Kosiarki automatyczne (roboty koszące) – kompleksowy przewodnik

Branża ogrodnicza dynamicznie się rozwija, oferując coraz nowocześniejsze rozwiązania technologiczne. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują kosiarki automatyczne, zwane również robotami koszącymi, które zapewniają całkowitą automatyzację pracy, wspierając właścicieli ogrodów z trawnikami. Zadaniem tego rodzaju urządzeń jest koszenie trawy bez konieczności aktywnego udziału człowieka, co pozwala na zaoszczędzenie czasu i cieszenie się idealnie przystrzyżonym trawnikiem.

ilustracja przedstawiająca nowoczesny robot koszący pracujący na trawniku

Co to jest kosiarka automatyczna?

Kosiarka automatyczna to kolejny krok w rozwoju technologicznym branży ogrodniczej, zaraz po kosiarkach spalinowych i elektrycznych. Maszyna ta jest w pełni zautomatyzowana, dzięki czemu sama może przystrzyc trawnik. W przeciwieństwie do innych typów kosiarek, człowiek nie musi jej pchać ani ręcznie sterować. Roboty koszące to maszyny akumulatorowe, które nie generują spalin szkodliwych dla środowiska, są więc w pełni przyjazne naturze. Jest to wygodne rozwiązanie, które pozwala zaoszczędzić dużo czasu, a jednocześnie dokładnie zadba o trawnik, sprawiając, że będzie on gęsty, pięknie zazieleniony i przystrzyżony jak dywan.

Jak działa robot koszący?

Robot koszący to autonomiczne urządzenie, które samodzielnie utrzymuje trawnik w idealnym stanie bez ludzkiej interwencji. Działa na zasadzie regularnego, częstego przycinania trawy na niewielką wysokość, co eliminuje konieczność zbierania skoszonej masy. Urządzenie porusza się po wyznaczonym obszarze, automatycznie wraca do stacji ładującej i może pracować przez cały sezon wegetacyjny.

Zasada mulczowania

Kluczowa dla działania urządzenia jest zasada mulczowania - robot do koszenia trawy tnie trawę tak często i na tak niewielką wysokość, że skoszona masa natychmiast opada między źdźbła i rozkłada się, stanowiąc naturalny nawóz. Darń ścinana regularnie użyźnia trawnik, zmniejszając konieczność jego nawożenia. Należy jednak pamiętać, że takie koszenie może sprzyjać powstawaniu filcu, dlatego wertykulacja trawnika wiosną lub jesienią jest punktem obowiązkowym w każdym ogrodzie strzyżonym robotem koszącym.

Manewrowanie i cięcie

W czasie koszenia robot jeździ do przodu, a po napotkaniu przeszkody, przewodu granicznego lub zgodnie z zaprogramowaną trasą wykonuje skręt poprzez przeciwstronny ruch kół napędowych. Urządzenie (w większości przypadków) ma dwa, tylne koła napędowe z własnymi silnikami działającymi niezależnie. Dodatkowe koła przednie są skrętne lub wykonane w taki sposób, by nie stawiać bocznych oporów przy obrocie urządzenia wokół własnej osi. Dzięki temu kosiarka może zawrócić niemal w miejscu niczym pojazd gąsienicowy i precyzyjnie ciąć trawę.

Za strzyżenie trawy odpowiedzialny jest zespół tnący, najczęściej w postaci dysku z kilkoma małymi nożykami zamocowanymi na pojedynczym trzpieniu. Wirujący dysk z nożami może być umieszczony centralnie, jak np. w Gardena SILENO city 400, lub bliżej jednego boku, jak w modelach Landroid wyposażonych w funkcję Cut to Edge. Tak zaprojektowane ostrze pozwala na cięcie blisko krawędzi, co zmniejsza czas potrzebny na dokaszanie trawy za pomocą podkaszarki przy murkach, rabatach czy drzewkach ogrodowych. Z kolei największe warianty kosiarek automatycznych mają dwa zespoły tnące zapewniające większą szerokość koszenia.

schemat działania systemu tnącego w robocie koszącym z mulczowaniem

Instalacja i nawigacja

Instalacja urządzenia jest intuicyjna i łatwa w obsłudze. Na samym początku, zaraz po zakupie robota koszącego, należy przeprowadzić jego instalację - wyznaczyć teren do koszenia i ustalić harmonogram pracy. Współczesne roboty koszące wykorzystują zaawansowane technologie nawigacyjne - od tradycyjnych przewodów ograniczających po nowoczesne systemy satelitarne. Po rozłożeniu przewodu na trawniku należy podłączyć go do stacji ładującej.

Nawigacja z przewodem ograniczającym

Tradycyjne systemy nawigacji opierają się na przewodzie ograniczającym ułożonym w ziemi, który definiuje obszar koszenia. Przewód ten tworzy niewidzialną barierę elektromagnetyczną wokół obszaru koszenia. Kabel układa się tuż pod powierzchnią ziemi lub przytwierdza specjalnymi kołkami, a z czasem zarasta trawą. Do zestawu dołączone są szpilki, które służą do przytwierdzenia przewodu ograniczającego do podłoża, co uniemożliwia jego ewentualne przesuwanie się. Tańsze modele wykorzystują tę metodę, polegającą na poruszaniu się w obszarze ograniczonym przewodem wkopywanym w ziemię. Jest to długi, cienki przewód, którego pole elektromagnetyczne wykrywane przez robota koszącego, wyznacza granicę, jakiej urządzenie nie może przekroczyć. To relatywnie proste rozwiązanie wymaga dobrego zaplanowania trasy kabla, gdyż musi on być poprowadzony jednym ciągiem od stacji ładowania i na niej kończąc. Musi uwzględniać także krzewy, drzewka oraz inne elementy na środku trawnika, które robot ma ominąć. W tym celu należy przewód poprowadzić od granicy murawy najbliższej przeszkodzie do przykładowego pnia drzewa, zatoczyć wokół niego koło i powrócić w to samo miejsce na skraju trawnika.

W przypadku dwóch przewodów blisko siebie, w których prąd płynie w przeciwnych kierunkach, pole magnetyczne znosi się. W ten sposób roboty koszące ignorują kable doprowadzające prąd do przeszkody na środku ogrodu. Istnieje również bezpieczniejszy sposób rozprowadzania przewodu ograniczającego, częściej stosowany przez instalatorów. Polega on na położeniu przewodu ograniczającego pod powierzchnią trawnika za pomocą specjalnej maszyny do układania przewodu. Sposób ten zabezpiecza przewód przed uszkodzeniami.

Nawigacja GPS i sztuczna inteligencja

W bardziej zaawansowanych modelach stosowana jest technologia GPS, czyli dobrze już znana nawigacja satelitarna. Tego typu roboty koszące działają na obszarze wyznaczonym pierwszym przejazdem sterowanym ręcznie przez właściciela. Zapamiętane pole koszenia, wraz ze wskazanymi w czasie uczenia systemu przeszkodami, pozwala automatowi koszącemu na zaplanowanie trasy i pilnowanie kierunku w oparciu o łączność z satelitami krążącymi wokół Ziemi. W zależności od modelu, GPS może być umieszczony w robocie, w stacji pośredniej lub wzmacniany dodatkowymi odbiornikami. W tym przypadku można także wybrać typ trasy kosiarki spośród dostępnych opcji, jak koszenie równoległe, w kratkę czy po przekątnej.

Systemy bezprzewodowe, jak EPOS stosowany w profesjonalnych modelach Husqvarna Automower, działają na zasadzie precyzyjnej nawigacji satelitarnej RTK-GPS. Stacja referencyjna ustawiona na terenie zapewnia dokładność pozycjonowania, a wirtualne granice określa się w aplikacji bez konieczności zakładania kabli.

Najnowsze urządzenia korzystają ze sztucznej inteligencji oraz zapisu kamery. Obraz z kamery jest na bieżąco analizowany przez sieć neuronową, dzięki czemu kosiarka może natychmiast podejmować decyzje o manewrach na danej przestrzeni. Robot wyposażony w tego typu rozwiązanie jest bardzo prosty w instalacji, gdyż wymaga tylko odpowiedniego montażu stacji ładującej i startowej konfiguracji oprogramowania. Dalsze prace opierają się na AI, która odpowiada za odnajdywanie krawędzi trawnika oraz omijanie przeszkód. Wewnętrzne oprogramowanie robota dostosowuje także wysokość koszenia.

Punkty startowe

Kosiarka automatyczna, np. C-MOW po pierwszym włączeniu, jedzie wzdłuż przewodu ograniczającego, by wyznaczyć mapę terenu, który będzie koszony. Mapa ta dostępna jest następnie w aplikacji mobilnej. Dzięki temu możliwe jest wyznaczenie aż czterech punktów, do których kosiarka musi podjechać, by rozpocząć pracę. Wyznaczenie do czterech punktów startowych pomaga robotowi koszącemu trafić w trudno dostępne części ogrodu oddzielone np. wąskimi przejazdami. Nie wszystkie modele mają tę funkcję; w modelach, które nie posiadają mapy, punkty te wyznacza się w aplikacji w inny sposób.

Samouczek konfiguracji robota koszącego EGO AURA-R2 | Kompletna, bezprzewodowa instalacja i mapowanie

Czujniki i bezpieczeństwo

Wpływ na to, jak działa kosiarka automatyczna, mają także rozmaite czujniki, które wykrywają przeszkody, nadmierne pochylenie lub podniesienie czy zablokowanie się ostrzy. Wszystkie roboty koszące CEDRUS posiadają specjalne czujniki służące do wykrywania przeszkód. Na szczególną uwagę zasługują kosiarki automatyczne z serii L, które wyposażone są w specjalny sensor, umożliwiający im wykrywanie przeszkód już z pewnej odległości. Kosiarki automatyczne C-MOW w serii M, przeznaczone do mniejszych ogrodów (do 500 m² lub do 1000 m²), wyposażono w czujniki zderzenia. Oznacza to, że urządzenie wykrywa moment dotknięcia przeszkody, a następnie zmienia kierunek pracy. Przeszkody na trawniku, takie jak drzewa, krzewy czy meble ogrodowe, nie stanowią problemu - czujniki zderzeniowe wykrywają obiekt, a robot koszący zmienia kierunek.

Czujniki deszczu

Specjalne systemy potrafią także wykryć opady deszczu, aby na ten czas urządzenie mogło powrócić do stacji. Roboty koszące CEDRUS C-MOW wyposażone są w czujniki deszczu. W momencie, kiedy taki detektor zostanie zalany wodą (lub spadnie na niego co najmniej jedna kropla), kosiarka automatyczna wróci do stacji ładującej i będzie czekać do wyschnięcia czujnika. Po tym, jeśli w harmonogramie ustawione jest na ten czas koszenie, urządzenie wraca do pracy. Ogółem rzecz ujmując, kosiarki automatyczne nie powinny kosić w deszczu, ale jest to dopuszczalne w konkretnych przypadkach. Zdarza się, że opady są długotrwałe, a robot może nie wyjeżdżać do pracy nawet przez tydzień. Wiele modeli jest przystosowanych do pracy w wilgotnych warunkach, jednak intensywne opady nie są zalecane. Większość robotów koszących posiada czujnik deszczu lub algorytmy dostosowujące pracę do warunków pogodowych.

Systemy bezpieczeństwa

Roboty koszące posiadają systemy bezpieczeństwa zapewniające ochronę użytkowników i zwierząt domowych. Czujniki uniesienia i przechylenia natychmiast zatrzymują noże, a automatyczne wyłączenie następuje po kontakcie z przeszkodą. Noże umieszczone są głęboko pod obudową, co minimalizuje ryzyko kontaktu. Wszystkie te mechanizmy umieszczone są pod lub na obudowie robota (niektóre mogą być w formie dodatkowego modułu, który należy dokupić do danego urządzenia), a ich głównym zadaniem jest ochrona wrażliwych elementów przed uszkodzeniem i nadmierną wilgocią.

Zarządzanie i funkcje dodatkowe

Aplikacja mobilna

W zasadzie każdy z dostępnych na rynku robotów koszących oferuje także monitoring i planowanie prac poprzez aplikację w telefonie. Robot koszący CEDRUS C-MOW można połączyć z aplikacją mobilną „Robotic-Mower Connect”, która służy do zdalnej obsługi urządzenia. Za jej pomocą możliwe jest własnoręczne ustawienie harmonogramu koszenia trawnika. Można też samemu, poza standardowymi godzinami koszenia, uruchomić kosiarkę, zatrzymać ją, odesłać do stacji ładującej bądź wydać polecenie koszenia jedynie po krawędziach wyznaczonych przez przewód ograniczający. Współczesna kosiarka robot zarządzana jest głównie przez aplikację mobilną, która pozwala na pełną kontrolę urządzenia z dowolnego miejsca na świecie. Aplikacja umożliwia programowanie harmonogramów pracy, definiowanie stref koszenia, monitorowanie postępu oraz otrzymywanie powiadomień o statusie urządzenia.

Harmonogram pracy

Kosiarka robot rozpoczyna pracę automatycznie według zaprogramowanego harmonogramu, wyjeżdżając ze stacji dokującej i rozpoczynając koszenie w pozornie chaotycznym, ale efektywnym wzorze. System pozwala na stworzenie harmonogramu koszenia tak, aby uwzględnić codzienny czas korzystania z ogrodu czy imprezy okolicznościowe. Najbardziej zaawansowane ustawienia sprawiają, że robot samodzielnie dostosowuje plan pracy w oparciu o rzeczywisty wzrost trawy, korzystając z danych z chmury obliczeniowej. Idealna częstotliwość pracy robota koszącego zależy od tempa wzrostu trawy, które zmienia się w zależności od pory roku, pogody i nawożenia. W szczycie sezonu wegetacyjnego kosiarka automatyczna może pracować codziennie, podczas gdy wczesną wiosną lub późnym latem wystarczą rzadsze sesje. Funkcja automatycznego dostosowania harmonogramu pracy jest dostępna w kosiarkach automatycznych CEDRUS C-MOW z serii L.

Zabezpieczenie przed kradzieżą

Zaawansowane modele kosiarek samojezdnych wyposażone są w GPS, który nie tylko służy nawigacji, ale także zabezpiecza przed kradzieżą poprzez śledzenie lokalizacji i blokadę urządzenia po nieuprawnionej próbie uruchomienia. Funkcje alarmowe i kody PIN dodatkowo chronią inwestycję.

Wybór robota koszącego

Roboty koszące dostępne są w modelach dostosowanych do różnych wielkości działek - od niewielkich ogrodów przydomowych po rozległe tereny komercyjne. By mieć pewność, że robot koszący dokładnie zetnie trawę w ogrodzie, konieczne jest dobranie urządzenia do powierzchni, na której będzie ono pracować. Wśród kosiarek CEDRUS C-MOW, w mniejszych ogrodach, do 1000 m² lepiej sprawdzi się seria M. Z kolei w dużych ogrodach, od 1000 m² do 2000 m², dobrym wyborem jest CEDRUS C-MOW z serii L. Warto pamiętać, by podczas wyboru robota koszącego, zdecydować się na urządzenie, którego maksymalna powierzchnia koszenia jest co najmniej o 20% większa od powierzchni naszego trawnika. Umożliwi to robotowi efektywne wykonywanie swojej pracy, kiedy trawa najintensywniej wzrasta.

Kosiarka samojezdna typu robot radzi sobie z nachyleniami terenu dzięki napędowi na koła i odpowiedniej konstrukcji. Większość modeli pokonuje wzniesienia, choć ich możliwości różnią się w zależności od konstrukcji i mocy silników.

Kosiarka automatyczna a środowisko

Roboty koszące to maszyny akumulatorowe. Nie generują spalin szkodliwych dla środowiska, są więc w pełni przyjazne naturze. Zużywają niezwykle mało energii elektrycznej, są bardzo ciche i mobilne oraz dbają o żyzność murawy. Odpowiedź na pytanie, ile prądu zużywa robot koszący, zależy od konkretnego urządzenia, ale warto pamiętać, że są to niskie wartości. Na przykład model M500 Plus Worx WR165E pobiera zaledwie ok. 0,036 kWh energii na jedno koszenie, co jest bardzo efektywne w porównaniu do tradycyjnych kosiarek spalinowych. Inne cechy wynikające z konstrukcji bezprzewodowej to wyjątkowo niski poziom hałasu i brak spalin oraz znikoma konserwacja w trakcie sezonu. Roboty koszące poruszają się spokojnie i „z gracją” nawet po zboczach o pochyleniu do 35% (w zależności od modelu).

Akcesoria i wsparcie

Sklep Taga oferuje kompleksowe wsparcie dla właścicieli robotów koszących - od urządzeń, po pełną gamę akcesoriów instalacyjnych i eksploatacyjnych. W asortymencie znajdują się m.in. domki ochronne do stacji dokujących, części zamienne (noże, koła, akumulatory) oraz profesjonalne środki do czyszczenia i konserwacji urządzeń.

tags: #kosiarka #automatyczna #robot #g