), nowych tulei tłokowych, panewek, sworzni tłoka, korb, oraz zestawu turbo (np. 2.5TDS lub mniejsze, z kolankami gumowymi, rurami itp.). Rozdzielacz na joystick to wydatek około 2000 zł (wersja nieelektroniczna). Należy również wymienić wszystkie uszczelniacze siłowników.
Koszty zakupu Ostrówka w granicach 20-30 tys. zł to dopiero początek. Podobna kwota może być potrzebna na naprawy i modyfikacje. Ostrówek ma z przodu łyżkę o pojemności 0,3m3 i udźwigu 1t. Widły występowały jako dodatkowy osprzęt. Sama zmiana sposobu sterowania jest kosztowna. Podkręcanie hydrauliki w celu zwiększenia udźwigu, np. do 2 ton, może doprowadzić do szybkiego zużycia konstrukcji maszyny, ponieważ udźwig 1t wynika z jej możliwości konstrukcyjnych. Niestety, nie ma drogi na skróty, i z tanich opcji żadna nie jest dobra. Mieszanie w hydraulice Ostrówka nie uczyni z niego JCB. Starszy model NK0451B miał nowszą kabinę, bardziej ergonomiczną, przesuw tylnego ramienia na hydroklapach, silnik Perkins 4-cylindrowy. Wadami były brak przedniego napędu, zwykłe cierne sprzęgło zamiast zmiennika oraz brak możliwości złożenia tylnego ramienia w obrysie maszyny.
Ostrówki są proste w budowie, ale brak możliwości podniesienia palety 2 tony, brak szuflo-szczęki i napędu 4x4 sprawiają, że w niektórych zastosowaniach są one niewystarczające.
Wybór koparko-ładowarki
Alternatywą dla Ostrówka są maszyny takie jak Case 580G (lub inne modele 580), które można znaleźć w granicach 25-35 tys. zł. Innymi opcjami są JCB 3CX (roczniki 1985-1998) oraz Ford 555/655. Przykładowo, JCB 3CX z rocznika 1998 z teleskopem, krokodylem i napędem 4x4 za 25 tys. zł to oferta, którą warto rozważyć.
Przy zakupie starszej maszyny, zwłaszcza w niższym przedziale cenowym (do 20-30 tys. zł), należy być przygotowanym na remonty. Remont silnika może kosztować kilka tysięcy złotych. Pompy i rozdzielacze to również drogie elementy, których naprawa często wymaga specjalistycznej wiedzy. Nawet z budżetem 50-60 tys. zł trudno jest znaleźć maszynę, która będzie zarabiać na siebie bez większego wkładu finansowego.
Wybór maszyny z turbo czy bez zależy od potrzeb i intensywności planowanych prac. Maszyny z turbosprężarką zazwyczaj oferują większą moc i moment obrotowy, co jest korzystne przy ciężkich pracach ziemnych.